CHUM NƯỚC ĐẬY HỜ - LƯƠNG TRUNG
“Tôi sống ở một làng quê nhỏ thuộc Hà Tĩnh. Trước sân nhà tôi có một chum nước lớn, ai đi qua cũng có thể ghé lại uống.
Những năm kháng chiến chống Pháp, đó cũng là nơi liên lạc bí mật.
Chúng tôi dùng chính cái chum nước làm ám hiệu.
Nếu chum đậy kín như bình thường, nghĩa là an toàn.
Còn nếu nắp chum được đậy hờ, lệch đi một chút, nghĩa là có nguy hiểm.
Một buổi trưa, trời nắng gắt, tôi đang múc nước thì thấy lính Pháp xuất hiện.
Chúng đứng quanh khu vực, quan sát rất kỹ.
Đúng lúc đó, tôi nhớ ra có cán bộ sẽ đi qua.
Không thể chạy đi báo, tôi liền đậy nắp chum lệch đi một chút, rồi tiếp tục sinh hoạt như bình thường.
Một lúc sau, cán bộ đến.
Anh bước lại gần chum nước, nhìn xuống.
Nắp chum không còn đậy kín như mọi ngày.
Chỉ một thay đổi rất nhỏ…
Anh hiểu ngay.
Anh không dừng lại uống nước, mà đi thẳng qua.
Ngay sau đó, lính Pháp tiến lại gần.
Chúng nhìn quanh, nhưng không phát hiện gì.
Chiếc chum nước, với chúng, chỉ là vật quen thuộc của người dân.
Khi chúng rút đi, tôi mới thở phào.
Chiều hôm đó, cán bộ quay lại và nói:
‘Chiếc chum của bác hôm nay… đã giữ được cả một mạng người.’
Tôi nhìn chum nước trước sân.
Nó vẫn như mọi ngày – để uống, để sinh hoạt.
Nhưng trong thời hoa lửa, chỉ cần đậy lệch đi một chút, nó đã trở
