CHỦ ĐỀ: NẾU MỘT NGÀY CÁC ANH ĐƯỢC GỌI ĐÚNG TÊN MÌNH...

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Tác giả: Phạm Thị Nhung – BTCĐ trường Tiểu học Lê Lợi – xã Yết Kiêu – TP.Hải Phòng

CHỦ ĐỀ: NẾU MỘT NGÀY CÁC ANH ĐƯỢC GỌI ĐÚNG TÊN MÌNH...

Có những bài học không có trong sách giáo khoa.

Với tôi, những bài học ấy bắt đầu từ những buổi sáng tháng Bảy, khi cùng đoàn viên thanh niên và các em học sinh Trường Tiểu học Lê Lợi đến Nghĩa trang Liệt sĩ của địa phương dâng hương, nhổ cỏ, lau dọn từng phần mộ.

Là Bí thư Chi đoàn Trường Tiểu học Lê Lợi, đồng thời là một giáo viên trẻ, năm nào tôi cũng mong các em được tự tay thắp một nén hương, cúi đầu trước những người đã ngã xuống. Bởi tôi tin rằng, chỉ khi biết tri ân quá khứ, các em mới thêm trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay và có trách nhiệm hơn với tương lai của đất nước.

Giữa những hàng mộ ngay ngắn, điều khiến tôi lặng người nhất không phải là sự tĩnh lặng của nghĩa trang.

Mà là những tấm bia chỉ khắc vỏn vẹn một dòng chữ:

"Liệt sĩ chưa biết tên."

Mỗi lần nhẹ nhàng lau đi lớp bụi thời gian trên những tấm bia đá ấy, tôi lại tự hỏi: Người đang nằm đây là ai? Quê hương các anh ở đâu? Ngày các anh lên đường, mẹ có tiễn con ở đầu ngõ? Có người con gái nào đã từng hẹn ngày trở về? Và suốt mấy chục năm qua, liệu có một gia đình nào vẫn đau đáu chờ một tin tức, chỉ để biết người thân mình đang yên nghỉ nơi đâu?

Tôi thường kể với học sinh rằng, dưới mỗi nấm mộ vô danh ấy là một người con của đất Việt. Có người ra đi khi vừa mười tám, đôi mươi. Có người chưa kịp viết xong lá thư gửi mẹ. Có người chưa kịp nắm tay người mình thương trong một lễ cưới trọn vẹn. Có người còn chưa kịp nhìn thấy đứa con mình cất tiếng khóc chào đời.

Các anh đã hiến dâng tuổi xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Nhưng đến hôm nay, vẫn còn rất nhiều người chưa thể trở về với chính tên tuổi của mình.

Chính từ những lần lặng lẽ đứng trước những phần mộ ấy, khi biết đến Chiến dịch "500 ngày đêm hoàn thành mục tiêu tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin", tôi đã xúc động rất lâu.

Tôi hiểu rằng, đây không đơn thuần là một chiến dịch.

Đó là lời hứa của Đảng, Nhà nước và Nhân dân với những người đã ngã xuống.

Đó là hành trình chạy đua với thời gian để đưa các anh trở về với gia đình, với quê hương sau hàng chục năm xa cách.

Đó là hành trình tìm lại tên tuổi cho những người đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân để đất nước có được hòa bình hôm nay.

Có những đêm, nghĩ về điều đó, tôi không khỏi trăn trở.

Trong hàng nghìn ngôi mộ còn mang dòng chữ "Liệt sĩ chưa biết tên", liệu có người mẹ nào vẫn mỏi mòn ngóng con?

Liệu có người vợ đã bạc mái đầu vẫn cất giữ lời hẹn năm xưa?

Liệu có những người con chưa một lần được gọi hai tiếng "cha", chỉ biết lặng lẽ đặt lên bia mộ một bó hoa rồi tự nhủ: "Biết đâu... đây chính là nơi cha mình đang nằm..."

Chỉ nghĩ đến thôi cũng đủ khiến trái tim tôi nghẹn lại.

Tôi sinh ra trong hòa bình. Tôi chưa từng biết mùi khói lửa chiến tranh. Tôi lớn lên khi đất nước đã yên tiếng súng, được đến trường, được theo đuổi ước mơ và hôm nay được đứng trên bục giảng.

Nhưng càng hiểu lịch sử, càng lắng nghe những câu chuyện của các thế hệ đi trước, tôi càng thấm thía rằng: mỗi ngày bình yên hôm nay đều được đánh đổi bằng biết bao tuổi xuân mãi mãi dừng lại nơi chiến trường.

Có những người lính ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Có người chưa kịp viết xong lá thư gửi mẹ.

