Chu Văn An – Bậc Người Thầy Của Muôn Đời Và Sớ Thất Trảm Khí Phách

Chu Văn An (Chu Văn Chính) được tôn vinh là "Vạn thế sư biểu" (Người thầy của muôn đời) của lịch sử giáo dục Việt Nam. Ông là người có đạo đức thanh cao, học vấn uyên bác, tính tình cương trực, không màng danh lợi phú quý.

Hiểu được tài năng của ông, vua Lý Hiến Tông đã mời ông làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám (hiệu trưởng trường đại học đầu tiên của Việt Nam), để dạy dỗ cho các thái tử và đào tạo nhân tài cho đất nước. Học trò của ông có nhiều người đỗ đại khoa, làm đến chức tể tướng, đại thần như Phạm Sư Mạnh, Lê Quát. Dù học trò làm quan to đến đâu, khi về thăm thầy vẫn khép nép giữ lễ, ai làm điều gì sai trái đều bị ông nghiêm khắc quở trách.

Đến đời vua Trần Dụ Tông, triều đình rơi vào cảnh suy thoái, vua ham mê tửu sắc, bỏ bê triều chính, bọn gian thần bành trướng, lũng đoạn triều đình, hãm hại trung thần, khiến nhân dân lầm than. Chu Văn An nhiều lần khuyên can vua nhưng không thành. Đau lòng trước cảnh nước mất nhà tan từ bên trong, ông đã làm một việc chấn động triều dã: viết bản "Thất trảm sớ" (Sớ xin chém đầu 7 tên gian thần có thế lực lớn nhất triều đình bấy giờ).

Bản sớ dâng lên, thể hiện khí phách ngút trời của một nhà nho chân chính. Tuy nhiên, vua Trần Dụ Tông run sợ, không dám phê chuẩn. Thấy lời can gián của mình không được dùng, Chu Văn An lập tức cởi mũ quan, treo áo ở cửa thành Thăng Long rồi từ quan về vùng núi Phượng Hoàng (Chí Linh, Hải Dương) ở ẩn, dạy học cho đám trẻ nghèo và viết sách. Hành động của ông là tấm gương sáng ngời về khí tiết, khẳng định người trí thức nước Việt thà giữ tấm lòng trong sạch chứ không bao giờ khom lưng quỳ gối trước cường quyền bè phái.