Chủ đề: Chu Văn Khoa (1961) – Lời hứa nơi biên giới

Tôi được nghe câu chuyện này trong một lần về chơi nhà một người bạn học đại học quê ở Sơn Tây. Hôm đó, sau bữa cơm, tôi có dịp ngồi trò chuyện với bác Chu Văn Khoa – bố của bạn. Bác là cựu chiến binh, từng tham gia chiến đấu trong những năm cuối của cuộc Kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Giữa câu chuyện, bác chậm rãi kể lại một kỷ niệm nhỏ vào tháng 9 năm 1974 – một kỷ niệm mà bác nói là “không có gì lớn, nhưng nhớ mãi”.

Bác kể, khi đó đơn vị của bác đang đóng quân trong rừng. Những ngày ấy thiếu thốn đủ thứ. Lương thực không nhiều, mỗi bữa chỉ có cơm độn với rau rừng, có hôm còn không đủ no.

Trong tiểu đội của bác có một anh trung đội phó – bác không nhớ rõ tên, chỉ nhớ đó là người rất hiền, ít nói nhưng luôn quan tâm đến anh em.

Một buổi chiều, sau khi hành quân về, cả đơn vị mệt rã rời. Hôm đó hiếm hoi lắm mới có thêm chút lương khô được cấp phát. Mỗi người được chia một phần nhỏ.

Bác Khoa kể, khi nhận phần của mình, bác để ý thấy anh trung đội phó không ăn ngay mà lặng lẽ bẻ nhỏ phần lương khô, rồi chia thêm cho mấy chiến sĩ trẻ trong đơn vị – những người đi sau, sức yếu hơn.

Một cậu lính trẻ ngại ngùng không nhận, thì anh chỉ nói rất nhẹ: “Ăn đi cho có sức, mai còn hành quân.”

Không ai nói gì thêm, nhưng ai cũng hiểu.

Tối hôm đó, trời mưa. Rừng ẩm lạnh, nước mưa rơi lộp bộp trên tấm tăng. Bác Khoa nằm gần anh trung đội phó, thấy anh ho nhiều. Hóa ra mấy hôm trước anh bị sốt nhưng không nói với ai.

Bác hỏi sao không nghỉ, anh chỉ cười: “Anh em còn đi được thì mình cũng đi được.”

Câu nói rất đơn giản, nhưng bác bảo đến giờ vẫn nhớ rõ từng chữ.

Vài ngày sau, đơn vị tiếp tục hành quân. Cuộc sống cứ thế trôi đi, không có gì đặc biệt. Nhưng với bác Khoa, hình ảnh người chỉ huy âm thầm chia phần ăn, giấu đi cơn mệt của mình để lo cho anh em – lại là điều khiến bác nhớ mãi.

Khi kể đến đây, bác chỉ cười hiền: “Chiến tranh là vậy, nhiều cái nhỏ thôi… nhưng sống với nhau tình nghĩa lắm.”

Ngồi nghe bác kể, tôi chợt nhận ra rằng, những năm tháng “hoa lửa” không chỉ được tạo nên bởi những trận đánh lớn, mà còn từ những điều rất bình dị như thế.

Một miếng lương khô được bẻ đôi, một câu nói nhẹ nhàng, một sự nhường nhịn âm thầm…

Tất cả đã gắn kết những con người xa lạ thành đồng đội, thành anh em – để cùng nhau đi qua những tháng ngày gian khó nhất của cuộc đời.