Bài viết

CHỚP THỜI CƠ TIẾN HÀNH CÁCH MẠNG - ÁNH SÁNG VÀ NIỀM TIN

Hưng Yên22/12/2025Ban Biên tập tổng hợp2 lượt xem0 lượt chia sẻ

CHỚP THỜI CƠ TIẾN HÀNH CÁCH MẠNG - ÁNH SÁNG VÀ NIỀM TIN

Trong lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc ta, có những khoảnh khắc trở thành “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để quyết định vận mệnh đất nước. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một sự kiện như thế; đã minh chứng điển hình về tận dụng thời cơ, tình thế cách mạng để thực hiện sự đổi đời, chuyển dân tộc Việt Nam từ thân phận nô lệ đứng lên giành độc lập, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Thành công vĩ đại ấy không chỉ đến từ sức mạnh quật khởi của các tầng lớp nhân dân, mà trước hết là từ sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam, đặc biệt là tư duy thiên tài, nhãn quan chính trị sắc bén và bản lĩnh chính trị quyết đoán của Lãnh tụ Hồ Chí Minh trong việc chớp đúng thời cơ cách mạng. Chính “ánh sáng của niềm tin” mà Bác và Đảng đã thắp lên đã soi đường cho dân tộc ta đi đến thắng lợi, mở ra kỷ nguyên mới: kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

1. Thời cơ - “yếu tố vàng” quyết định thành bại của cách mạng

Trong chính trị, “thời cơ” là một khái niệm vừa thiêng liêng vừa khắc nghiệt. Nó là khoảng khắc lịch sử hiếm hoi khi tương quan so sánh lực lượng thay đổi, khi ý chí và khát vọng dân tộc hội tụ, khi kẻ thù suy yếu và quần chúng bừng tỉnh. Đánh giá đúng và chớp lấy thời cơ là nhân tố quyết định thắng lợi của mọi cuộc cách mạng. Các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác - Lênin nhiều lần đã khẳng định như vậy.

Trong suốt 15 năm lãnh đạo cách mạng từ ngày thành lập (1930) đến 1945, Đảng ta và Bác Hồ đã từng bước chuẩn bị mọi điều kiện cho khởi nghĩa. Lực lượng chính trị quần chúng được rèn luyện qua các cao trào 1930-1931, 1936-1939. Lực lượng vũ trang được hình thành với sự ra đời của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (22-12-1944). Cao trào kháng Nhật cứu nước sau ngày 9-3-1945 được xem như một cuộc tổng diễn tập.

Tuy nhiên, lịch sử không cho phép chậm trễ. Nếu khởi nghĩa sớm hơn, lực lượng cách mạng chưa đủ mạnh, dễ bị đàn áp. Nếu khởi nghĩa muộn hơn, quân Đồng Minh kéo vào, thời cơ sẽ vuột mất. Đảng và Bác Hồ phải trả lời câu hỏi sinh tử: Khi nào là “thời điểm vàng” để Tổng khởi nghĩa?

Chính Lãnh tụ Hồ Chí Minh đã khẳng định chân lý bất hủ: “Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn, cũng kiên quyết giành cho được độc lập”. Đây không chỉ là mệnh lệnh của trái tim yêu nước nồng nàn, mà còn là kết tinh của tầm nhìn chiến lược và sự phân tích khoa học tình hình cách mạng trong nước và thế giới của một lãnh tụ thiên tài.

2. Hồ Chí Minh - người thuyền trưởng nhìn xa trông rộng

Từ Pác Bó, Cao Bằng - cái nôi của cách mạng, Hồ Chí Minh đã theo dõi sát sao diễn biến cuộc chiến tranh Thế giới lần thứ II, đặc biệt là sự sụp đổ từng bước của phát xít. Khi Nhật đầu hàng Đồng Minh (15-8-1945), Bác đã nhìn thấy “khoảnh khắc ngàn năm có một”. Trong “Chỉ thị Tổng khởi nghĩa” ngày 13-8-1945, Đảng và Bác đã tuyên bố: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”.

Câu chữ ngắn gọn nhưng đanh thép, thôi thúc hàng triệu con tim Việt Nam sục sôi. Chỉ trong vòng 15 ngày, từ 14 đến 28-8, toàn dân tộc nhất tề đứng dậy giành chính quyền. Ở Bác Hồ, sự sắc sảo, nhạy bén chính trị hòa quyện với niềm tin bất diệt vào sức mạnh nhân dân. Bác từng nói: “Dễ mười lần không dân cũng chịu, khó trăm lần dân liệu cũng xong”. Niềm tin ấy đã biến hàng chục triệu con người từ thân phận nô lệ thành lực lượng cách mạng khổng lồ, tạo nên sức mạnh cuồn cuộn cuốn phăng mọi xiềng xích thực dân, phong kiến.

Bác Hồ không chỉ chớp thời cơ, mà còn biết chuẩn bị cho thời cơ ấy từ rất lâu. Nếu không có quá trình xây dựng lực lượng, giác ngộ quần chúng, rèn luyện cán bộ, thì khi thời cơ đến, cách mạng sẽ hụt hẫng. Chính sự kết hợp giữa tầm nhìn chiến lược dài hạn và quyết đoán kịp thời đã làm nên thiên tài Hồ Chí Minh.

