Chu Mạnh Hùng
NGƯỜI ĐOÀN PHỤ NỮ GIẤU CÁN BỘ TRONG BỜ TRE Ở TÂY NINH
BÀ NĂM NGOAN – NGƯỜI ĐOÀN PHỤ NỮ GIẤU CÁN BỘ TRONG BỜ TRE Ở TÂY NINH
Tây Ninh thời kỳ 1960–1973 là vùng chiến sự dày đặc trạm kiểm soát của địch. Nhưng giữa những cánh đồng trảng rộng, có một người phụ nữ tên bà Năm Ngoan, sống ở xã Phước Thạnh, được bộ đội gọi bằng cái tên ân cần: “Má Năm của rừng tre”. Nhà bà có một bụi tre lớn, bao quanh bởi lũy dày, và chính bụi tre ấy là nơi bà âm thầm che giấu cán bộ suốt nhiều năm liền.
Bà Năm vốn là nông dân nghèo, chồng mất sớm, một mình nuôi ba con. Thời điểm phong trào cách mạng phát triển mạnh, bà tự nguyện cho dựng một hầm bí mật ngay dưới lũy tre, nơi chỉ đủ rộng cho 2–3 người nằm. Bà cắt tre già làm “ống thở” ngụy trang như chồi non. Khi địch đi càn, bà chỉ việc chặt vài tàu lá tre phủ lên miệng hầm là xóa sạch dấu vết.
Năm 1969, khi một nhóm cán bộ huyện bị phục kích, họ chạy về phía nhà bà Năm. Không kịp mở nắp hầm, bà đã bình tĩnh dẫn họ chui vào góc chuồng gà, nơi bà chuẩn bị sẵn một cửa hầm dự phòng. Địch lùng sục khắp nhà, dùng cả que sắt thọc xuống đất. Bà đứng ngay trước cửa hầm, giả vờ mắng đàn gà để che tiếng động bên dưới. Nhóm cán bộ sau này nhớ mãi khoảnh khắc bà run bần bật nhưng vẫn giữ im lặng tuyệt đối.
Sau giải phóng, bà không nhắc đến những năm tháng hiểm nguy ấy. Chỉ khi cán bộ xã tìm lại hồ sơ truyền thống, tên bà mới xuất hiện trong sổ ghi công với dòng chữ vắn tắt: “Nhà dân nuôi giấu cán bộ suốt 14 năm liền”. Với bà Năm Ngoan, đó chỉ là chuyện bà làm “vì tụi nhỏ” — những chiến sĩ mà bà coi như con mình.