Có người chưa kịp trở về thực hiện lời hứa với người mình yêu.

Có người mãi mãi nằm lại giữa núi rừng, khe suối, lòng sông... đến mức thời gian cũng chưa thể gọi đúng tên.

Đau nhất không phải là sự hy sinh.

Đau nhất là sau hơn nửa thế kỷ, vẫn còn những người chưa thể trở về với gia đình.

Bởi vậy, với tôi, Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ mang ý nghĩa tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ.

Đó là một cuộc trở về.

Một cuộc trở về sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi.

Một cuộc trở về để những người mẹ còn sống có thể biết con mình đang ở đâu.

Để những người vợ có một nơi gửi gắm nỗi nhớ.

Để những người con được gọi tên cha mình trước đúng phần mộ.

Để những tấm bia chỉ ghi dòng chữ "Liệt sĩ chưa biết tên" sẽ được thay bằng chính cái tên mà cha mẹ đã đặt cho các anh trong niềm hạnh phúc ngày con cất tiếng khóc chào đời.

Tôi tin rằng, không có thành tựu khoa học nào đẹp hơn khi công nghệ ADN được dùng để trả lại tên cho những người đã hiến dâng cả cuộc đời mình cho Tổ quốc.

Không có cuộc chạy đua nào thiêng liêng hơn cuộc chạy đua với thời gian để những gia đình đã chờ đợi hàng chục năm có thể được đoàn tụ, dù chỉ là trong một nén hương và một tấm bia khắc đúng tên người thân.

Là một giáo viên, tôi không cầm súng.

Nhưng tôi cầm phấn.

Tôi không đi qua chiến tranh.

Nhưng tôi có trách nhiệm kể cho học sinh của mình nghe về những người đã làm nên hòa bình.

Để mỗi lần các em chào cờ, mỗi buổi sáng ríu rít đến trường, mỗi tiếng cười vang lên trong lớp học... các em sẽ hiểu rằng phía sau những điều bình dị ấy là máu, là nước mắt và cả tuổi thanh xuân của biết bao người lính.

Tôi cũng mong các em hiểu rằng, lòng yêu nước không chỉ được thể hiện bằng những việc làm lớn lao, mà còn bắt đầu từ một nén hương thành kính, một phút mặc niệm, một lần cúi đầu trước các anh hùng liệt sĩ và từ ý thức sống tử tế, sống cống hiến mỗi ngày.

Có người từng nói:

"Một con người chỉ thật sự mất đi khi không còn ai nhớ đến họ."

Vì thế, tìm lại tên cho các anh không chỉ là xác định danh tính.

Đó là trả lại một cuộc đời.

Trả lại một người con cho mẹ.

Trả lại một người chồng cho vợ.

Trả lại một người cha cho con.

Và hơn hết, là giữ cho ký ức của dân tộc không bao giờ bị lãng quên.

Tôi tin rằng, Chiến dịch 500 ngày đêm sẽ không chỉ hoàn thành những chỉ tiêu về tìm kiếm, quy tập hay giám định ADN.

Điều ý nghĩa hơn cả là chiến dịch sẽ giúp hàng nghìn gia đình khép lại những tháng năm mòn mỏi chờ đợi; giúp hàng nghìn người lính được gọi đúng tên mình sau nhiều thập kỷ; để mỗi cuộc đoàn tụ, dù chỉ bên một phần mộ, cũng trở thành niềm an ủi lớn lao đối với những người ở lại.

Nếu một ngày...

Một người lính được gọi đúng tên mình...

Một người mẹ biết nơi con yên nghỉ...

Một gia đình tìm được người thân sau hàng chục năm xa cách...

Một nén hương được thắp lên đúng phần mộ của người con đã ngã xuống...

Thì đó không chỉ là niềm hạnh phúc của một gia đình.

Đó là niềm hạnh phúc của cả dân tộc.

Xin cúi đầu trước sự hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ.

Xin tri ân những cán bộ, chiến sĩ, nhà khoa học và tất cả những con người đang ngày đêm lặng thầm thực hiện hành trình thiêng liêng ấy.

Và với tôi – một Bí thư Chi đoàn, một giáo viên trẻ – hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ là dõi theo từng bước của hành trình tìm kiếm, mà còn là tiếp tục gieo vào trái tim học sinh và đoàn viên thanh niên tình yêu Tổ quốc, lòng biết ơn và đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", để ngọn lửa ấy được truyền mãi từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Bởi Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ là hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Đó là hành trình tìm lại tên cho những người đã hóa thành Tổ quốc.

Phạm Thị Nhung

Bí thư Chi đoàn Trường Tiểu học Lê Lợi

Xã Yết Kiêu, thành phố Hải Phòng