Chuyện của người Lão thành cách mạng
QPTĐ-“Những ngày đầu nhập ngũ, anh lính trẻ Nguyễn Hải Hào đã được giao nhiệm vụ làm liên lạc cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Công văn, giấy tờ…là tài liệu rất quan trọng nên phải là một người tin cậy mới được giao nhiệm vụ này. Vì thế, Nguyễn Hải Hào đã vượt qua mọi khó khăn, thử thách để làm tròn nhiệm vụ được giao và trong công tác liên lạc cũng có những kỷ niệm vui- Ông Hào kể- Đó là một lần ông được giao nhiệm vụ mang bánh chưng-món quà Tết đặc biệt của Đại tướng đến cho bộ đội. Nhìn thấy anh em vui mừng hò reo, chia nhau từng miếng bánh-mang đậm hương vị quê hương, ông vô cùng hạnh phúc và như được tiếp thêm sức mạnh cho nhiệm vụ đầy thách thức của mình.
Đại tá Nguyễn Hải Hào (thứ 5 từ phải sang) xúc động kể về những năm tháng hoạt động cách mạng không thể nào quên.
Chúng tôi tìm gặp Đại tá Nguyễn Hải Hào-Lão thành cách mạng, năm nay đã 88 tuổi, tại ngôi nhà-trước đây vốn là nơi bảo vệ, nuôi giấu cán bộ cách mạng góp phần xây dựng lực lượng xung phong ngoại thành, cất giấu vũ khí, là điểm in báo Hồn nước và truyền đơn, áp phích cho cách mạng trong thời kỳ chống thực dân Pháp và cũng là nơi bác đang sinh sống hiện nay thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Điều khiến chúng tôi bất ngờ và rất cảm phục ở ông, chính là trí nhớ minh mẫn, cách diễn đạt vẫn rất mạch lạc và tinh thần lạc quan…
Ngôi nhà của gia đình cụ Nguyễn Hải Hoành (bố đẻ lão thành cách mạng Nguyễn Hải Hào)- cơ sở cách mạng.
Những ngày tham gia hoạt động cách mạng tại quê nhà
Sinh ra trong trong gia đình có truyền thống yêu nước và hiếu học nên từ rất sớm, ông đã giác ngộ cách mạng. Năm 1944, học năm cuối bậc tiểu học quê Mọc, ông đã tham gia tổ chức thanh thiếu niên tại địa phương, được gần các anh thanh niên yêu nước dìu dắt như Vũ Quang, Trần Tuấn, Nguyễn Văn Phúc…Ông kể: “Một lần, anh Phúc ngỏ ý đưa tôi vào tổ chức mặt trận Việt Minh. Sau một thời gian tập dượt hoạt động, anh Phúc đã kết nạp tôi vào Đội Thanh niên cứu quốc. Tôi giơ nắm tay thề trung thành với tổ chức và chính thức trở thành đội viên từ ấy…
Tôi nhớ, đó là vào một ngày đầu Thu, tại Đình làng Giáp Nhất. Cả cuộc đời tôi chẳng bao giờ quên kỷ niệm sâu sắc ấy. Sau khi là người của tổ chức, tôi được giao nhiệm vụ liên lạc, dán truyền đơn, kẻ khẩu hiệu, quan sát thái độ của nhân dân với cách mạng, theo dõi thái độ dò la và luận điệu phản động của bọn tay sai. Mới đầu còn bỡ ngỡ nhưng dần dần tôi quen với công việc. Tổ chức Thanh niên cứu quốc còn được giao cả nhiệm vụ quản lý vũ khí (tôi trực tiếp đảm nhiệm công việc này, mới đầu có ít, sau lên đến vài chục khẩu) và là lực lượng nòng cốt trong nhiều buổi mít tinh tập dượt quần chúng tại: Làng Giàn, làng Láng, Bách Thảo…, chuẩn bị cho ngày khởi nghĩa giành chính quyền; phá kho thóc Nhật chia cho dân nghèo…
Không chỉ có vậy, nhận thấy nhà tôi có vị trí thuận lợi, vừa có luỹ tre bao bọc, lại vừa có đường lui nên anh Lê Đức Vân, đảng viên, Ủy viên Ban Chấp hành Thanh vận Thành Hoàng Diệu ngỏ ý với anh Hải Hùng (anh trai tôi) muốn đưa Tổ in báo Hồn nước ở trong thành đang gặp khó khăn ra nhà tôi và tiến hành in ấn cho an toàn. Đầu năm 1945, anh Hiền Chi và anh Cung đưa đá tấm, dụng cụ in, giấy mực về nhà tôi. Tôi được giao nhiệm vụ nấu cơm, canh gác động tĩnh để các anh in báo. Ngoài canh gác, nghe ngóng động tĩnh, tôi còn trực tiếp mài đá, in truyền đơn, nhận nguyên vật liệu in và là một trong 3 người được giao nhiệm vụ chuyển ấn phẩm tới các cơ sở nội, ngoại thành Hà Nội”.
Nhờ có cơ quan in báo Hồn nước tại địa phương, tổ chức Thanh niên cứu quốc của bác Hải Hào có nhiều báo chí, truyền đơn, áp phích dán khắp nơi, lại có thêm vũ khí (do trên cung cấp bảo vệ tờ báo) đe doạ bọn mật thám, chánh lý, trương tuần, tạo đà cho phong trào cách mạng tại địa phương phát triển nhanh, với một khí thế mạnh mẽ.
