CHÙA CHỬ KHÊ – DẤU ẤN LỊCH SỬ VÀ BẢN HÙNG CA KHÁNG CHIẾN
CHÙA CHỬ KHÊ – DẤU ẤN LỊCH SỬ VÀ BẢN HÙNG CA KHÁNG CHIẾN
Chùa Chử Khê (Bảo Khánh Tự) là một trong những công trình tín ngưỡng lâu đời và giàu giá trị văn hóa tâm linh của vùng đất Vinh Quang – Hùng Thắng. Ngôi chùa được khởi dựng từ giữa thế kỷ XIV (khoảng năm 1557) tại Hòn Bia. Đến năm 1848, nhân dân địa phương đã dời chùa về vị trí hiện nay, tiếp tục tu bổ để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của bà con.
Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, chùa Chử Khê trở thành điểm tựa tinh thần, đồng thời là căn cứ quan trọng của cách mạng. Ngôi chùa từng bị thực dân phá huỷ trong những năm toàn quốc kháng chiến, song ý chí và niềm tin của nhân dân vẫn không bị khuất phục. Tháng 12 năm 1996, bà con địa phương đã chung tay phục dựng lại chùa với kiến trúc kiểu chữ Đinh, gồm 5 gian tiền đường và 2 gian hậu cung. Bên trong chùa còn lưu giữ một số pho tượng có niên đại từ thế kỷ XIX đến nửa đầu thế kỷ XX như tượng Hộ Pháp, Tam Thế, Quan Âm Tống Tử, Lão Tử, Ngọc Hoàng… phản ánh sinh động đời sống văn hóa – tôn giáo của cư dân vùng biển.
Không chỉ là nơi thờ tự, chùa Chử Khê còn là cơ sở cách mạng quan trọng trong suốt những năm kháng chiến. Đây từng là nơi luyện tập của lực lượng dân quân, tự vệ huyện Tiên Lãng và xã Hùng Thắng; đồng thời là địa điểm hội họp bí mật của cán bộ Việt Minh. Năm 1947, nhà chùa đã ủng hộ quả chuông đồng để lực lượng kháng chiến dùng vào việc chế tạo vũ khí – một hành động thể hiện tinh thần yêu nước và sự gắn bó máu thịt giữa đạo và đời.
Ngày 25/02/1948 (tức 16 tháng Giêng năm Mậu Tý), chùa Chử Khê trở thành trận địa phản công quyết liệt của du kích và Đội Tuyên truyền vũ trang huyện Tiên Lãng. Tại đây, lực lượng ta đã nhiều lần đánh bật các đợt càn quét của địch, gây cho quân Pháp nhiều thiệt hại nặng nề. Trong trận chiến ấy, nhà sư Thích Thanh Quất – trụ trì chùa – đã trực tiếp tham gia chiến đấu và anh dũng hy sinh, được Nhà nước phong tặng danh hiệu Liệt sĩ. Hình ảnh vị thiền sư cầm súng bảo vệ làng, bảo vệ chùa đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước.
Giai đoạn 1951 – 1954, chùa Chử Khê tiếp tục là nơi tập kết của nhiều đơn vị bộ đội thuộc Tỉnh đội Kiến An như C25, C61, C331, C295. Đây cũng là điểm dừng chân quan trọng của Đại đội Hùng Thắng trước khi xuất kích đánh phá các đồn bốt trong vùng hậu cứ của địch. Từ mái chùa bình yên, nhiều trận đánh lớn đã được chuẩn bị và mở ra, góp phần vào chiến thắng chung của quân và dân Tiên Lãng.
Với những đóng góp to lớn trong lịch sử kháng chiến, ngày 15/01/2001, chùa Bảo Khánh (Chử Khê) được UBND thành phố Hải Phòng xếp hạng Di tích lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp, theo Quyết định số 57/QĐ-UBND. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho một công trình giàu truyền thống yêu nước, đồng thời là niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Hùng Thắng – Vinh Quang.
Ngày nay, chùa Chử Khê không chỉ là địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần kiên cường bất khuất của quê hương trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập. Mỗi dịp lễ hội, du khách và nhân dân gần xa lại tìm về để thắp nén hương tưởng nhớ công lao của các thế hệ đi trước, tri ân những người đã cống hiến cả cuộc đời mình cho hòa bình hôm nay.
