Chuyện của những cựu chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị – ký ức không phai của người lính Thái Bình

Cuộc chiến đấu anh dũng 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị (từ 28/6 đến 16/9/1972) đã lùi xa nửa thế kỷ, nhưng trong ký ức của những người lính từng trực tiếp cầm súng nơi đây, mọi hình ảnh vẫn còn nguyên vẹn như mới hôm qua. Đó là bản tráng ca hào hùng viết bằng máu, nước mắt và lòng quả cảm của cả dân tộc; là biểu tượng bất diệt của ý chí “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Trong trang sử ấy, có dấu ấn sâu đậm của hàng nghìn người con ưu tú quê hương Thái Bình.

Nhân kỷ niệm 50 năm sự kiện lịch sử đặc biệt này, các cựu chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị tỉnh Thái Bình mới có dịp gặp lại nhau, cùng ngồi bên nhau ôn lại mùa Hè đỏ lửa 1972 – mùa Hè của bom đạn, của chia ly và cũng là mùa Hè của lòng yêu nước đến tận cùng.

Nhắc lại những ngày tháng ác liệt ấy, cựu chiến sĩ Đỗ Xuân Lộc vẫn không giấu được xúc động. Ông kể, điều khủng khiếp nhất trong Thành cổ không chỉ là cái đói, cái khát, mà là mật độ bom đạn dày đặc chưa từng có. Máy bay gầm rú trên đầu, tàu chiến ngoài biển khơi bắn vào, pháo từ La Vang dội tới. Ngày cũng như đêm, đất đá rung chuyển, bầu trời đỏ lửa, còn con người thì phải bám trụ trong những hầm hào tạm bợ, giành giật sự sống từng giờ.

Trong suốt 81 ngày đêm, địch đã trút xuống thị xã và Thành cổ Quảng Trị 328.000 tấn bom đạn. Tính trung bình, mỗi chiến sĩ phải hứng chịu khoảng 100 tấn bom và 200 quả đạn pháo. Con số ấy đủ để hình dung mức độ khốc liệt đến tận cùng của chiến trường Quảng Trị.

Cựu chiến sĩ Đỗ Văn Thịnh nhớ lại: trước mắt ông là hình ảnh đồng chí, đồng đội ngã xuống ngay trong chiến hào. Nhưng không ai cho phép mình dừng lại. Nỗi đau phải gạt sang một bên để tiếp tục cầm súng, tiếp tục giữ từng tấc đất của Tổ quốc. Có những lúc, vừa chôn cất đồng đội xong, đất còn chưa kịp lấp kín thì bom đạn lại cày xới lên, nhưng những người còn sống vẫn phải đứng dậy, tiếp tục chiến đấu.

Báo Quân đội Nhân dân số ra ngày 9/8/1972 từng viết một câu đã trở thành ám ảnh lịch sử:
“Mỗi mét vuông đất mà các chiến sĩ ta giành được ở Thành cổ Quảng Trị thực sự là một mét vuông máu.”
Câu chữ ngắn gọn ấy đã nói thay tất cả sự hy sinh ghê gớm của những người lính nơi tuyến lửa.

Theo ông Đỗ Trọng Khoa, nguyên Chủ tịch Hội Chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 tỉnh Thái Bình, hơn 3.000 cán bộ, chiến sĩ người Thái Bình đã trực tiếp tham gia chiến dịch. Riêng Trung đoàn 64, Sư đoàn 320 là đơn vị có số lượng chiến sĩ Thái Bình rất đông. Trong hàng vạn cán bộ, chiến sĩ hy sinh trên mặt trận Quảng Trị, riêng Thái Bình có hơn 1.000 người mãi mãi nằm lại nơi mảnh đất lửa này, gửi trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.

Trở về từ cuộc chiến khốc liệt, những người lính năm xưa không tan vào quên lãng. Họ tụ hội dưới mái nhà chung mang tên “Hội Chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 tỉnh Thái Bình”, cùng nhau gìn giữ ký ức, chăm lo nghĩa tình đồng đội, sẻ chia mất mát và tiếp tục đóng góp cho quê hương. Từ những việc làm nghĩa tình, tri ân liệt sĩ, đến chung tay xây dựng nông thôn mới, giúp đỡ gia đình khó khăn – tất cả đều thấm đẫm tinh thần Bộ đội Cụ Hồ.

Ông Nguyễn Quang Tiệp, Chủ tịch Hội, khẳng định: dù chiến tranh đã lùi xa, nhưng những chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị năm xưa vẫn luôn phát huy phẩm chất người lính, gương mẫu trong đời sống, đồng hành cùng chính quyền và nhân dân xây dựng quê hương Thái Bình ngày càng phát triển. Sự trân trọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân hôm nay chính là sự ghi nhận xứng đáng cho những hy sinh không thể đo đếm của họ trong quá khứ.

Mỗi cựu chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị không chỉ là nhân chứng lịch sử, mà còn là điểm tựa tinh thần, là tấm gương sống động để các thế hệ sau hiểu rằng: độc lập, tự do và hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao máu xương. Từ ký ức Thành cổ, ngọn lửa yêu nước vẫn âm ỉ cháy, tiếp tục soi đường cho các thế hệ Việt Nam vững bước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.