...và tham gia quân ngũ
Cuối năm 1946, ông đã lên đường nhập ngũ. Biết được quá trình hoạt động cách mạng tại địa phương, tổ chức đã giao cho ông làm liên lạc, giao thư của Đại tướng Võ Nguyên Giáp tới tất cả các đầu mối Quân khu, mặt trận. Ông thậm chí còn được cấp riêng hỏa bài (do chính Đại tướng Võ Nguyên Giáp và đồng chí Hoàng Văn Thái ký) để thuận lợi trong công tác. Mặc dù phương tiện lúc ấy chỉ là xe đạp nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự thông minh, nhạy bén và lòng yêu nước cháy bỏng của một thanh niên, ông đã hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ. Sau này, do yêu cầu của trên, ông được đảm nhiệm các cương vị Trưởng ban Liên lạc, Bộ Tư lệnh Thông tin; học Kỹ thuật Không quân rồi làm Cán bộ nghiên cứu Không quân, Bộ Tổng Tham mưu; học Lục quân Khoá 7 và Pháo binh; Trung đội trưởng, thuộc Trung đoàn 34, Pháo binh 105, Bộ Tư lệnh Pháo binh, trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ…
Điều đặc biệt ở Đại tá Nguyễn Hải Hào là năng lực học tập, nghiên cứu khoa học kỹ thuật quân sự. Ông đã học tập, trau dồi kiến thức tại các nhà trường trong nước và nước ngoài với khá nhiều lĩnh vực như: Thông tin, không quân, pháo binh, thiết giáp…Ông cũng từng đảm niệm chức vụ Trưởng phòng Tăng-Thiết giáp của Quân khu Thủ đô. Quá trình thực hiện nhiệm vụ, ông cùng đồng đội có nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật, tiêu biểu: Cải tiến đưa pháo phòng không lên xe tăng; trực tiếp, tham gia điều khiển sản xuất, lắp ráp, cải tiến, bố trí khí tài trên xe tăng phá rào dây thép gai, phá bom từ trường.
Đại tá Nguyễn Hải Hào là một người năng động, nhiệt tình, trách nhiệm trong công việc. Đây là một phẩm chất rất đáng quý ở một cán bộ đảng viên. Còn nhớ, khi đơn vị có nhiệm vụ nạo vét sông Tô Lịch và sông Sét ở Hà Nội. Với cương vị và chức trách của Đại tá Nguyễn Hải Hào khi đó không phải có mặt trực tiếp và hơn nữa, ông đã chuẩn bị nghỉ hưu nhưng ông vẫn sát cánh cùng anh em trên công trường. “Cùng chia sẻ sự vất vả với bộ đội, mới thấy hết niềm vui lao động”- Ông bình luận như vậy. Và khi trở về địa phương, ông vẫn tiếp tục tham gia công tác Đảng, công tác xã hội và truyền lửa cách mạng cho thế hệ trẻ.
Người lính già bên cây đàn piano mỗi ngày, thả hồn theo những khúc nhạc về quê hương, về người lính…về những tháng năm gian khổ và hào hùng. Những giai điệu ấy vẫn còn vang mãi những bài ca về người lính Cụ Hồ.
Nhớ ngày tiếp quản Thủ đô
Để chuẩn bị cho Ngày tiếp quản Thủ đô, đơn vị ông Nguyễn Hải Hào khi đó là Trung đoàn 34-Trung đoàn Tất Thắng (Pháo binh 105) về Sơn Tây trước đó 2 tháng. Mục đích là rèn luyện SSCĐ và học những điều cơ bản cho ngày tiếp quản.
Ông xúc động kể: “Trên đường đơn vị từ Sơn Tây về Sân bay Bạch Mai, rất nhiều người dân đổ ra hai bên đường nô nức đón chào, nhìn thấy phương tiện chiến đấu hiện đại của ta là Pháo binh 105-nhân dân càng tin tưởng vào chiến thắng của quân và dân ta. Với riêng tôi còn có kỷ niệm đặc biệt: Khi tôi đi, ấn tượng của tôi là bộ đội ta vẫn chiến đấu bằng những phương tiện thô sơ, dao găm, mã tấu nhưng khi trở về, chúng ta đã có vũ khí hiện đại. Khi xe đi qua Láng, nhìn sang quê, tôi thấy làng đã bị cháy rụi. Tôi rất xúc động, ngay lúc đó chỉ muốn xuống xe, bơi qua sông về thăm nhà nhưng vì kỷ luật đơn vị nên ngày cuối trước khi quay lại Sơn Tây, tôi mới được đi tranh thủ. Trở về nhà-chỉ có tôi với nền nhà cháy trơ trụi-nơi từng chứng kiến nhiều hoạt động cách mạng quan trọng; các anh trai mỗi người một đơn vị, chị gái đi lấy chồng ở nơi khác; bao nhiêu kỷ niệm, cảm xúc cứ thế ùa về…”.
Ngày 10-10, Trung đoàn ở Sân bay Bạch Mai cơ động lên Cột Cờ làm lễ Mít tinh. “Anh em được mặc bộ quần áo tươm tất nhất, ngồi trang nghiêm trên xe, trong tư thế vững vàng của người chiến thắng. Đó là phút giây thực sự hạnh phúc mà tôi không thể nào quên”, Lão thành cách mạng Hải Hào nhấn mạnh.
Trần Hiền
