Chứng nhân lịch sử Nguyễn Văn Minh
Bức ảnh trong ba lô
Năm 1968, người lính trẻ tên Khánh rời quê lên đường nhập ngũ. Trước lúc chia tay, cả gia đình chụp chung một tấm ảnh đen trắng trước căn nhà tranh nhỏ. Mẹ anh cẩn thận đặt tấm ảnh vào tay con: — Khi nhớ nhà thì lấy ra xem. Khánh gấp bức ảnh lại, bỏ vào ngăn nhỏ trong ba lô. Những năm tháng chiến tranh trôi qua. Anh cùng đồng đội đi qua nhiều vùng đất, nhiều trận đánh. Ba lô có thể mất đồ này, hỏng đồ kia, nhưng bức ảnh ấy luôn được anh giữ gìn cẩn thận. Mỗi khi hành quân mệt mỏi, anh lại lấy ảnh ra nhìn. Trong ảnh có cha mẹ, cô em gái nhỏ và cây khế trước sân nhà. Nhìn tấm ảnh, anh có thêm động lực để tiếp tục. Một ngày nọ, đơn vị của Khánh nhận nhiệm vụ di chuyển gấp. Trong lúc băng qua một khu rừng sau trận bom, ba lô của anh bị rách. Đến khi dừng chân kiểm tra, anh bàng hoàng nhận ra bức ảnh đã biến mất. Suốt buổi tối hôm đó, Khánh buồn bã ngồi một mình. Người đồng đội thân thiết hỏi: — Chỉ là một tấm ảnh thôi mà? Khánh lắc đầu: — Không phải. Đó là cả ngôi nhà của tôi. Sáng hôm sau, trước giờ xuất phát, cả tiểu đội bất ngờ chia nhau quay lại đoạn đường cũ để tìm. Họ lật từng bụi cỏ, từng cành cây đổ. Cuối cùng, một người lính reo lên: — Tìm thấy rồi! Bức ảnh nằm kẹt dưới một gốc cây, mép giấy đã nhàu nát nhưng vẫn còn nguyên. Khánh cầm lấy mà mắt đỏ hoe. Nhiều năm sau chiến tranh, anh trở về quê. Căn nhà tranh không còn nữa. Cây khế cũng đã già. Cha mẹ anh đều đã mất. Một hôm, đứa cháu nội vô tình tìm thấy bức ảnh cũ trong chiếc hộp gỗ. — Ông ơi, sao tấm ảnh này cũ thế mà ông vẫn giữ? Khánh vuốt nhẹ những nếp gấp trên mặt ảnh rồi đáp: — Vì có những thứ không thể thay thế được. Nó nhắc ông nhớ mình đã đi từ đâu và vì ai mà cố gắng sống sót trở về. Đứa cháu nhìn tấm ảnh thật lâu. Lần đầu tiên, nó hiểu rằng một bức ảnh đôi khi không chỉ lưu giữ hình ảnh, mà còn lưu giữ cả một thời tuổi trẻ, một gia đình và những ký ức không bao giờ quay lại. Thông điệp: Trong chiến tranh, những vật nhỏ bé nhất đôi khi lại là nguồn sức mạnh lớn nhất, bởi chúng giữ gìn ký ức về gia đình, quê hương và những điều đáng để con người hy vọng.
