CHỦ NHIỆM TỔNG CỤC CHÍNH TRỊ QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM QUA CÁC THỜI KỲ: ĐẠI TƯỚNG NGUYỄN QUYẾT

Đại tướng Nguyễn Quyết (tên thật Nguyễn Tiến Văn, 1922–2024), nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, là một trong những cán bộ lãnh đạo tiêu biểu của cách mạng Việt Nam. Gần trọn cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí đã có nhiều đóng góp quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đồng chí Nguyễn Quyết sinh ngày 20/8/1922 tại thôn Dưỡng Phú, xã Chính Nghĩa, huyện Kim Động (nay là xã Lương Bằng), tỉnh Hưng Yên, trong một gia đình nông dân. Từ năm 15 tuổi, đồng chí lên Hà Nội làm việc tại Báo Đuốc Tuệ, qua đó tiếp xúc với báo chí tiến bộ, tìm hiểu về Nguyễn Ái Quốc, Đảng Cộng sản Việt Nam và chủ nghĩa Mác - Lênin. Từ đây, đồng chí được giác ngộ và tham gia hoạt động cách mạng.

Năm 1939, đồng chí được giao nhiệm vụ trở về Hưng Yên xây dựng phong trào. Năm 1940, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương và phụ trách công tác thanh niên tại Kim Động. Năm 1941, đồng chí được Xứ ủy Bắc Kỳ điều động về Hà Nội làm công tác vận động công nhân. Sau khi được đào tạo quân sự, giữa năm 1944, đồng chí được giao phụ trách công tác quân sự Hà Nội. Tháng 11/1944, khi mới hơn 22 tuổi, đồng chí được Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ định làm Bí thư Thành ủy Hà Nội.

Người Bí thư Thành ủy quyết đoán trong Cách mạng Tháng Tám

Một trong những dấu ấn nổi bật đầu tiên trong sự nghiệp của Đại tướng Nguyễn Quyết là vai trò lãnh đạo cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội năm 1945.

Đêm 17/8/1945, dưới sự chủ trì của Bí thư Thành ủy Nguyễn Quyết, Thành ủy Hà Nội họp và quyết định phát động khởi nghĩa vào ngày 19/8/1945, sử dụng lực lượng tại chỗ, chủ động nắm bắt thời cơ cách mạng.

Quyết định đúng đắn, kịp thời của Thành ủy Hà Nội đã góp phần quan trọng đưa cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Thủ đô đến thắng lợi nhanh chóng, tạo ảnh hưởng và cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng ở nhiều địa phương trong cả nước.

Thắng lợi của Hà Nội trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thể hiện bản lĩnh, sự nhạy bén và khả năng nắm bắt thời cơ của đội ngũ lãnh đạo cách mạng, trong đó có vai trò quan trọng của Bí thư Thành ủy Nguyễn Quyết.

Người chỉ huy kiên cường trên chiến trường Liên khu 5

Sau Cách mạng Tháng Tám, thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta. Với kinh nghiệm lãnh đạo phong trào và chỉ huy quân sự, Nguyễn Quyết được Trung ương điều vào Nam chiến đấu.

Từ năm 1946 đến năm 1950, trên cương vị Chính ủy Trung đoàn 108, phụ trách mặt trận Quảng Nam - Đà Nẵng, đồng chí chủ trương phát huy sức mạnh của bộ đội chủ lực, đồng thời phối hợp chặt chẽ với lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương, tổ chức chiến đấu phù hợp với điều kiện thực tế.

Cuối năm 1953, thực dân Pháp triển khai Chiến dịch Át-lăng trong tổng thể Kế hoạch Nava nhằm đánh phá vùng tự do Liên khu 5. Đồng chí Nguyễn Quyết cùng các cán bộ chỉ huy Liên khu 5 tổ chức lực lượng chống địch, tăng cường hoạt động trên nhiều hướng, giải phóng Kon Tum, đánh bại nhiều cuộc hành quân của quân Pháp.

