Chuyến Đò Đêm Của Mẹ Năm

Mùa mưa năm 1967, bên bờ một con sông nhỏ ở miền Trung, có một căn nhà tranh đơn sơ của mẹ Năm – người phụ nữ đã ngoài năm mươi tuổi. Chồng mẹ mất sớm, con trai duy nhất cũng đã lên đường nhập ngũ. Một mình ở lại quê hương, mẹ không chọn đứng ngoài cuộc chiến. Mẹ tình nguyện chèo đò đưa bộ đội, cán bộ và lương thực vượt sông mỗi đêm.

Ban ngày, con sông yên bình như bao dòng sông khác. Nhưng khi màn đêm buông xuống, nơi đây trở thành mục tiêu theo dõi của máy bay và lính địch. Chỉ cần phát hiện một chiếc đò lướt qua, pháo sáng sẽ được bắn lên, rồi bom đạn lập tức trút xuống.

Thế nhưng đêm nào cũng vậy, khi trăng vừa khuất sau rặng tre, mẹ Năm lại lặng lẽ đẩy chiếc đò gỗ ra khỏi bến.

Một đêm cuối tháng, một tiểu đội bộ đội hành quân đến bờ sông. Người chỉ huy nhìn dòng nước chảy xiết rồi ái ngại nói:

– "Mẹ ơi, hôm nay nước lớn, lại có địch tuần tra. Hay chúng con đợi sang đêm mai?"

Mẹ Năm lắc đầu.

– "Không được đâu con. Chậm một ngày là chậm cả nhiệm vụ. Các con cứ lên đò, có mẹ."

Chiếc đò chở mười người lặng lẽ rời bến. Mẹ Năm chống sào thật khẽ để không tạo tiếng động. Chỉ còn vài chục mét nữa là sang bờ bên kia thì bất ngờ một quả pháo sáng xé toạc bầu trời.

Ánh sáng trắng phủ kín mặt sông.

Tiếng súng từ bờ đối diện vang lên.

– "Mọi người cúi xuống!" – mẹ Năm hô lớn.

Những viên đạn cắm xuống mặt nước bắn tung từng cột sóng nhỏ. Không ai dám ngẩng đầu. Riêng mẹ vẫn đứng ở mũi đò, hai tay ghì chặt mái chèo, cố đưa con đò tiến nhanh hơn.

Đạn sượt qua vai, máu thấm đỏ chiếc áo nâu đã bạc màu. Mẹ chỉ khẽ nhăn mặt rồi tiếp tục chèo.

Ít phút sau, chiếc đò cập bến an toàn.

Các chiến sĩ vừa dìu mẹ lên bờ vừa nghẹn ngào:

– "Mẹ bị thương rồi!"

Mẹ cười hiền, xua tay:

– "Vết xước thôi. Các con còn nguyên vẹn là mẹ mừng."

Nói rồi, mẹ quay chiếc đò lại.

– "Mẹ về ngay đây. Bên kia còn mấy thương binh đang chờ."

Không ai kịp giữ mẹ lại.

Chiếc đò nhỏ một lần nữa khuất dần trong màn đêm.

Suốt tám năm sau đó, mẹ Năm vẫn lặng lẽ chèo đò như thế. Hàng nghìn lượt bộ đội đã được mẹ đưa qua sông an toàn. Nhiều người gọi mẹ là "người mẹ của bến sông", bởi bất cứ ai đến đây cũng được mẹ coi như con ruột.

Ngày đất nước thống nhất, những người lính năm xưa trở lại tìm mẹ.

Con đò vẫn còn neo bên bến.

Nhưng mẹ Năm đã mãi mãi ra đi sau một cơn bạo bệnh, chỉ ít tháng trước ngày hòa bình.

Người chỉ huy năm ấy đứng lặng thật lâu rồi đặt lên mũi đò một bó hoa trắng.

Ông nói với đồng đội:

– "Nếu không có mẹ, có lẽ nhiều người trong chúng ta đã không thể đi đến ngày chiến thắng."

Con sông vẫn chảy như năm nào.

Những chuyến đò hôm nay chở đầy tiếng cười, chở học sinh đến trường, chở người dân qua lại mưu sinh. Ít ai biết rằng, dưới dòng nước bình yên ấy từng có biết bao chuyến đò âm thầm chở theo niềm tin, lòng dũng cảm và khát vọng độc lập của cả một dân tộc.