CHÚ TÔ - TUỔI 15 TRONG LỬA THỬ THÁCH

“CHÚ TÔ - TUỔI 15 TRONG LỬA THỬ THÁCH”

PHẦN I: DẤU CHÂN TUỔI TRẺ TRONG KHÁNG CHIẾN

Tháng 4 năm 1949, trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn gay go, lực lượng Công an kháng chiến tại khu vực Long Châu Sa đã tổ chức Ban điệp báo[1] nhằm thực hiện các nhiệm vụ đặc biệt, phục vụ trực tiếp cho yêu cầu bảo vệ phong trào cách mạng và giữ vững an ninh vùng căn cứ.

Tham gia Ban điệp báo Ty Công an Long Châu Sa[2] lúc bấy giờ có tổng quân số 08 đồng chí. Đồng chí Võ Tam Dân giữ chức Trưởng ban; đồng chí Tô Công Toại làm Phó Trưởng ban, cùng 06 cán bộ, chiến sĩ làm công tác điệp báo.

PHẦN II. NHIỆM VỤ ĐẶC BIỆT

Trong quá trình hoạt động, Ban điệp báo nhận nhiệm vụ đặc biệt: trừ khử tên Hồ Văn Sao – một trùm cầm đầu Quốc dân Đảng tại Sa Đéc, kẻ có nhiều hoạt động chống phá cách mạng, gây nguy hại trực tiếp đến cơ sở và cán bộ ta.

Để thực hiện nhiệm vụ, Ban điệp báo thành lập một tổ công tác gồm 05 đồng chí:

· Đồng chí Huỳnh Văn Thiệt – Tổ trưởng

· Đồng chí Trần Văn Hường – Thành viên

· Đồng chí Nguyễn Văn Tồng – Thành viên

· Đồng chí Ba Tiều – Thành viên

· Đồng chí Trần Văn Tô – Thành viên

Sau khi nghiên cứu tình hình và điều kiện cụ thể tại địa bàn Sa Đéc, tổ công tác tiến hành phân công nhiệm vụ rõ ràng, chặt chẽ:

- Đồng chí Huỳnh Văn Thiệt trực tiếp sử dụng súng để tiêu diệt tên Hồ Văn Sao.

- Đồng chí Trần Văn Hường và đồng chí Nguyễn Văn Tồng có nhiệm vụ bảo vệ, yểm trợ cho đồng chí Thiệt rút lui an toàn sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

- Đồng chí Ba Tiều thực hiện ném lựu đạn tại khu vực chợ cá Sa Đéc nhằm cắt đường truy đuổi của địch.

- Đồng chí Tô có nhiệm vụ ném lựu đạn tại khu vực cầu Cái Sơn 2 (Sa Đéc) để chặn hướng truy kích thứ hai của địch, tạo điều kiện cho lực lượng ta rút về xóm Rẫy Cụ Hồ.

PHẦN III. THÀNH CÔNG VÀ NHỮNG NGÀY BỊ TRUY LÙNG

Rạng sáng khoảng 01 giờ, trước ngày hành động, đồng chí Tô và đồng chí Ba Tiều mỗi người được tổ chức giao cho một quả lựu đạn loại “mõ vịt”. Để đảm bảo bí mật và tránh bị phát hiện, đồng chí Tô cẩn thận gói lựu đạn trong lá môn, ngụy trang như một vật dụng sinh hoạt thông thường.

Riêng đồng chí Huỳnh Văn Thiệt được giao một khẩu súng Gulo – vũ khí dùng để trực tiếp thi hành nhiệm vụ ám sát.

Sáng hôm sau, lợi dụng mối quan hệ “cha nuôi – con nuôi” giữa tên Hồ Văn Sao và đồng chí Huỳnh Văn Thiệt, cùng với sự chủ quan, mất cảnh giác của đối phương, khi tên Hồ Văn Sao đang trên đường từ nhà đến xưởng in tại khu vực Cầu Cái Sơn 1, đến trước cửa xưởng in, đồng chí Thiệt bất ngờ rút súng bắn, tiêu diệt mục tiêu tại chỗ.

