Chúa Trịnh Kiểm và sự ra đời của thể chế "Vua Lê – Chúa Trịnh" (Năm 1545)
Bối cảnh lịch sử: Năm 1545, Nguyễn Kim bị một tướng hàng nhà Mạc là Dương Chấp Nhất đánh thuốc độc sát hại. Toàn bộ binh quyền và bộ máy điều hành Nam triều bỗng chốc rơi vào tay người con rể của ông là Trịnh Kiểm.
Chi tiết sự kiện: Trịnh Kiểm là một nhà quân sự sắc sảo nhưng cũng đầy mưu mô chính trị. Để độc chiếm quyền lực tuyệt đối, ông đã ra tay sát hại người con cả của Nguyễn Kim là Nguyễn Uông nhằm triệt hạ phe cánh đối địch đối trọng. Lúc bấy giờ, Trịnh Kiểm hoàn toàn có đủ thực lực quân sự để phế bỏ vua Lê và tự mình bước lên ngai vàng. Tuy nhiên, sợ các thế lực sĩ phu yêu nước phản kháng và mang danh "nghịch thần" như họ Mạc, Trịnh Kiểm đã có một bước đi chính trị tinh quái: Tiếp tục tôn thờ vua Lê làm hoàng đế bù nhìn trên danh nghĩa chính thống, còn bản thân mình nhận chức Thái sư Lượng Quốc Công, lập phủ Chúa riêng để trực tiếp điều hành toàn bộ việc quân sự, hành chính, thuế khóa.
Kết cục & Ý nghĩa: Sự dàn xếp này chính thức khai sinh ra một thể chế chính trị "nhị đầu chế" độc nhất vô nhị trong lịch sử thế giới: Lưỡng đầu chế "Vua Lê - Chúa Trịnh". Vua Lê chỉ còn là cái bóng mờ ngồi trên ngai vàng để tế lễ ngoại giao, còn mọi thực quyền điều hành giang sơn đều nằm trọn trong tay Phủ Chúa họ Trịnh.
