Chốt giữ Attapeu
Nam Lào đầu mùa khô 1972. Với sự chi viện mạnh của hỏa lực và trực thăng vận, bọn ngụy Lào-Thái cũng đã tới được phía Tây Saravane. Sư đoàn 968 bộ binh Trường Sơn đã phải ngăn chặn bước tiến của chúng.
Ở hướng Pakxe cũng với công thức hỏa lực Mỹ, ngụy Lào-Thái đã chiếm Paksong. Cả hành lang phía Tây của Bộ tư lệnh Khu vực 471 Trường Sơn đều bị uy hiếp bởi bọn lấn chiếm ngụy Lào-Thái. Đêm cũng như ngày, khu vực này luôn vang rền tiếng nổ của đạn pháo lớn.
Nhiệm vụ đánh địch lấn chiếm được cấp trên giao cho lực lượng tại chỗ xử lý, tổ chức lực lượng đánh trả, quyết tâm giữ vững vùng giải phóng Nam Lào. Bấy giờ, tôi là trợ lý tham mưu tác chiến của Bộ tư lệnh Khu vực 471, thường xuyên giúp thủ trưởng Bộ tư lệnh Khu vực 471 họp bàn ra chỉ thị tác chiến, quyết giữ vững vùng giải phóng Nam Lào. Các tuyến đường, các khu vực trọng yếu đều có lực lượng các binh trạm chốt giữ. Chỉ còn vùng lõm khu vực thị xã Attapeu kẹp giữa tuyến dọc 17 và 24 chưa có lực lượng chốt giữ.
Attapeu là một điểm dân cư lớn ở Nam Lào, là nơi hợp lưu của hai dòng sông Sekong và Sekaman trước khi chảy vào đất Campuchia. Đây cũng là địa bàn hoạt động của Tiểu đoàn vận tải đường sông 16. Attapeu có sân bay dân dụng, Đường 16 chạy lên phía Bắc qua Bản Phồn nối với Đường 23 ở Thateng. Từ Thateng đi Pakxe về phía Nam qua Paksong và đi Saravane về phía Bắc. Đây là một địa bàn quan trọng trong tuyến vận tải chi viện cho các chiến trường phía Nam... Bộ tư lệnh Khu vực 471 quyết định giao cho Trung đoàn 10 công binh chốt giữ khu vực này.

Tác giả Nguyễn Kim Chúc (ngồi bên trái) và đồng đội.Ảnh: TUẤN TÚ
Nhận lệnh tổ chức chốt giữ khu vực Attapeu, Trung đoàn trưởng Liễu Văn Thắng và Chính ủy Trung đoàn Phạm Thắc cùng với các cơ quan Trung đoàn 10 họp bàn tổ chức lực lượng chốt giữ. Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã được tôi luyện trong mở đường, bảo đảm giao thông và đánh địch để mở đường nên việc tổ chức lực lượng chốt giữ khu vực Attapeu với Trung đoàn không khó. Nhưng cần phải tổ chức lực lượng và trang bị lại cho bộ phận làm nhiệm vụ chốt giữ. Đây là phần việc cần có sự tham gia trực tiếp của chúng tôi. Sau nhiều lần hội ý, Ban Tham mưu Trung đoàn 10 cùng với các sĩ quan tác chiến Bộ tư lệnh Khu vực 471 thống nhất nhận định: Để giữ vững vùng giải phóng Attapeu cần nhất là giữ được các điểm cao phía Tây Attapeu và khu sân bay bằng những điểm chốt giữ với vũ khí là súng máy cao xạ 12,7mm và súng cối 82mm. Kế hoạch tác chiến được xác lập xin phê chuẩn của Đảng ủy và chỉ huy Trung đoàn. Các tiểu đoàn trong Trung đoàn 10 có các trung đội súng máy cao xạ 12,7mm đều được điều động về chiếm lĩnh các vị trí thiết lập trận địa bắn.
Việc sử dụng súng cối 82mm hoàn toàn mới với các chiến sĩ công binh. Súng và đạn cối 82mm ở các kho không thiếu, song người sử dụng súng đạn lại phải tuyển chọn. Cơ quan quân lực Trung đoàn điều động đủ quân số. Những chiến sĩ cao to được điều động về khu vực Attapeu nhận súng pháo và luyện tập sử dụng súng cối 82mm do các sĩ quan tác chiến Bộ tư lệnh Khu vực 471 hướng dẫn. Chỉ trong thời gian ngắn tập trung cao độ, các chiến sĩ công binh đã sử dụng được súng cối 82mm. Các trận địa súng cối đã được xác lập và thiết lập trận địa bắn. Những mục tiêu cần bảo vệ cũng đã được đánh dấu ngoài thực địa và thiết lập các phần tử bắn. Để củng cố lòng tin cho các chiến sĩ sử dụng súng cối, Ban chỉ huy chốt giữ Attapeu tổ chức bắn thử vào bãi trống gần sân bay giả định trực thăng địch đổ quân. Đạn nổ tốt, trúng mục tiêu. Các chiến sĩ sử dụng súng cối tin tưởng vào uy lực của vũ khí và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ giữ vững vùng giải phóng.
Công việc phòng thủ Attapeu đã được thực hiện nghiêm túc. Lực lượng tham gia chốt giữ quyết tâm rất cao. Đường dây thông tin đã được nối thông giữa sở chỉ huy với các trận địa cao xạ, súng cối. Các điểm chốt giữ được luyện tập theo phương án tác chiến. Phó tư lệnh-Tham mưu trưởng cơ quan tác chiến hành quân Phạm Lê Hoàng cùng các cơ quan tham mưu, chính trị, hậu cần Bộ tư lệnh Khu vực 471 kiểm tra khu vực Attapeu rất hài lòng với việc tổ chức chốt giữ, bảo vệ vùng giải phóng Attapeu của Trung đoàn 10 công binh. Hướng Paksong, sau nhiều lần dò thử, địch đã không dám vượt qua ngã ba Đường 23 đi Thateng và Đường 232 đi Huội Coòng-thủ phủ của cao nguyên Bolaven. Cũng nhờ thế, trên tuyến vận tải của Bộ tư lệnh Khu vực 471, những đoàn xe của các Binh trạm 35, 36, 38, 44, 46, 47 cơ động khá an toàn.
NGUYỄN KIM CHÚC



