Chu Văn Mùi – người giữ mạch máu thông tin giữa vòng vây đồi A1

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, chiến thắng không chỉ được làm nên bởi những mũi tiến công trực diện mà còn nhờ “mạch máu” thông tin luôn được giữ thông suốt giữa trận địa và sở chỉ huy. Trên đồi A1 ác liệt, chiến sĩ thông tin Chu Văn Mùi đã bám máy vô tuyến giữa vòng vây, vừa chiến đấu, vừa báo cáo tình hình và gọi pháo binh chi viện cho bộ binh.

Chu Văn Mùi sinh năm 1929 tại thôn Hà Thượng, xã Thượng Lan, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Ông tham gia du kích từ khi còn trẻ, đến năm 1949 nhập ngũ, thuộc Đại đội Thông tin 127, Tiểu đoàn 38, Trung đoàn 102, Đại đoàn 308 – Đại đoàn Quân Tiên phong. Trước Điện Biên Phủ, ông đã đi qua nhiều chiến dịch như Cao – Bắc – Lạng, Biên giới, Hoàng Hoa Thám, Hòa Bình, Tây Bắc và Thượng Lào; từng làm chiến sĩ nuôi quân, chiến sĩ xung kích, pháo thủ rồi tiểu đội trưởng thông tin.

Năm 1952, Chu Văn Mùi được học lớp vô tuyến đầu tiên do Cục Thông tin Liên lạc tổ chức. Trở về đơn vị, ông làm đài trưởng đài vô tuyến. Từ khi nhập ngũ đến năm 1954, ông đã tham gia bảy chiến dịch lớn, tích lũy kinh nghiệm chiến đấu và giữ liên lạc trong những tình huống đặc biệt khó khăn.

Trận tiến công đồi A1 bắt đầu lúc 18 giờ 30 phút ngày 31/3/1954. Sau đợt tiến công mở màn của Trung đoàn 174, Bộ Chỉ huy Mặt trận sử dụng Trung đoàn 102, Đại đoàn 308, có một số phân đội của Trung đoàn 174 tăng cường, tiếp tục đánh cứ điểm. Trong hai ngày 1 và 2/4, cuộc chiến diễn ra quyết liệt; đường dây điện thoại thường xuyên bị phá hỏng bởi bom pháo, khiến máy vô tuyến trở thành phương tiện liên lạc đặc biệt quan trọng.

Trưa 2/4/1954, Chu Văn Mùi nhận nhiệm vụ mang máy vô tuyến điện từ Hồng Lếch vào trung tâm đồi A1, nối lại liên lạc giữa Sở chỉ huy Đại đoàn 308 với Trung đoàn trưởng Trung đoàn 102 Nguyễn Hùng Sinh. Ông phối hợp với lực lượng phòng ngự tại A1 và cứ điểm 311B, bám sát trận địa trong mưa bom, giữ cho mệnh lệnh từ sở chỉ huy đến đơn vị chiến đấu không bị gián đoạn.

Có thời điểm trận địa chỉ còn Chu Văn Mùi và một đồng đội nằm trong hầm giữa vòng vây của quân Pháp suốt hai ngày đêm. Khi đối phương tiến công từ nhiều hướng, ông vẫn bình tĩnh sử dụng đúng mật mã, báo tọa độ để pháo binh ta bắn chính xác, bẻ gãy nhiều đợt phản kích. Trong hoàn cảnh thiếu nước nghiêm trọng, ông phải chịu đựng cơn khát đến kiệt sức nhưng vẫn bảo vệ máy, tiếp tục liên lạc và tìm cách báo cáo với người chỉ huy.

Chiếc máy vô tuyến trong tay Chu Văn Mùi không trực tiếp nổ súng, nhưng mỗi tín hiệu được truyền đi đã giúp chỉ huy nắm tình hình, giúp pháo binh xác định mục tiêu và giúp bộ binh giữ vững trận địa. Thành tích của ông cùng cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 102 góp phần quan trọng vào cuộc chiến đấu tại A1 – cứ điểm then chốt phía đông tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Ngày 31/5/1955, Chu Văn Mùi được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau khi đất nước thống nhất, ông đảm nhiệm cương vị Hiệu trưởng Trường Văn hóa Quân đoàn I cho đến khi nghỉ hưu. Chiếc máy vô tuyến điện BC-1000 gắn với chiến công của ông được lưu giữ như một hiện vật lịch sử, nhắc các thế hệ hôm nay rằng phía sau mỗi trận đánh thắng lợi là sự gan dạ, chính xác và bền bỉ của những người lính thông tin thầm lặng.