3. Cách mạng Tháng Tám - chiến thắng của ánh sáng và niềm tin

Thành công của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là minh chứng hùng hồn cho sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chỉ trong vòng chưa đầy nửa tháng, chính quyền về tay nhân dân trên phạm vi cả nước, chế độ thực dân phong kiến hàng trăm năm sụp đổ, mở ra một kỷ nguyên mới. Những ngày Tổng khởi nghĩa ấy đã ghi dấu nhiều sự kiện chấn động:

- Ngày 19-8-1945 tại Hà Nội, hàng chục vạn nhân dân dưới sự lãnh đạo của Việt Minh đã tràn ra Quảng trường Nhà hát Lớn, chiếm Phủ Khâm sai, Trại lính Bảo an, Sở Cảnh sát… Chính quyền về tay nhân dân Thủ đô, mở màn cho cao trào toàn quốc.

- Ngày 23-8-1945 tại Huế, hàng vạn người dân xuống đường biểu tình, bao vây Tòa Khâm sứ Trung Kỳ. Hai ngày sau, vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị, chấm dứt chế độ phong kiến tồn tại hàng nghìn năm.

- Ngày 25-8-1945 tại Sài Gòn - Gia Định, hơn 1 triệu quần chúng đã chiếm dinh Thống đốc Nam Kỳ, Tòa Bố, nhà băng, nhà ga… chỉ trong một ngày, chính quyền về tay nhân dân.

Từ thành thị đến nông thôn, từ đồng bằng đến miền núi, ở đâu cũng vang dậy khẩu hiệu: “Việt Nam hoàn toàn độc lập!”.

Điều kỳ diệu ấy khiến cả thế giới ngạc nhiên. Báo chí quốc tế gọi đó là “một cuộc cách mạng nhanh nhất trong lịch sử”; “một cuộc cách mạng long trời, lở đất”. Sức mạnh làm nên kỳ tích không chỉ là lòng yêu nước của nhân dân, mà trên hết là “ánh sáng, niềm tin” mà Bác và Đảng đã truyền cho họ. Niềm tin rằng, dân tộc Việt Nam xứng đáng được tự do; niềm tin rằng sức mạnh nhân dân là vô địch; niềm tin rằng dưới ngọn cờ Đảng và Hồ Chí Minh, dân tộc sẽ chiến thắng.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 còn để lại bài học vô giá về nghệ thuật nắm bắt thời cơ. Đó là nghệ thuật “dĩ bất biến, ứng vạn biến” - giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc, đồng thời linh hoạt trong chiến lược và sách lược để tận dụng biến động của tình hình thế giới. Đó là bài học về sự nhạy bén chính trị, về niềm tin vào nhân dân, về sự quyết đoán không do dự khi thời cơ đến.

4. Thời cơ hôm nay và trách nhiệm tiếp nối

80 năm đã qua, bài học về chớp thời cơ cách mạng của Đảng và Bác Hồ vẫn còn nguyên giá trị. Trong bối cảnh hiện nay, đất nước ta đang hội nhập quốc tế sâu rộng, đứng trước nhiều vận hội lớn để phát triển nhanh và bền vững, nhưng cũng phải đối diện với không ít thách thức. Chớp thời cơ phát triển, tận dụng sức mạnh của cách mạng công nghiệp 4.0, của xu thế toàn cầu hóa, của sự dịch chuyển kinh tế - chính trị quốc tế, chính là trách nhiệm lịch sử của thế hệ hôm nay.

Đảng ta đã từng nhấn mạnh: “Nắm vững thời cơ, vượt qua thách thức, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững”, vững tin tiến vào kỷ nguyên phát triển mới. Tinh thần ấy là sự kế thừa trực tiếp bài học của Cách mạng Tháng Tám. Nếu như năm 1945, Bác Hồ đã nhìn thấy thời cơ ngàn năm để giành độc lập, thì ngày nay, Đảng ta cũng phải kiên định tầm nhìn để tận dụng mọi cơ hội đưa đất nước “sánh vai với các cường quốc năm châu” như Bác hằng mong.

Rõ ràng, ánh sáng còn soi đường, chỉ lối. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 mãi mãi là bản hùng ca chói lọi của dân tộc. Đó là chiến thắng của khát vọng độc lập, của sức mạnh nhân dân và trước hết là của sự lãnh đạo thiên tài của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc chớp thời cơ cách mạng.

Như Bác Hồ đã từng căn dặn: “Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập”. Lời nhắc ấy vẫn còn vang vọng đến hôm nay, thôi thúc mỗi người Việt Nam phải biết trân trọng thời cơ, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm để xây dựng đất nước giàu mạnh trong kỷ nguyên phát triển của dân tộc.

“Chớp thời cơ tiến hành cách mạng - Ánh sáng của niềm tin” không chỉ là khẩu hiệu của quá khứ, mà còn là kim chỉ nam cho hiện tại và tương lai. Dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, với niềm tin vào tư tưởng Hồ Chí Minh, dân tộc Việt Nam sẽ tiếp tục đi tới, sẽ tiếp tục biến những thời cơ lịch sử thành thắng lợi vẻ vang, để viết tiếp trang sử vàng bất diệt của Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc./.

DƯƠNG PHƯƠNG DUY

#TTTPHCMYN #LLVTTPHCM #QĐNDVN #TPHCM

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn