Chủ đề “Những câu chuyện thời hoa lửa”

Chủ đề “Những câu chuyện thời hoa lửa” thể hiện lại các câu chuyện lịch sử bằng lăng kính sáng tạo của người trẻ. Có những cuốn sách không dày, nhưng khi khép lại, người ta phải ngồi lặng rất lâu. Tôi đã từng có cảm giác ấy khi đọc những trang nhật ký của Đặng Thùy Trâm – nữ bác sĩ trẻ đã sống và viết giữa khói lửa chiến tranh. Cuốn sổ tay nhỏ, bìa đã sờn, chữ viết nghiêng mềm mại. Ở đó không có những lời lẽ hùng tráng. Chỉ là những dòng tâm sự rất đỗi đời thường: nỗi nhớ Hà Nội, những đêm mưa rừng Trường Sơn, sự lo lắng cho thương binh, và cả những phút yếu lòng của một cô gái tuổi đôi mươi. Nhưng chính sự đời thường ấy lại làm nên điều phi thường. Thời của chị là “thời hoa lửa”. Hoa – vì chị cũng như bao thanh niên khác đã chọn sống rực rỡ nhất cho lý tưởng. Lửa – vì quanh chị là bom đạn, là cái chết rình rập từng ngày. Tôi thử tưởng tượng một đêm ở bệnh xá dã chiến Quảng Ngãi. Ngoài kia, tiếng máy bay gầm rú xé toạc màn đêm. Trong căn lán nhỏ, ánh đèn dầu leo lét soi lên gương mặt gầy gò của người bác sĩ trẻ. Tay chị run vì mệt, nhưng ánh mắt vẫn kiên định khi khâu từng vết thương cho chiến sĩ. Có thể lúc ấy, chị cũng sợ. Sợ bom rơi. Sợ mất thêm một người bệnh. Sợ mình không đủ sức. Nhưng trong nhật ký, chị không né tránh nỗi sợ. Chị gọi tên nó, đối diện với nó, rồi vượt qua nó. Tôi nhận ra: anh hùng không phải là không biết sợ. Anh hùng là vẫn bước tiếp dù trái tim còn run rẩy. Có một đoạn chị viết về tình yêu – thứ tình cảm trong sáng nhưng dang dở. Giữa chiến trường, chị vẫn khao khát được yêu và được sống như một người con gái bình thường. Những dòng chữ ấy khiến tôi bối rối. Bởi lâu nay, khi nghĩ về những người đã hy sinh, tôi vô tình đặt họ lên một bệ cao quá xa, quên rằng họ cũng từng mơ ước rất giản dị. Chị từng viết về những bệnh nhân của mình với tất cả sự dịu dàng. Mỗi người lính không chỉ là một “ca mổ”, mà là một con người có tên, có quê hương, có mẹ chờ ở nhà. Có lẽ chính tình thương ấy đã giữ cho chị không hóa thành sắt thép giữa chiến tranh. Và rồi, ngày 22 tháng 6 năm 1970, chị ngã xuống khi mới 27 tuổi. Tuổi 27 – cái tuổi mà hôm nay, nhiều người còn đang loay hoay tìm đường cho riêng mình.Tôi gấp lại trang sách, nhìn ra khoảng sân trường đại học đầy nắng. Ở đó, chúng tôi đi học, đi làm thêm, bàn về những dự định tương lai. Không còn tiếng bom, không còn ánh đèn dầu trong rừng sâu. Chúng tôi sống trong hòa bình – điều tưởng như hiển nhiên, nhưng thực ra được đánh đổi bằng cả một thế hệ. Tôi tự hỏi: nếu ở vào hoàn cảnh ấy, tôi có đủ dũng khí để lựa chọn như chị? Tôi có dám rời giảng đường y khoa, rời mái nhà êm ấm để vào chiến trường? Tôi không dám chắc. Và chính sự không chắc chắn ấy khiến tôi càng trân trọng lựa chọn của chị hơn.“Thời hoa lửa” không chỉ là quá khứ của một dân tộc. Nó còn là tấm gương soi cho hiện tại. Hoa của chúng tôi hôm nay không còn nở giữa khói bom, mà nở trong giảng đường, phòng thí nghiệm, công xưởng, vùng quê còn khó khăn. Lửa của chúng tôi không phải lửa đạn, mà là lửa của trách nhiệm, của khát vọng cống hiến. Nếu thế hệ của Đặng Thùy Trâm đã sống trọn vẹn cho một lý tưởng chung, thì thế hệ hôm nay không có lý do gì để sống hời hợt. Có thể chúng tôi không phải cầm súng. Nhưng chúng tôi có thể cầm bút, cầm máy, cầm ước mơ và biến nó thành hành động. Có thể chúng tôi không đối diện với chiến trường, nhưng chúng tôi đối diện với những thách thức mới của đất nước: tụt hậu, biến đổi khí hậu, nghèo đói, bất công. Mỗi thời đại có một ngọn lửa riêng. Điều quan trọng là đừng để ngọn lửa ấy tắt đi trong tim mình. Trang nhật ký của chị khép lại giữa một câu viết còn dang dở. Nhưng câu chuyện của “thời hoa lửa” thì chưa bao giờ kết thúc. Nó tiếp tục trong cách chúng tôi học tập nghiêm túc hơn, sống tử tế hơn, và dám lựa chọn điều khó thay vì điều dễ. Vì đâu đó trong quá khứ, có một người con gái tuổi 27 đã sống hết mình để hôm nay chúng tôi được bình yên viết tiếp những ước mơ.