CHUYẾN ĐÒ KHÔNG SỐ

Dòng sông Lam mùa mưa nước chảy xiết. Ban ngày, mặt sông bình yên như bao con sông khác, nhưng khi màn đêm buông xuống, nơi đây lại trở thành tuyến vận chuyển bí mật đưa bộ đội, thương binh và hàng hóa vượt sang bờ bên kia.

Người chèo đò là cụ Lưu, năm ấy đã gần bảy mươi tuổi.

Cụ không nhớ mình đã chèo bao nhiêu chuyến đò. Chỉ biết rằng từ khi cây cầu bị bom đánh sập, con đò nhỏ của cụ trở thành con đường duy nhất nối hai bờ.

Ban ngày, chiếc đò được giấu kín dưới những bụi tre ven sông. Chỉ đến khi trời tối, không còn ánh máy bay trinh sát, cụ mới lặng lẽ đẩy đò xuống nước.

Trên đò không bao giờ được thắp đèn.

Cụ thuộc từng khúc sông, từng doi cát, từng xoáy nước. Chỉ cần nghe tiếng mái chèo chạm mặt nước, cụ cũng biết con đò đang ở đoạn nào.

Có đêm, con đò chở đầy thương binh. Những người lính nằm im vì đau đớn, chỉ nghe tiếng mái chèo khua rất khẽ.

Một chiến sĩ trẻ thì thầm:

"Cụ ơi... còn bao xa nữa?"

Cụ Lưu mỉm cười:

"Sắp đến rồi con. Cứ yên tâm."

Giọng nói bình thản ấy khiến những người lính như được tiếp thêm sức mạnh.

Một đêm cuối năm 1972, khi con đò đang ở giữa dòng, tiếng máy bay bất ngờ xé toạc màn đêm.

Pháo sáng bừng lên.

Cả khúc sông sáng trắng.

Nếu tiếp tục chèo, con đò sẽ trở thành mục tiêu.

Nếu dừng lại, thương binh và hàng hóa cũng khó giữ an toàn.

Không một chút do dự, cụ Lưu bẻ mái chèo, đưa con đò áp sát vào một bãi lau sậy giữa sông rồi lấy những cành cây phủ kín lên mui.

Mọi người nín thở.

Máy bay quần nhiều vòng trên đầu. Ánh đèn pha lia sát mặt nước.

Chỉ cần một tiếng động nhỏ cũng có thể bị phát hiện.

Gần một giờ sau, tiếng động cơ mới xa dần.

Cụ Lưu lại lặng lẽ gỡ những cành lau, cầm mái chèo tiếp tục đưa con đò sang bờ.

Đêm ấy, toàn bộ thương binh được chuyển đến nơi an toàn.

Một cán bộ nắm chặt tay cụ:

"Không có cụ, chúng tôi chẳng biết làm sao."

Cụ chỉ cười hiền:

"Tôi chỉ chèo đò. Người giữ nước là các chú."

Chiến tranh kéo dài, mái tóc cụ ngày một bạc hơn, nhưng con đò vẫn đều đặn xuôi ngược mỗi đêm.

Sau ngày đất nước thống nhất, cây cầu mới được xây dựng. Xe cộ qua lại tấp nập, không ai còn phải chờ một chuyến đò giữa đêm.

Con đò cũ được kéo lên bờ.

Mái chèo đã mòn nhẵn vì năm tháng.

Nhiều người hỏi cụ sao không bán lấy tiền.

Cụ lắc đầu:

"Con đò này đã chở biết bao người đi qua chiến tranh. Nó không chỉ là chiếc đò, mà là ký ức."

Khi cụ Lưu qua đời, theo nguyện vọng của gia đình và bà con, con đò được trao tặng cho nhà truyền thống của địa phương.

Bên cạnh con đò là tấm biển nhỏ với dòng chữ:

"Chiếc đò đã thực hiện hàng nghìn chuyến vượt sông trong những năm kháng chiến, góp phần đưa bộ đội, thương binh và lương thực đến nơi an toàn."

Ngày nay, đứng trên cây cầu bê tông vững chãi nhìn xuống dòng sông hiền hòa, ít ai biết rằng dưới làn nước ấy từng có một con đò nhỏ âm thầm nối liền hai bờ sự sống.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hình ảnh người lái đò già lặng lẽ chèo thuyền trong đêm tối vẫn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước. Không mang quân phục, không cầm vũ khí, cụ đã dùng chính mái chèo của mình để góp phần giữ vững mạch máu giao thông, tiếp sức cho tiền tuyến và viết nên một câu chuyện đẹp của thời hoa lửa.