Chớp mắt một quãng đời (7)

Lấy lại được nhà, không bao lâu, ông Hứa Hóc Dũ đổi tên khách sạn La Lorraine thành nhà ngủ Hải Giang (nói riêng ý nghĩa “khách sạn” hay “nhà ngủ”, tưởng rất đơn giản, vậy mà sau này Hải Giang còn có thêm “cái duyên” là được ông Nhiếc Chu Long, Thống đốc thành phố Nam Vang đề nghị sửa “nhà ngủ” thành “nhà nghỉ” (theo tiếng Khmer đọc là Chumađéc). Ông cắt nghĩa nên thay chữ “nhà nghỉ” nghe hay hơn. Khách sạn Hải Giang nằm trên đường Capitaine des Moulins ở Nam Vang. Ông Hứa Hóc Dũ sau đó muốn mở thêm phòng, bảo tôi đi xin phép chính quyền. Tôi nhờ mối quan hệ bạn bè trước đây với cặp vợ chồng Sam Sary - Inn Nenn (ông Sam Sary lúc ấy làm việc bên chính quyền thành phố Nam Vang đã ký tên cho phép khách sạn Hải Giang được nới rộng từ 8 phòng lên 21 phòng).

Nam Vang lúc này phải nói rằng chịu ảnh hưởng tình hình chính trị chung ở bán đảo Đông Dương khá nặng nề. Tôi cũng như một số người dân sống ở Nam Vang lúc nào cũng hết sức thận trọng, cảnh giác. Chưa có bao giờ tôi thấy mình phải đối phó nhiều điều đến thế, khi buộc phải tiếp xúc nhiều người, nhiều thành phần ở khách sạn Hải Giang. Nếu không biết cách ứng xử, người ta sẽ dễ dàng nghi ngờ mình vì tình hình thế sự thay đổi liên tục: Nhật giam Pháp, Pháp bắt Nhật... Ở Nam Vang, không ít người bên ngoài khách sạn đoán già, đoán non, nghĩ rằng tôi là người thân Pháp vì có nhiều người bạn Pháp. Khi Nhật đảo chánh Pháp, trưng thu khách sạn Hải Giang nhưng lại cho phép tôi ở một căn nhà thật to, gần khu nhà sĩ quan Nhật. Làm sao người ta không nghi ngờ tôi thân Nhật cho được, khi tôi tiếp xúc với các quan chức Nhật và còn được sự tin cậy của bác sĩ Watanabe! Về sau, Nhật thua trận, quân đội Anh vào giải giáp. Ông Hứa Hóc Dũ kêu tôi trở lại làm việc, quản lý khách sạn Hải Giang. Lúc này, Phó Thủ tướng Cambodge, Sơn Ngọc Thành đến đề nghị khách sạn đón tiếp giùm phái đoàn Việt Minh từ Châu Đốc sẽ qua thăm. Ông Sơn Ngọc Thành nhanh chóng cho treo cờ đỏ sao vàng thật to trước công khách sạn và đề nghị khách sạn chuẩn bị giùm chỗ ngủ chu đáo cho 9 cán bộ Việt Minh. Trong số các ông trong phái đoàn Việt Minh, tôi còn nhớ tên các ông: Lê Văn Tứ, Hồng Cẩm Hòa, Thái Ngươn Dương...

Tình hình chính trị thay đổi liên tục, Pháp trở lại nắm quyền ở Đông Dương. Thấy tôi ở khách sạn Hải Giang tiếp xúc nhiều thành phần, nhiều nhân vật ở Nam Vang, Công an Liên bang (Sureté Fédérale) gởi thư mời gặp. Giám đốc Công an Liên bang lúc này là ông Thierry, Phó là thiếu tá Fabrégar và thêm một viên trung úy rất hách dịch là Rouget. Tôi biết mục đích của lá thư mời là hình thức “dụ” tôi làm việc với họ. Họ muốn tôi bày tỏ thái độ hoặc cộng tác, hoặc họ sẽ bắt giam tôi. Tình hình vô cùng khẩn trương, tôi lo lắng, muốn trốn đi nhưng chưa biết cách nào đây! Tàu bè, xe cộ của người dân đi về Việt Nam bị cấm hết rồi! Thời may làm sao, lúc đang ngồi uống cà-phê ở nhà hàng Paris suy nghĩ cách trở về Việt Nam, tôi gặp đại tá Quilichini làm việc bên An ninh quân đội Pháp (Sécurité aux Armées) đang bước vào. Tôi có quen với viên sĩ quan này, dịp ông ta ghé khách sạn Hải Giang trước đây. Quilichini thấy tôi có vẻ buồn, đến hỏi thăm. Tôi kể chuyện và đưa thơ mời của Công an Liên bang cho ông ta coi. Quilichini bảo tôi chờ tại chỗ một chút, để ông đi hỏi thêm thông tin. Lát sau, viên đại tá trở lại cho tôi biết chính xác bên Công an Liên bang sẽ bắt giữ tôi ngày mai. Quilichini bảo tôi đến văn phòng bên An ninh của ông để không ai để ý. Tối hôm đó, đại tá Quilichini phái một anh lính Tây đen thân tín lái xe jeep bí mật đưa tôi rời khỏi Nam Vang, giúp tôi trốn thoát về Việt Nam. (Cho đến bấy giờ, tôi chưa hiểu rõ lý do nào đã khiến viên sĩ quan Pháp này đối xử tốt và tìm cách giải cứu tôi một cách ngoạn mục như vậy?)

Thật sự, hồi ở Cambodge làm quản lý khách sạn Hải Giang một thời gian, tôi đã mong muốn quay về nhà, tôi quá chán cảnh chộn rộn, ồn ào, đầy mùi nhà binh và mùi chiến tranh của bọn lính Nhật, Pháp; vả lại, tôi nghĩ Nam Vang đâu phải là quê hương của mình, ở lại làm gì. Tôi nhớ đời sống ở Việt Nam, nhớ không khí nghệ thuật của Sài Gòn; tôi nhớ tiếng đờn của bạn bè; tôi thích gặp gỡ những người tri âm, tri kỷ của mình, hơn là lúc nào cũng phải tính toán những con số khô khan ở khách sạn và lúc nào cũng phải đối phó với bọn lính tráng Nhật, Pháp, khi tình hình Đông Dương liên tục xảy ra biến động!