Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng

Tôn Đức Thắng, bí danh Thoại Sơn, sinh ngày 20 tháng 8 năm 1888 tại Cù lao Ông Hổ, làng An Hòa, tổng An Phú, hạt Long Xuyên (nay thuộc xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang).  Ông là một nhà cách mạng, chính trị gia người Việt Nam. Ông là Chủ tịch nước cuối cùng của chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ năm 1969 đến năm 1976. Từ năm 1976 đến năm 1980, ông là Chủ tịch nước đầu tiên của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam cho đến khi qua đời. Trước đó, ông là Phó Chủ tịch nước (1960–1969), Quyền Chủ tịch nước (2 tháng 9 – 22 tháng 9 năm 1969) và Trưởng ban Thường trực Quốc hội (1955–1960).

Sau khi kế nhiệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông trở thành Chủ tịch nước thứ 2 và cũng là Chủ tịch nước cuối cùng của chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đồng thời là Chủ tịch nước đầu tiên của Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Ông cũng là người đầu tiên được tặng thưởng Huân chương Sao Vàng – huân chương cao quý nhất Việt Nam.

Tôn Đức Thắng sớm tham gia phong trào công nhân, đấu tranh đòi quyền lợi và bị sa thải năm 1912. Năm 1913, ông sang Pháp làm việc và năm 1914 được tuyển mộ làm lính thợ cho Hải quân Pháp. Năm 1920, ông trở về nước, xây dựng tổ chức công hội và vận động công nhân đấu tranh. Tiêu biểu là cuộc bãi công Ba Son năm 1925, gắn liền với phong trào công nhân Việt Nam.

Năm 1927, ông tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, phụ trách phong trào công nhân Sài Gòn – Chợ Lớn. Năm 1928, ông bị thực dân Pháp bắt và kết án tù chung thân khổ sai, đày ra Côn Đảo. Năm 1930, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương khi đang bị giam giữ. Tuy nhiên, một số nhà nghiên cứu sau này đã đặt nghi vấn về tính xác thực của một số sự kiện trong hoạt động cách mạng thời kỳ đầu của ông, đặc biệt là sự kiện ở Hắc Hải năm 1919.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Tôn Đức Thắng trở về Nam Bộ tham gia kháng chiến và đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng. Năm 1946, ông trở thành Phó ban Thường trực Quốc hội; năm 1947, giữ chức Thanh tra đặc biệt toàn quốc và quyền Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Từ năm 1948, ông đảm nhiệm vai trò quyền Trưởng Ban Thường trực Quốc hội và Trưởng Ban Vận động thi đua ái quốc Trung ương. Năm 1951, ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng thời giữ chức Chủ tịch Mặt trận Liên Việt.

Năm 1955, ông trở thành Trưởng Ban Thường trực Quốc hội và Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Ông còn tích cực tham gia các hoạt động hòa bình, hữu nghị quốc tế và được trao Giải thưởng Hòa bình Stalin năm 1955, Giải Hòa bình Lenin năm 1967.

Từ năm 1960 đến năm 1969, Tôn Đức Thắng giữ chức Phó Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời năm 1969, ông kế nhiệm chức Chủ tịch nước. Sau khi đất nước thống nhất, ông trở thành Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, giữ chức vụ này đến năm 1980. Trong suốt sự nghiệp, ông có nhiều đóng góp cho phong trào công nhân, công cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Chủ tịch Tôn Đức Thắng được Chủ tịch Hồ Chí Minh ca ngợi là tấm gương đạo đức cách mạng, suốt đời cần kiệm, liêm chính và hết lòng phục vụ nhân dân. Năm 1958, nhân dịp sinh nhật lần thứ 70, ông được trao tặng Huân chương Sao Vàng, trở thành người đầu tiên nhận huân chương cao quý này. Năm 1955, ông được trao Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lenin của Liên Xô; đến dịp sinh nhật lần thứ 90, ông được Mông Cổ tặng Huân chương Sukhbaatar.

Để tưởng nhớ và tôn vinh những đóng góp của ông, nhiều con đường, trường học và giải thưởng được mang tên Tôn Đức Thắng. Tại Thành phố Hồ Chí Minh có Đại học Tôn Đức Thắng và Bảo tàng Tôn Đức Thắng, nơi lưu giữ nhiều hình ảnh, tư liệu về cuộc đời và sự nghiệp của ông. Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng tại An Giang cũng được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Ngoài ra, tên ông còn được đặt cho nhiều tuyến đường ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng và các địa phương khác.