CHỦ ĐỘNG ĐỂ TỰ THỦ: LÝ THƯỜNG KIỆT VÀ TƯ DUY QUÂN SỰ TÁO BẠO NĂM 1075

Năm 1075, Đại Việt đứng trước một nguy cơ xâm lược lớn khi nhà Tống ráo riết tập trung lương thảo, quân sĩ tại các căn cứ sát biên giới, chuẩn bị cho một cuộc cất quân quy mô lớn sang phương Nam. Trước bối cảnh dông bão chực chờ, Thái úy Lý Thường Kiệt đã đưa ra một quyết định quân sự táo bạo: thay vì đứng yên chịu trận, ông chủ động đem quân đánh sang các căn cứ hậu cần trọng yếu của nhà Tống tại Ung Châu, Khâm Châu và Liêm Châu.

Trận tiến công vượt biên giới ấy hoàn toàn không phải để mở rộng lãnh thổ hay phô trương sức mạnh. Mục tiêu cốt lõi của Lý Thường Kiệt rất rõ ràng: đánh đập tan các kho tàng, tiềm lực hậu cần và phương tiện chiến tranh mà đối phương dự định dùng để xâm lược Đại Việt. Bằng một đòn đánh phủ đầu diễn ra nhanh chóng, chính xác và quyết đoán, quân ta đã làm phá sản từ trong trứng nước kế hoạch chuẩn bị chiến tranh của nhà Tống. Ngay sau khi hoàn thành mục tiêu chiến lược, Lý Thường Kiệt lập tức thu quân về nước, khẩn trương xây dựng tuyến phòng thủ sông Như Nguyệt để đón đánh giặc.

Tư duy quân sự của Lý Thường Kiệt đã định nghĩa lại khái niệm giữ nước. Bảo vệ quê hương không có nghĩa là thụ động chờ đợi kẻ thù đặt chân lên đất mẹ rồi mới đáp trả, mà là khả năng nhìn xa trông rộng, chủ động tước đi lợi thế của đối phương ngay từ khi cuộc chiến chưa bắt đầu.

Sự chủ động chiến lược ấy đã làm suy giảm đáng kể sức mạnh của quân Tống, tạo ra lợi thế to lớn cho quân dân Đại Việt khi bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ giai đoạn 1075–1077, góp phần giữ vững trọn vẹn chủ quyền sơn hà.