Chủ đề: Chủ đề về tuổi trẻ và lý tưởng sống.

Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968.

Trời Đồng Lộc nắng như đổ lửa, cái nắng miền Trung gay gắt quyện với mùi thuốc súng nồng nặc và bụi đất đỏ tạo nên một không khí ngột ngạt đến khó thở. Ngã ba Đồng Lộc lúc này không còn một ngọn cỏ xanh, chỉ có những hố bom chồng lên hố bom, đất đá bị xới đi xới lại đến tơi tả.

Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần, người con gái có đôi mắt sáng và cương nghị, nhìn đồng hồ. Đã 16 giờ. Tiếng máy bay phản lực gầm rú trên bầu trời vẫn chưa dứt. Cứ mỗi đợt máy bay đi qua, mặt đất lại rung chuyển bởi những đợt bom mới.

“Các em ơi, chuẩn bị đồ nghề! Máy bay vừa đi, đường lại bị cắt rồi. Phải lấp xong hố bom trước khi đoàn xe đêm nay đi qua!” – Giọng chị Tần vang lên dứt khoát nhưng tràn đầy tình thương.

Mười cô gái: Tần, Cúc, Nhỏ, Xuân, Hà, Hường, Hợi, Rạng, Xuân, và Hường (nhỏ) nhanh chóng vác cuốc, xẻng rời khỏi hầm. Họ còn rất trẻ, người lớn nhất mới 24, người nhỏ nhất chỉ vừa tròn 17.

Họ vừa làm, vừa hát. Tiếng hát của họ át cả tiếng động cơ máy bay xa xăm. Chị Cúc vừa xúc đất vừa cười bảo: “Sau chiến tranh, chị em mình đứa nào cũng đen nhẻm thế này, chắc chẳng ai thèm lấy đâu nhỉ?”. Cô Nhỏ tinh nghịch đáp lại: “Lo gì chị, đánh thắng Mỹ rồi về mình đi học, tha hồ mà chọn!”. Những tràng cười giòn tan vang lên giữa vùng đất chết.

Nhưng rồi, một tiếng rít xé toạc không gian.

“Bom! Nằm xuống!” – Tiếng chị Tần thét lớn.

Một loạt bom tọa độ trút xuống ngay sát khu vực tiểu đội đang làm việc. Khói đen kịt trùm kín cả một vùng. Đợt bom thứ nhất, rồi thứ hai, thứ ba… Mặt đất chao đảo, đá sỏi bay rào rào.

Khi khói bom vừa tan đi một chút, các đơn vị gần đó bàng hoàng nhận ra: Cả tiểu đội 4 đã biến mất. Khoảng đất họ vừa đứng chỉ còn là một hố bom sâu hoắm, mù mịt khói bụi.

“Tần ơi! Cúc ơi! Nhỏ ơi!…” – Tiếng gọi xé lòng của đồng đội vang khắp đồi trọc. Những bàn tay run rẩy, những chiếc xẻng cuống cuồng đào bới trong nước mắt.

Họ tìm thấy chị Tần đầu tiên, đôi bàn tay chị vẫn còn nắm chặt chiếc cuốc. Rồi lần lượt, lần lượt… chín người chị em được tìm thấy nằm sát bên nhau dưới lớp đất đá nóng hổi. Nhưng vẫn thiếu một người. Đó là chị Hồ Thị Cúc.

Đêm đó, cả đơn vị không ngủ. Họ đào bới trong tuyệt vọng dưới ánh đèn pin leo lét. Phải đến tận ngày thứ ba, đồng đội mới tìm thấy chị Cúc trong tư thế ngồi trong hầm cá nhân đã bị vùi lấp sâu, đầu vẫn đội chiếc nón lá, tay vẫn cầm chiếc cuốc như đang sẵn sàng xông ra mặt đường.

Mười cô gái đã nằm xuống khi tuổi đời đẹp nhất. Họ không kịp ăn bữa cơm chiều, không kịp nhận lá thư từ quê nhà, cũng không kịp nhìn thấy ngày đất nước khải hoàn mà họ hằng ao ước.

Ngày nay, tại Ngã ba Đồng Lộc, mười ngôi mộ trắng nằm kề bên nhau dưới bóng thông xanh rì rào. Họ không còn phải nghe tiếng bom rơi, không còn phải thức trắng đêm san lấp hố bom. Họ đã trở thành những đóa hoa bất tử, mãi mãi tỏa hương trong lòng đất mẹ, giữ vững mạch máu giao thông cho Tổ quốc trường tồn.

Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc không chỉ là một trang sử bi hùng, mà còn là biểu tượng cho sức mạnh của người phụ nữ Việt Nam: dịu dàng như hoa nhưng kiên cường như thép trước lửa đạn quân thù.