Bài viết

CHỦ TỊCH QUỐC HỘI NGUYỄN VĂN TỐ (1889 - 1947)TỰ NHẬN LÀ HỒ CHÍ MINH CỨU ĐẦU NÃO KHÁNG CHIẾN

Hà Nội14/08/2026Lê Thị Thanh Vân ((LĐ) Đoàn phường Lang Biang - Đà Lạt)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

CHỦ TỊCH QUỐC HỘI NGUYỄN VĂN TỐ (1889 - 1947)TỰ NHẬN LÀ HỒ CHÍ MINH CỨU ĐẦU NÃO KHÁNG CHIẾN

"Cụ dù hy sinh, tinh thần cụ ngàn thu sẽ vẻ vang bất diệt..."

Lời điếu nghẹn ngào của Chủ tịch Hồ Chí Minh vút lên thấu tận trời xanh giữa núi rừng Việt Bắc năm xưa vẫn còn làm quặn thắt trái tim bao thế hệ người Việt. "Chuyện với Năng" số 93 xin cúi đầu tưởng nhớ một bậc sĩ phu yêu nước vĩ đại, người đã KHƯỚC TỪ VINH HOA, lấy tấm thân mỏng manh của mình làm LÁ CHẮN SỐNG để bảo vệ lãnh tụ trong gang tấc. Đó là cụ Nguyễn Văn Tố – vị Chủ tịch Quốc hội đầu tiên của nền Dân chủ Cộng hòa, người trí thức đã dùng cái chết oanh liệt của mình để viết nên một bản anh hùng ca bất tử.

NGƯỜI SĨ PHU TÀI BA

Sinh ngày 5/6/1889 trong một gia đình nhà nho tại phố Bát Sứ, Hà Nội, cụ Nguyễn Văn Tố (bút hiệu Ứng Hòe) là hiện thân của sự uyên bác và cốt cách sĩ phu Bắc Hà. Được tôi luyện qua cả Hán học lẫn Tây học, cụ sở hữu trí tuệ uyên thâm, được xưng tụng là một "tự điển sống" am tường từ lịch sử, triết học đến nghệ thuật.

Vào những năm đầu thế kỷ XX, danh tiếng của cụ vang dội khắp Đông Dương, được xếp vào hàng "tứ danh kiệt" lẫy lừng Bắc Kỳ: "Quỳnh, Vĩnh, Tố, Tốn". Ngay cả những nhà bác học người Pháp kiêu ngạo nhất cũng phải cúi đầu kính nể trí tuệ của cụ. Bằng ngòi bút sắc sảo, cụ đã để lại những công trình đồ sộ như "Đại Nam dật sử" hay "Sử ta so với sử Tàu", từng bước khơi dậy lòng tự tôn dân tộc trong đêm trường nô lệ.

THUYỀN TRƯỞNG PHONG TRÀO "DIỆT GIẶC DỐT"

Hơn ai hết, cụ Tố hiểu thấu chân lý: Mở mang dân trí là cội rễ của độc lập. Năm 1938, cụ gánh vác trọng trách Hội trưởng Hội Truyền bá quốc ngữ, dẫn dắt tầng lớp trí thức đương thời lao vào cuộc chiến chống lại nạn mù chữ.

Với cụ, dạy chữ không chỉ là khai sáng, mà còn là vũ khí để tháo dỡ gông cùm. Trong lời tựa cuốn "Chặt xiềng" (1946), cụ đanh thép khẳng định việc nâng cao văn hóa dân tộc chính là nền tảng để lấy lại cơ đồ. Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, từ một học giả uyên bác, cụ dấn thân vào chốn phong trần, trở thành Bộ trưởng Bộ Cứu tế xã hội. Ngày 2/3/1946, lịch sử gọi tên cụ khi cụ được bầu làm Trưởng ban Thường trực Quốc hội – cương vị tương đương Chủ tịch Quốc hội đầu tiên của nước nhà. Khi tiếng súng kháng chiến toàn quốc bùng nổ, cụ dứt khoát bỏ lại chốn thị thành phồn hoa, cùng Trung ương Đảng lên Việt Bắc nếm mật nằm gai.

"TÔI LÀ HỒ CHÍ MINH" - TẠO LẠI KHOẢNH KHẮC ANH HÙNG LÊ LAI CỨU CHÚA

Mùa đông năm 1947, quân Pháp mở trận càn quét quy mô lớn hòng bóp nát cơ quan đầu não kháng chiến tại Việt Bắc. Trong vòng vây khép chặt tại Bắc Kạn, cụ Nguyễn Văn Tố không may rơi vào tay giặc.

Nhìn thấy một cụ già râu thưa, dáng vẻ uy nghi, chững chạc, cất tiếng Pháp dõng dạc và sắc bén yêu cầu quân đội Pháp chấm dứt chiến tranh, kẻ thù đã mừng rỡ nhầm tưởng cụ chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngay trong thời khắc sinh tử, đối diện với HỌNG SÚNG TÀN ĐỘC, thay vì đính chính để tìm đường sống, cụ Nguyễn Văn Tố đã dũng cảm tự nhận: "Tôi là Hồ Chí Minh!".

Đó là một quyết định hy sinh vĩ đại! Cụ đã dùng chính sinh mạng của mình để đánh lạc hướng kẻ thù, câu kéo từng phút giây quý giá cho Bác Hồ và cơ quan đầu não kịp thời phá vây rút lui. Khi quân Pháp phát hiện ra sự thật, chúng lồng lộn điên cuồng, mang mọi vinh hoa phú quý ra dụ dỗ nhưng chỉ nhận lại cái vươn cao cổ kiêu hãnh của bậc trượng phu. Không thể khuất phục được ý chí sắt đá ấy, ĐÒN THÙ TÀN ĐỘC đã giáng xuống. Chúng trói cụ vào gốc cây và XẢ SÚNG TÀN SÁT. Cụ ngã xuống giữa núi rừng, hiên ngang, lẫm liệt, máu nhuộm đỏ mảnh đất thiêng liêng của Tổ quốc.

ĐÀI HOA BẤT TỬ GIỮA NÚI RỪNG KHÁNG CHIẾN

Sự hy sinh của cụ Nguyễn Văn Tố là một cú sốc lớn, một tổn thất không thể đong đếm. Trong phiên họp Chính phủ giáp Tết Mậu Tý (1948), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã không kìm được nước mắt khi nhắc về người cộng sự, người đồng chí chí cốt của mình. Trải qua hơn 60 năm đằng đẵng, phần mộ của vị Chủ tịch Quốc hội vĩ đại mới được tìm thấy, đưa anh linh cụ trở về trong vòng tay bao bọc, tôn kính của nhân dân cả nước.

Sự hy sinh bi tráng của cụ Nguyễn Văn Tố là minh chứng hùng hồn cho chân lý: Lợi ích quốc gia, dân tộc phải được đặt lên trên hết. Tấm gương của cụ nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng, cái chết thực sự không phải là khi thân xác tan biến, mà là khi con người ta sống vắng bóng lý tưởng. Hòa bình ngày hôm nay được đánh đổi bằng MÁU CHẢY THÀNH SÔNG, XƯƠNG CHẤT THÀNH NÚI. Mất nước là mất tất cả, hy sinh vì nước là đài hoa bất tử ngàn thu!

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn