Chuyện bi tráng giờ mới kể về cuộc chiến mặt trận Vị Xuyên

Nghĩa trang Vị Xuyên (Hà Giang) nay đã là nghĩa trang quốc gia với hàng ngàn di cốt liệt sỹ được quy tập. Nhưng còn rất nhiều anh linh liệt sỹ khác vẫn đang bị đá núi chôn vùi ở những điểm cao biên giới - cửa khẩu Thanh Thủy - mảnh đất biên cương hào hùng trang sử Việt.

Kỳ 1: Cuộc chiến khốc liệt

Đến ngã 3 Thanh Thủy, chúng tôi thấy nhà cửa san sát, mái ngói đỏ au. Thấp thoáng trong cảnh chiều tàn là hình ảnh những người dân trở về sau một ngày lao động miệt mài trên nương rẫy.

Thanh bình đến lạ. Những lữ khách một lần đặt chân qua cửa khẩu đều không khỏi bâng khuâng, xao xuyến. Nhưng nếu không nghe kể, ít người hình dung được rằng, mảnh đất này, chỉ mới hơn 30 năm trước thôi, đó là nơi diễn ra những trận đánh khốc liệt, giữa một bên là những chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam thuộc mặt trận Vị Xuyên (1979-1989) với quyết tâm giữ gìn từng tấc đất của Tổ quốc, dù hy sinh đến người cuối cùng cũng không lùi bước, và một bên là đạo quân xâm lược hung tàn Trung Quốc.Cao điểm 772, 685, 1100, 1509 (thuộc xã Thanh Thủy, Vị Xuyên) xanh mướt màu cây cối, thấp thoáng những bản làng và những con đường mới được mở, nhưng trong tâm trí những cựu binh Mặt trận Vị Xuyên thì nó vẫn đặc quánh màu khói pháo, thuốc súng của những trận đánh năm xưa.

Những địa danh bất tử như “Đồi thịt băm”, “Lò vôi thế kỷ”, “Thung lũng gọi hồn”, “Thác âm phủ”, “Ngã ba tử thần”… với họ, vẫn luôn hằn sâu trong ký ức.

Ở điểm cao 468, một đài hương đã được dựng lên, và công trình nhà tưởng niệm vẫn còn đang trong quá trình hoàn thiện. Ông Hoàng Thế Cương, một cựu binh chia sẻ, đó là nơi hội tụ của những đồng đội đã hy sinh trên các điểm cao, sườn đồi, hốc đá mà chưa tìm được để đưa về nghĩa trang Vị Xuyên. Với những cựu chiến binh còn may mắn sống sót, họ mong muốn làm tất cả những gì có thể để anh linh đồng đội được yên nghỉ.Hàng năm, cứ trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 7, mà cao điểm nhất là vào ngày 12.7 – ngày "giỗ trận" của Sư đoàn 356 anh hùng, có rất nhiều người lính năm xưa đã trở về chiến trường khốc liệt hơn 30 năm trước. Những cuộc hội ngộ diễn ra trong nước mắt. Họ khóc vì thương nhớ đồng đội, vì những ký ức bi tráng, vì sự đổi thay, hồi sinh thần kỳ của Vị Xuyên – mảnh đất họ từng chiến đấu để giữ gìn. Một số cựu binh còn chọn mảnh đất này là nơi gắn bó vởi cả phần đời còn lại của mình sau cuộc chiến.

Có những người về sau chỉ nghe loáng tháng họ vẫn gọi đấy là cuộc chiến Lão Sơn. Tuy nhiên, Lão Sơn chỉ là cách gọi của Trung Quốc. Đối với các cựu binh trở về sau cuộc chiến, chỉ có những địa danh trở nên bất tử như điểm cao 1509, 772, 685…