CHỐT CHẶN TÀU CHIÊN TRÊN SÔNG THẠCH HÃN: CUỘC ĐẤU TRÍ CỦA LỰC LƯỢNG CAO XẠ TRONG CHIÊN DỊCH QUẢNG TRỊ 1972

Trong suốt 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị mùa hè năm 1972, sông Thạch Hãn trở thành con đường sống còn duy nhất nối liền hậu phương với các chiến sĩ đang bám trụ trong nội đô. Toàn bộ súng đạn, lương thực, thuốc men và quân số tăng cường đều phải vượt qua dòng sông này bằng những chuyến xuồng cao tốc hoặc bè mảng thô sơ trong đêm tối. Nhận biết được tầm quan trọng của tuyến đường thủy này, quân đội Mỹ và quân đội Sài Gòn đã bủa vây hệ thống hỏa lực dày đặc, liên tục tuần tra bằng tàu chiến nhỏ và nã pháo tầm xa nhằm cắt đứt nguồn chi viện.

Để bảo vệ bến vượt, một phân đội pháo cao xạ 37mm của Sư đoàn 324 đã được lệnh bí mật di chuyển, hạ nòng áp sát mép sông Thạch Hãn làm nhiệm vụ chốt chặn. Ông Nguyễn Văn Thỏa, khi ấy là pháo thủ điều khiển góc tà, chia sẻ rằng đây là một quyết định táo bạo nhưng đầy hiểm nguy. Pháo cao xạ vốn dùng để đánh mục tiêu trên không, nay lại được đưa ra bãi cát trống ven sông để bắn trực diện vào tàu chiến địch di chuyển trên mặt nước.

Lối viết ở kỳ này tập trung vào sự căng thẳng của trận địa lộ thiên. Trên bãi bồi lộng gió, không có công sự bê tông kiên cố che chở, toàn bộ trận địa pháo chỉ được ngụy trang bằng những lùm cây rậm rạp và lưới bạt bám đầy cát mịn. Khi tàu tuần tra của địch tiến vào tầm bắn, các pháo thủ phải giữ một thần kinh thép, chờ tàu giặc lọt hoàn toàn vào kính ngắm mới được phát lệnh nổ súng nhằm đảm bảo yếu tố bất ngờ.

Bà Nguyễn Văn Thỏa nhớ như in trận đánh rạng sáng ngày 12 tháng 8. Hai chiếc tàu chiến vỏ thép của địch từ phía hạ lưu hung hãn tiến vào, nã đạn xối xả lên hai bên bờ sông hòng lùng sục trận địa của ta. "Mặt sông dậy sóng, đạn pháo địch cày nát các bãi cát xung quanh, khói bay mù mịt", ông Thỏa kể. Khi chiếc tàu đi đầu cách vị trí đặt pháo chưa đầy 400 mét, khẩu lệnh "Bắn!" đanh thép vang lên.

Khẩu pháo 37mm hạ nòng hết cỡ, khạc lửa liên tiếp. Những viên đạn xuyên phá găm thẳng vào buồng lái và khoang chứa nhiên liệu của tàu địch. Một tiếng nổ lớn vang lên, chiếc tàu bốc cháy dữ dội rồi chìm dần xuống lòng sông Thạch Hãn. Chiếc còn lại hoảng sợ quay đầu tháo chạy. Chiến thắng này đã giải tỏa hoàn toàn áp lực cho bến vượt, mở đường cho các chuyến xuồng tiếp tế lao vào Thành cổ ngay trong đêm.

Chiến công chốt chặn trên sông Thạch Hãn của những chiến sĩ pháo cao xạ như ông Nguyễn Văn Thỏa đã góp phần quan trọng giữ vững thế trận phòng ngự Thành cổ trong những giai đoạn cam go nhất. Họ đã viết nên một trang sử hào hùng về sự sáng tạo trong cách dùng vũ khí và lòng quả cảm vô song của người lính phòng không.

Hòa bình lập lại, ông Thỏa trở về cuộc sống đời thường, mang theo những ký ức không bao giờ phai mờ về một thời hoa lửa bên dòng Thạch Hãn. Những đóng góp của ông và đồng đội mãi là một phần linh thiêng hòa vào sóng nước quê hương, nhắc nhở các thế hệ sau về cái giá của độc lập, tự do.