Chú bé Lượm – Thiên hoa lửa hồn nhiên và tấm gương hy sinh vì Tổ quốc

Hình ảnh chú bé Lượm – người chiến sĩ liên lạc nhỏ tuổi trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp – đã trở thành hình tượng bất tử về tinh thần tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình của thiếu niên Việt Nam trong thời hoa lửa. Chi tiết gây xúc động sâu sắc nhất chính là sự hồn nhiên, yêu đời hòa quyện với lòng dũng cảm quên mình của Lượm. Giữa chiến trường Huế ác liệt, chú bé Lượm với “cái xắc xinh xinh, cái chân thoăn thoắt, cái đầu nghênh nghênh” đã không quản ngại bom đạn, ngày đêm chuyển các bức thư thượng khẩn ra mặt trận. Chú xem công việc liên lạc nguy hiểm như một trò chơi trải nghiệm, hồn nhiên cất tiếng huýt sáo như con chim chích nhảy trên đường vàng. Trận đánh cuối cùng của Lượm diễn ra khi chú quyết tâm đưa thư thượng khẩn qua đèo dưới làn đạn địch. Chú đã gục xuống giữa đồng lúa quê hương, tay vẫn nắm chặt lúa, dòng máu đỏ tươi hòa vào đất mẹ khi tuổi đời còn rất nhỏ. Sự hy sinh của Lượm không hề gợi sự bi lụy mà rực sáng một tinh thần anh hùng, hồn nhiên và trong sáng. Chú bé Lượm là hiện thân của hàng vạn thiếu niên, nhi đồng Việt Nam đã gạt bỏ tuổi thơ êm đềm để đóng góp sức mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Ngày Huế đổ máu
Chú Hà Nội về
Tình cờ chú cháu
Gặp nhau Hàng Bè.

Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh

Ca-lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng...

- “Cháu đi liên lạc
Vui lắm chú à
Ở đồn Mang Cá
Thích hơn ở nhà!”

Cháu cười híp mí,
Má đỏ bồ quân:
- “Thôi, chào đồng chí!”
Cháu đi xa dần...

Cháu đi đường cháu
Chú lên đường ra
Đến nay tháng sáu
Chợt nghe tin nhà.

         Ra thế
         Lượm ơi!

Một hôm nào đó
Như bao hôm nào
Chú đồng chí nhỏ
Bỏ thư vào bao

Vụt qua mặt trận
Đạn bay vèo vèo
Thư đề “Thượng khẩn”
Sợ chi hiểm nghèo?

Đường quê vắng vẻ
Lúa trổ đòng đòng
Ca-lô chú bé
Nhấp nhô trên đồng...

Bỗng loè chớp đỏ
Thôi rồi, Lượm ơi!
Chú đồng chí nhỏ
Một dòng máu tươi!

Cháu nằm trên lúa
Tay nắm chặt bông
Lúa thơm mùi sữa
Hồn bay giữa đồng...

Lượm ơi, còn không?

Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh

Ca-lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng...

Tố Hữu

Hình ảnh Lượm nhắc nhở thế hệ thiếu niên và đoàn viên thanh niên hôm nay phải biết trân trọng cuộc sống hòa bình, biết ơn những giọt máu thiếu niên đã ngã xuống, từ đó nỗ lực rèn luyện, học tập để viết tiếp những trang sử vàng của dân tộc Việt Nam.