Ngay sau khi hành động diễn ra, đồng chí Trần Văn Hường và đồng chí Nguyễn Văn Tồng lập tức hỗ trợ, bảo vệ cho đồng chí Thiệt rút khỏi hiện trường theo kế hoạch đã định.

Sau khi tên Hồ Văn Sao bị tiêu diệt, quân địch nhanh chóng tổ chức lực lượng lùng sục gắt gao trên địa bàn Sa Đéc và các vùng lân cận. Theo phương án ban đầu, đồng chí Tô và đồng chí Ba Tiều sẽ thực hiện ném lựu đạn tại các vị trí đã được phân công nhằm cản bước truy đuổi của địch, tạo hành lang an toàn cho lực lượng ta rút lui.

Cuộc truy lùng của địch kéo dài liên tục trong nhiều ngày, nhiều tháng, gây ra vô vàn khó khăn cho các cơ sở cách mạng tại địa phương. Các đồng chí trong tổ công tác buộc phải sống và hoạt động trong điều kiện hết sức bí mật, thường xuyên thay đổi chỗ ở, bám dân, bám cơ sở để giữ vững liên lạc với tổ chức.

PHẦN IV. SA VÀO TAY GIẶC – Ý CHÍ KHÔNG KHUẤT PHỤC

Đến khoảng 10 giờ trưa, tháng 9 năm 1951, đồng chí Tô và đồng chí Trần Văn Hường bị địch bắt tại khu vực xóm Rẫy Cụ Hồ, thuộc Tân Quy Tây, Sa Đéc.

Sau khi bị bắt, đồng chí Tô bị giải về khám Sa Đéc để điều tra. Mười ngày sau, địch tiếp tục chuyển đồng chí sang Sở Mật thám để tiến hành tra khảo với nhiều hình thức vô cùng tàn bạo: đánh đập dã man, chích điện, treo người tra khảo (thường gọi là “đi máy bay”), và dìm nước (trói tay chân, chổng ngược đầu vào lu nước – hình thức được gọi là “đi tàu lặn”).

Mặc cho những đòn tra tấn khốc liệt, cả đồng chí Tô và đồng chí Trần Văn Hường vẫn giữ vững lập trường cách mạng, tuyệt đối không khai báo, không làm lộ bí mật của tổ chức.

PHẦN V. TÙ ĐÀY VÀ NGÀY TRỞ VỀ

Đến tháng 12 năm 1951, sau một thời gian dài giam giữ và tra khảo không thu được kết quả, địch đưa hai đồng chí ra tòa án xét xử với tội danh “phá rối trị an”. Do lúc này đồng chí Tô mới 15 tuổi, địch tuyên án giam giữ và chuyển đồng chí về Khám lớn Mỹ Tho.

Tháng 10 năm 1954, đồng chí Tô tiếp tục bị chuyển về Khám Vĩnh Long. Tháng 11 năm 1954, địch chuyển đồng chí về trại tù binh Phú Lâm (Chợ Lớn, Sài Gòn).

Đến tháng 12 năm 1954, thực hiện việc trao trả tù binh theo Hiệp định Giơ-ne-vơ, đồng chí Tô được trao trả tại sân bay Gia Lâm (Hà Nội), chính thức trở về với chính quyền cách mạng, khép lại những năm tháng tù đày đầy gian khổ nhưng cũng vô cùng kiên cường của một người chiến sĩ điệp báo tuổi thiếu niên.

VII. Ý NGHĨA LỊCH SỬ

Câu chuyện về đồng chí Tô không chỉ là ký ức cá nhân của một người tham gia điệp báo, mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần kiên trung, lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với cách mạng của thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến gian khổ. Đây là tư liệu có giá trị trong công tác giáo dục truyền thống, lịch sử địa phương và bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

----------------------------------