CHƯA KỊP NÓI LỜI CUỐI

CHƯA KỊP NÓI LỜI CUỐI

Cuối năm 1940, Phan Đăng Lưu nhận nhiệm vụ ra Bắc dự Hội nghị Trung ương.

Tại hội nghị, ông phân tích tình hình và đề nghị hoãn cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ vì thời cơ chưa chín muồi. Đề nghị ấy được chấp thuận.

Ông lập tức trở về Nam.

Nhưng chuyến trở về ấy đã không bao giờ hoàn thành được nhiệm vụ.

Tối 22/11/1940, khi vừa đặt chân tới Sài Gòn, Phan Đăng Lưu bị mật thám Pháp bắt. Ông chưa kịp truyền đạt chỉ thị của Trung ương thì đã rơi vào tay địch.

Cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ vẫn nổ ra.

Còn người mang theo lời chỉ thị thì bước vào nhà tù.

Sau những phiên tòa của chính quyền thực dân, Phan Đăng Lưu bị kết án tử hình.

Ngày 28/8/1941, tại Ngã ba Giồng, ông cùng một số đồng chí bị xử bắn.

Ông mới 39 tuổi.

Có lẽ điều đau đớn nhất không phải là biết mình sắp chết.

Mà là biết rằng một lời mình chưa kịp nói có thể đã thay đổi được rất nhiều điều.

Nhưng lịch sử không chỉ nhớ Phan Đăng Lưu bởi cái chết.

Lịch sử còn nhớ một người trí thức đã dành gần hai mươi năm tuổi trẻ để đi tìm con đường cứu nước, và đến phút cuối vẫn giữ sự bình tĩnh của một người đã lựa chọn con đường ấy từ rất lâu.

Có những người ngã xuống khi lời nói còn dang dở.
Nhưng lý tưởng họ mang theo thì không bao giờ dang dở.