Chuyện chưa kể về những người làm nên lịch sử
Những câu chuyện được kể ấm áp, dung dị từ những người thân của các nhà cách mạng, về những mảnh ký ức riêng tư, vừa đời thường, vừa thấm dấu ấn lịch sử - những câu chuyện mà chỉ có họ, với trải nghiệm trong gia đình, mới có thể truyền lại trọn vẹn.
Bà Nguyễn Thanh Hương, con gái nhà cách mạng Nguyễn Khang (1919-1976) nguyên Thường vụ Xứ ủy, Chủ tịch Ủy ban khởi nghĩa Hà Nội (UBKNHN), mở đầu với câu chuyện tình yêu vừa ngọt ngào vừa đặc biệt của cha mẹ mình. Mối tình nảy nở giữa những ngày đất nước sục sôi chuẩn bị khởi nghĩa. Năm 1945, đoàn xiếc Tạ Duy Hiển tập trung tại Hà Đông, trái tim chàng chiến sĩ Nguyễn Khang xao xuyến bởi cô con gái Tạ Thị Thọ của ông Hiển. Nhưng giữa bộn bề công việc cách mạng, ông không biết mở lời thế nào. Sau này, nhờ ông Đặng Kim Giang, một người bạn thân thiết của cả hai gia đình mà hai người mới có dịp nên duyên.
Bà Hương cười, kể lại buổi hẹn hò đầu tiên của cha mẹ: “Hai ông bà mỗi người một chiếc xe đạp, thong thả vòng quanh bờ hồ. Mẹ tôi rủ bố ăn kem ở Hàng Đào, nhưng đến khi thanh toán thì hóa ra bố… không trả tiền, mà mẹ trả”.
Những tưởng tình cảm ấy sẽ nhanh chóng kết thành đôi, nhưng ông Nguyễn Khang vẫn kiên định: “Cách mạng chưa thành công, nhất định không lấy vợ”. Phải hơn một năm sau - 1946, khi khói lửa kháng chiến đã tạm lắng, ông mới cưới bà Thọ trong một lễ thành hôn giản dị, ấm áp giữa vòng tay hai bên gia đình. Ông Nguyễn Khang thường dạy con cháu: “Học để làm việc có ích, sống xứng đáng với đồng đội”. Sau này, ông còn góp phần hỗ trợ cách mạng Lào như một minh chứng cho tầm nhìn về tình hữu nghị cách mạng.
