CHỦ TỊCH TÔN ĐỨC THẮNG VÀ NHỮNG DẤU CHÂN CÁCH MẠNG TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG THỦY CHÂU THÀNH

1. Mạch máu giao thông thủy và thế địa - chính trị xứ Châu Thành

Trong hành trình cách mạng đầy gian khổ của Bác Tôn – Chủ tịch Tôn Đức Thắng, miền Tây Nam Bộ không chỉ là nơi chôn nhau cắt rốn (An Giang) mà còn là địa bàn hoạt động, gây dựng cơ sở và di chuyển chiến lược qua nhiều giai đoạn lịch sử. Trong bức tranh đó, vùng đất Châu Thành (Kiên Giang) hiện lên như một mắt xích giao thông thủy đặc biệt quan trọng.

Nằm ở vị trí cửa ngõ nối liền vùng đô thị Rạch Giá với dải bưng biền U Minh Thượng và tuyến đường thủy huyết mạch đi về Tây Đô (Cần Thơ), Châu Thành sở hữu hệ thống sông rạch chăng lưới. Nổi bật nhất là dòng sông Vàm Xáng và sông Cái Lớn.

Vào những thập niên đầu và giữa thế kỷ XX, khi đường bộ còn chưa phát triển, mọi hoạt động giao thương cũng như các chuyển động cách mạng ngầm đều cậy nhờ vào những chiếc ghe lườn, xuồng ba lá xuôi ngược trên dòng Vàm Xáng. Châu Thành trở thành "trạm trung chuyển" tự nhiên cho các nhà hoạt động cách mạng di chuyển giữa các tỉnh miền Tây.

2. Dấu chân Bác Tôn và những chuyến đò ngang thầm lặng

Trong thời kỳ hoạt động bí mật thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên rồi đến Đảng Cộng sản Việt Nam, cũng như giai đoạn sau khi thoát khỏi "địa ngục trần gian" Côn Đảo năm 1945, Bác Tôn đã nhiều lần trực tiếp đi qua hoặc chỉ đạo xây dựng các tuyến hành lang giao lưu cách mạng vùng Rạch Giá – Châu Thành.

Lịch sử Đảng bộ địa phương còn ghi lại ký ức về những chuyến đò đêm trên sông Vàm Xáng. Châu Thành lúc bấy giờ tuy bị thực dân Pháp và sau này là chính quyền Sài Gòn bủa giăng hàng loạt đồn bốt, nhưng lòng dân thì kiên trung như đá ngọc.

Hình ảnh người đồng chí Tôn Đức Thắng trong vai một người thương hồ miền Tây, khoác chiếc áo bà ba màu nâu xồng, đội chiếc nón lá cũ, xuôi xuồng qua ngã ba sông Vàm Xáng (đoạn qua xã Vĩnh Hòa Hiệp và Minh Lương ngày nay) đã trở thành một nét ký ức thiêng liêng. Bác Tôn không chỉ dùng tuyến đường thủy Châu Thành để di chuyển mà còn lợi dụng sự chở che của các gia đình cơ sở ven sông để nghỉ chân, nắm bắt tình hình phong trào công nông địa phương.

Nhân dân Châu Thành thời ấy, dù nhiều người chưa hề biết tên thật hay chức vụ của người cán bộ già có ánh mắt tinh anh và nụ cười ấm áp ấy, nhưng họ cảm nhận được sự gần gũi, đức độ của một người con Nam Bộ hết lòng vì nước. Những bát nước trà xanh, những nắm cơm xôi gói lá chuối của bà má Tà Niên, Minh Lương dâng lên Bác Tôn trên mỗi chặng dừng chân đã góp phần nuôi dưỡng ngọn lửa cách mạng bùng cháy.

3. Tinh thần Bác Tôn – Ngọn đuốc soi đường cho Đảng bộ Châu Thành

Năm 1945, sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công và Bác Tôn từ Côn Đảo trở về đất liền, ông đã bắt tay ngay vào việc củng cố chính quyền cách mạng ở Nam Bộ. Tinh thần tiến công cách mạng, sự giản dị và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc của Bác Tôn đã trở thành tấm gương sáng ngời cổ vũ cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Châu Thành bước vào hai cuộc kháng chiến trường kỳ.

Trong suốt những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vùng đất Châu Thành – đặc biệt là khu vực ven sông Vàm Xáng – luôn bị địch đánh phá ác liệt nhằm cắt đứt tuyến hành lang tiếp tế của ta từ U Minh ra Rạch Giá. Nhưng học tập phong cách kiên cường, bám dân, bám đất của Bác Tôn, Đảng bộ và nhân dân Châu Thành đã biến mỗi ngôi nhà ven sông thành một pháo đài, mỗi người dân thành một giao liên bí mật.

Những con thuyền chở vũ khí, lương thực, chở cán bộ lãnh đạo vượt qua dòng Vàm Xáng đêm đêm vẫn âm thầm cập bến, giữ vững mạch máu giao thông nối liền căn cứ với tiền tuyến. Tinh thần "vươn lên trong gian khổ" của Bác Tôn đã thấm sâu vào từng người dân xứ Giồng, xứ Rạch Châu Thành.

4. Ký ức còn mãi bên dòng Vàm Xáng

Ngày nay, sông Vàm Xáng chảy qua Châu Thành vẫn mẫn mỡ phù sa, nhưng hai bên bờ đã bừng lên sức sống mới. Những cây cầu bê tông kiên cố nối liền hai bờ vui, những con đường nhựa thênh thang chạy dọc theo sông, replaced cho những bến đò ngang hiu hắt năm nào.

Dù Bác Tôn đã đi xa, nhưng câu chuyện về những chuyến công tác thầm lặng của Chủ tịch Tôn Đức Thắng qua dải đất Châu Thành vẫn được các thế hệ người dân nơi đây trân trọng kể lại. Tấm gương đạo đức cách mạng, lối sống giản dị, gần dân và tình yêu quê hương tha thiết của Bác Tôn mãi là ngọn đuốc soi đường cho Đảng bộ và nhân dân huyện Châu Thành trên hành trình xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.