Chuỗi chiến thắng bước ngoặt trong chống chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” ở Cà Mau

Trong cuộc chiến đấu anh dũng của quân và dân miền Nam chống chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ và chính quyền Sài Gòn, có những chiến thắng có ý nghĩa bước ngoặt đối với quân và dân các địa phương. Đối với quân và dân Cà Mau, chuỗi chiến thắng Đầm Dơi – Cái Nước – Chà là là một chiến thắng như thế

Bối cảnh tình hình và quyết tâm của Đảng bộ, quân và dân Cà Mau

Từ năm 1961, Mỹ chuyển sang tiến hành chiến lược “Chiến tranh đặc biệt”. Ở Cà Mau - vùng cực Nam của Tổ quốc, Mỹ và chính quyền Sài Gòn tăng cường cố vấn quân sự, trang bị phương tiện hiện đại, ra sức bình định, lập “ấp chiến lược” và tổ chức hệ thống chi khu, cứ điểm nhằm chia cắt, kiểm soát nhân dân.

Cùng với việc đánh phá các tuyến giao thông, Mỹ và chính quyền Sài Gòn tiến hành chiến dịch rải chất độc hóa học hủy diệt rừng U Minh, cắt đứt tuyến vận chuyển vũ khí và lương thực của lực lượng cách mạng. Các cuộc hành quân “Sóng tình thương”, “Đức Thắng 1”, “Lê Lợi”, “Đức Thắng 2” liên tiếp diễn ra năm 1963, phối hợp giữa quân đồn trú tại Cà Mau và các đơn vị cơ động ngụy. Chúng sử dụng chiến thuật “trực thăng vận”, “thiết xa vận”, cùng máy bay và tàu chiến để bao vây, càn quét vùng căn cứ cách mạng

Trong thế trận bị bao vây, Đảng bộ tỉnh Cà Mau quán triệt sâu sắc các nghị quyết của Trung ương Cục miền Nam và Quân ủy Trung ương về “hai chân, ba mũi, ba vùng chiến lược”, phát động phong trào nhân dân du kích chiến tranh, tập trung phá “ấp chiến lược”, mở rộng vùng giải phóng. Tháng 7/1963, Trung ương Cục miền Nam ra nghị quyết khẳng định: “Lực lượng vũ trang là đòn bẩy, là nhân tố đặc biệt quan trọng trong công tác phá khu, ấp chiến lược, gom dân”.

Trên cơ sở đó, Tỉnh ủy Cà Mau và Khu ủy Khu 9 chủ trương mở chiến dịch tiến công quy mô lớn vào các chi khu trọng yếu ở Nam Cà Mau, nhằm tiêu diệt sinh lực địch, phá tan hệ thống ấp chiến lược, hỗ trợ nhân dân nổi dậy giành quyền làm chủ.

Những chiến thắng vang dội liên tiếp

Chi khu quân sự Đầm Dơi, cách thị xã Cà Mau khoảng 21 km về phía Đông Nam, được Mỹ và chính quyền Sài Gòn xây dựng từ năm 1955 như một “pháo đài quân sự” giữa vùng sông rạch chằng chịt. Bên trong chi khu là một cụm công sự tứ giác kiên cố gồm dinh quận, các đồn tam giác, tường bao, ụ súng và tháp canh cao 7 m, hỏa lực mạnh, có bãi mìn và hàng rào dây thép gai bao quanh. Lực lượng địch tại đây gồm 177 tên, trong đó có 1 đại đội bảo an, 1 trung đội dân vệ, cảnh sát và Hội đồng xã Tân Duyệt - được coi là “mắt xích” chủ chốt bảo vệ vùng đông nam tỉnh An Xuyên (nay là Cà Mau).

Thực hiện quyết định của Khu ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu 9, đêm 9 rạng sáng 10/9/1963, Tiểu đoàn U Minh của tỉnh Cà Mau, được tăng cường một trung đội trinh sát đặc công và một đại đội DKZ 75, mở trận tập kích bất ngờ vào chi khu Đầm Dơi.