Những hoạt động chiến đấu của quân dân Liên khu 5 đã góp phần làm phân tán lực lượng địch, hạn chế khả năng tập trung quân cho chiến trường Điện Biên Phủ, đồng thời giữ vững vùng tự do Liên khu 5.

Xây dựng Quân khu 3 vững mạnh, kết hợp kinh tế với quốc phòng

Năm 1955, đồng chí Nguyễn Quyết được điều về làm Chính ủy Quân khu Tả Ngạn, tiền thân của Quân khu 3. Trong gần 30 năm công tác tại Quân khu, đồng chí cùng tập thể lãnh đạo chú trọng xây dựng nền quốc phòng toàn dân, kết hợp phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, xây dựng lực lượng vũ trang ba thứ quân và thế trận chiến tranh nhân dân.

Một nét nổi bật trong phong cách lãnh đạo của đồng chí là sâu sát cơ sở, thường xuyên đến những đơn vị khó khăn, địa bàn trọng điểm, những nơi có vấn đề mới phát sinh để trực tiếp nắm tình hình và tìm giải pháp phù hợp.

Đồng chí đặc biệt quan tâm đến nhiệm vụ bảo vệ biển, đảo. Những chủ trương như “Làm giàu, đánh thắng”, “Vươn ra Biển Đông làm giàu, đánh thắng” thể hiện tư duy kết hợp phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, xây dựng thế trận bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Nhà quân sự, nhà chính trị với những quyết sách quan trọng

Năm 1986, Thượng tướng Nguyễn Quyết được giao nhiệm vụ Phó Chủ nhiệm, sau đó là Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Đồng chí đồng thời đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng của Đảng và Nhà nước, trong đó có cương vị Bí thư Trung ương Đảng và Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước.

Trên các cương vị lãnh đạo, đồng chí luôn chú trọng nghiên cứu thực tiễn, đi sâu, đi sát cơ sở, đến các địa bàn biên giới, hải đảo và các đơn vị Quân tình nguyện Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào, Campuchia.

Tháng 5/1989, đồng chí Nguyễn Quyết ra thăm Trường Sa. Trong chuyến công tác này, tinh thần “Cả nước vì Trường Sa, Trường Sa vì cả nước” được nhấn mạnh, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và toàn dân đối với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Với tư duy chiến lược, bản lĩnh chính trị và kinh nghiệm thực tiễn phong phú, đồng chí có nhiều đóng góp vào quá trình tham mưu, xây dựng các chủ trương, nghị quyết quan trọng về quân sự, quốc phòng, kinh tế và đối ngoại.

Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, Đại tướng Nguyễn Quyết luôn nhấn mạnh việc học tập lý luận, quán triệt đường lối của Đảng, đồng thời phải xuất phát từ thực tiễn đất nước và yêu cầu nhiệm vụ. Đó cũng là cơ sở hình thành phong cách lãnh đạo sâu sát, quyết đoán nhưng gần gũi, gắn bó với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.

Tấm gương của người cán bộ cách mạng suốt đời vì Tổ quốc

Gần trọn một thế kỷ hoạt động cách mạng, Đại tướng Nguyễn Quyết đã trải qua nhiều giai đoạn quan trọng của lịch sử dân tộc: từ những năm tháng chuẩn bị và tiến hành Cách mạng Tháng Tám, kháng chiến chống thực dân Pháp, chống Mỹ, đến xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời bình.

Đồng chí được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh và nhiều huân chương, huy chương khác.

Đại tướng Nguyễn Quyết từ trần lúc 21 giờ 9 phút ngày 23/12/2024. Sự ra đi của đồng chí để lại niềm tiếc thương đối với Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân.

Cuộc đời Đại tướng Nguyễn Quyết là tấm gương về lòng trung thành với Đảng, bản lĩnh chính trị, tinh thần quyết đoán, tư duy chiến lược và sự sâu sát với thực tiễn. Những đóng góp của đồng chí trong lãnh đạo cách mạng, xây dựng lực lượng vũ trang, củng cố quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc là một phần quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam thế kỷ XX.