CHUNG MỘT CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG (1)

Mẹ Lê Thị Nở cùng các con sinh ra và lớn lên ở mảnh đất xóm Chùa, xã Quốc Tuấn, huyện An Lão. Những năm đầu thế kỷ 20 và trong kháng chiến chống Pháp, xóm Chùa nằm trong vùng tề. Ruộng đất ở đây là của bọn địa chủ, cường hào. Cả xóm không có một ngôi nhà mái ngói. Mẹ Nở và các con của mẹ sống trong túp lều tranh vách đất, lụp sụp ngoài rìa làng. Suốt cuộc đời mẹ luôn nhận phần vất vả về mình. Suốt bao năm tháng mẹ hết “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, đổ mồ hôi, sôi nước mắt, cấy thuê, cuốc mướn cho địa chủ, chánh tổng, lý trưởng, lại ngồi thâu đêm xay bột làm bánh đúc. Bánh đem bán ngoài chợ. Các con của mẹ cậy cháy bánh ăn thay bữa sáng. Trong mẹ, cái đói, cái khát đã nung nấu lòng căm hờn quân cướp nước và bè lũ tay sai bán nước cùng chế độ phong kiến hà khắc. Mẹ luôn ao ước, có một sức mạnh kỳ diệu để lật nhào chế độ thối nát đó, để gia đình mẹ và bao gia đình khác ở đây bớt cảnh lầm than, đói rách. Ước ao đó, mẹ chỉ nói được với các con, tự động viên mình vượt qua khốn khó, nuôi dạy con trưởng thành và bảo ban các con sống phải biết vì nghĩa lớn, trọn vẹn với xóm làng. Cách mạng về. Các con của mẹ lần lượt lên đường tham gia hoạt động cách mạng, vào du kích, làm giao thông liên lạc cho cách mạng. Hai người con gái của mẹ là Nguyễn Thị Lẫm, Nguyễn Thị Múi, đi lấy chồng cũng tham gia hoạt động. Ở giữa vùng tề, gia đình hai chị đã trở thành cơ sở cách mạng vững vàng. Anh em du kích, cán bộ thường xuyên qua lại, hội họp bàn tính đánh Tây, diệt ác. Quân Pháp kéo về ngày một đông hơn. Bọn tề ngụy, Việt gian phản động hoành hành. Bọn địa chủ, cường hào, ác bá ỉ thế hà hiếp mạnh hơn. Cái làng Chùa nhỏ bé là thế mà suốt ngày bọn chó săn rình mò. Nhà mẹ Nở có nhiều con tham gia cách mạng là đối tượng chúng “chăm sóc” kỹ nhất. Chúng thường tra khảo mẹ về hành tung của các con mẹ. Mẹ nín lặng, ngước mắt nhìn trời xanh, những mong ông trời chứng kiến cho tấm lòng yêu con da diết, son sắt với cách mạng, trọn nghĩa vẹn tình với dân làng, quê hương. Đêm đêm, cứ nghe tiếng chó sủa trong làng, ngoài xóm, lòng mẹ thắt lại, bồn chồn, hết nằm lại ngồi dậy, cầu mong những đứa con luôn luôn chân cứng, đá mềm, thoát khỏi cặp mắt cú vọ của bọn việt gian vẫn rình rập đâu đây. Những đêm như thế mẹ thức trắng, thao thức cùng ngọn đèn dầu xanh ngắt, nhỏ như con đom đóm. Cả đời mẹ không có phút giây thảnh thơi, không được hưởng bao giờ. Ngày tết, ngày hội mẹ đâu có yếm đào, áo thắm xênh sang, mà quanh năm tứ mùa, mẹ vẫn khoác trên người chiếc áo nâu loang mồ hôi từng khoảng, chiếc quần thâm đất vá chằng, vá đụp. Tháng năm đen tối đó, cùng với nỗi truân chuyên, làm lụng vất vả, lo nghĩ về các con đã làm mẹ héo hon sức khỏe, mỏi mòn đôi mắt đợi chờ. Mẹ mất trước khi Cách mạng Tháng Tám thành công và ở tuổi 43. Vậy là mẹ không được hưởng cái ước ao giản đơn: người cày có ruộng, không được chứng kiến không khí tưng bừng, hò reo đón mừng cách mạng thành công. Cuộc đời mẹ chưa một giây được làm người dân của một nước Độc lập. Mẹ mất, chỉ có bà con xóm làng bên mình và hai cô con gái khâm niệm. Cuộc đời mẹ không hóa đá trở thành tượng thờ như truyền thuyết xưa, nhưng mẹ luôn được tạc vào tâm khảm mỗi con người đã sống và hiện đang sống trên mảnh đất xóm Chùa yêu dấu này