Chủ tịch Khu tự trị Thái - Mèo: Lò Văn Hặc

Lò Văn Hặc là một nhà lãnh đạo cách mạng tiêu biểu của đồng bào dân tộc Thái ở vùng Điện Biên, Tây Bắc Việt Nam, người có nhiều đóng góp quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chính quyền cách mạng ở miền núi. Ông qua đời năm 1984, để lại trong lòng nhân dân Tây Bắc niềm kính trọng và biết ơn sâu sắc.

Sinh ra và lớn lên giữa núi rừng Điện Biên, Lò Văn Hặc thấu hiểu cuộc sống khó khăn, lam lũ của đồng bào các dân tộc dưới ách thống trị của thực dân Pháp và chế độ phong kiến địa phương. Chứng kiến cảnh nhân dân bị áp bức, bóc lột, ông sớm nuôi dưỡng tinh thần yêu nước và khát vọng đổi thay cho quê hương. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khi chính quyền cách mạng được thành lập, Lò Văn Hặc nhanh chóng giác ngộ lý tưởng của Đảng, tích cực tham gia xây dựng chính quyền mới tại huyện Điện Biên.

Trong những năm đầu đầy thử thách của chính quyền cách mạng non trẻ, ông là một trong những người tiên phong vận động đồng bào các dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú và nhiều cộng đồng khác tin tưởng vào đường lối kháng chiến, đoàn kết đứng lên bảo vệ thành quả cách mạng. Trước sự chống phá của thực dân Pháp và các thế lực phong kiến địa phương, trong đó có ảnh hưởng của tập đoàn Đèo Văn Long, Lò Văn Hặc kiên trì tuyên truyền, giải thích chủ trương của Đảng và Chính phủ, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào chính quyền mới, từng bước làm thất bại âm mưu chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc ở vùng Tây Bắc.

Với uy tín và năng lực lãnh đạo, ông được giao giữ cương vị Chủ tịch Khu tự trị Thái – Mèo, một đơn vị hành chính đặc thù thể hiện chính sách đoàn kết và tôn trọng quyền tự quản của các dân tộc thiểu số. Trên cương vị này, Lò Văn Hặc đã thể hiện rõ vai trò của một thủ lĩnh dân tộc tận tụy, luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, một mốc son chói lọi của lịch sử dân tộc, Lò Văn Hặc đã có những đóng góp quan trọng trong công tác vận động và tổ chức lực lượng hậu cần tại chỗ. Ông phối hợp chặt chẽ với bộ phận hậu cần quân đội do tướng Đặng Kim Giang phụ trách, huy động hàng vạn lượt dân công hỏa tuyến, thanh niên xung phong và nhân dân địa phương tham gia vận chuyển lương thực, đạn dược, thuốc men qua những cung đường núi hiểm trở. Dưới sự lãnh đạo của ông, tinh thần “tất cả cho tiền tuyến” lan tỏa khắp các bản làng Tây Bắc, góp phần bảo đảm nguồn tiếp tế bền bỉ cho mặt trận và đóng góp quan trọng vào thắng lợi lịch sử của chiến dịch.

Sau hòa bình lập lại, Lò Văn Hặc tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong bộ máy nhà nước. Ông từng giữ chức Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc của Quốc hội, tiếp tục dành tâm huyết cho sự nghiệp củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chăm lo đời sống và quyền lợi của đồng bào miền núi. Dù ở cương vị nào, ông cũng giữ lối sống giản dị, gần gũi, lắng nghe tâm tư của nhân dân và nỗ lực xây dựng vùng Tây Bắc ngày càng ổn định, phát triển.

Năm 1984, Lò Văn Hặc qua đời, khép lại một cuộc đời gắn bó trọn vẹn với cách mạng và đồng bào các dân tộc Tây Bắc. Tên tuổi ông được nhân dân Điện Biên và Lai Châu trân trọng nhắc nhớ như biểu tượng của tinh thần yêu nước, sự kiên trung và lòng tận tụy vì cộng đồng. Câu chuyện về ông không chỉ là câu chuyện của một nhà lãnh đạo, mà còn là hình ảnh tiêu biểu của lớp cán bộ người dân tộc thiểu số đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước trong thế kỷ XX.