CHUYẾN ĐÒ SINH TỬ - NỮ DU KÍCH NGUYỄN THỊ THU

CHUYẾN ĐÒ SINH TỬ

Ký ức 81 ngày đêm trên dòng Thạch Hãn của nữ du kích Nguyễn Thị Thu

TUỔI THƠ VÀ TÌNH YÊU NƠI QUÊ HƯƠNG

Làng Giang Hến, xã Triệu Giang, huyện Triệu Phong - dòng Thạch Hãn từng là nơi nuôi dưỡng những cuộc đời bình dị.

Tôi là Nguyễn Thị Thu, sinh năm 1954. Lớn lên cùng nhịp chèo cào hến của quê hương, tôi chưa từng nghĩ dòng sông tuổi thơ sẽ có ngày đổi màu.

Tuổi trăng tròn năm 1972, tôi gia nhập lực lượng du kích. Đó cũng là lúc tình yêu chớm nở với Nguyễn Câu - chàng trai 17 tuổi, con cụ vạn đò Nguyễn Con. Lễ dạm ngõ vừa trao, tiếng súng bùng nổ. Chưa kịp chung đôi, anh khoác ba lô vào miền Nam chiến đấu. Tôi ở lại bám trụ quê nhà.

MÙA HÈ ĐỎ LỬA 1972 VÀ TUYẾN ĐƯỜNG MÁU

Ngày 28 tháng 6 năm 1972, chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị bắt đầu. Mọi ngả đường bị băm nát. Khúc sông Thạch Hãn trở thành huyết mạch duy nhất để chi viện vũ khí, lương thực và sức người. Dòng sông quê hương hóa thành dòng sông máu.

Cuộc chiến diễn ra vô cùng khốc liệt:

• Ban ngày: Ẩn mình dưới mưa bom. Máy bay Mỹ quần thảo, pháo kích dữ dội. Mọi chuyến đò đều phải nằm im lìm dưới rặng bần.

• Ban đêm: Di chuyển trong bóng tối. Bóng đêm mịt mùng bao phủ, chúng tôi chèo đò qua sông, chỉ có thể nhìn rõ mặt nhau khi ánh chớp của bom đạn lóe lên xé toạc màn đêm.

NHỮNG CHUYẾN ĐÒ XẾ XANG VÀ NỖI ĐAU CÒN LẠI

Mỗi đêm thực hiện tới 10 chuyến đò. Chiếc đò nhỏ là nhịp cầu bí mật, chỉ chở được tối đa 10 chiến sĩ mỗi chuyến. Hàng chục chiến sĩ khác phải ôm phao, tự bơi theo dòng nước xiết. Bố con tôi vừa giữ mái chèo, vừa định hướng tiếp cận Thành cổ giữa làn đạn pháo.

Hàng ngàn lính vượt sông năm ấy chỉ trạc 18, 20 tuổi - họ còn quá trẻ. Phần lớn là sinh viên từ các trường đại học Hà Nội, vừa xếp lại bút nghiên, từ biệt giảng đường để khoác áo lính.

Nhiều chiến sĩ bị thương quá nặng từ bên kia bờ. Vừa cập bến, họ vĩnh viễn nằm lại trước khi kịp chuyển về trạm quân y. Tiếng gào thét đau đớn gọi 'mẹ ơi' trong đêm tối trở thành vết thương không bao giờ lành trong tâm trí tôi.

Hàng vạn người lính đã bước qua chuyến đò của gia đình tôi năm ấy. Khi hòa bình lập lại, tôi ngoảnh nhìn về quá khứ, chỉ còn biết nghẹn ngào vì số người may mắn sống sót trở về đếm trên đầu ngón tay.

HÒA BÌNH VÀ DI SẢN BẤT DIỆT

Đất nước thống nhất, lửa đạn nhường chỗ cho mầm xanh. Người lính Nguyễn Câu trở về, chúng tôi viết tiếp câu chuyện tình dở dang ngày dạm ngõ. Bốn người con ra đời, gia đình nhỏ lại tiếp tục sống bình dị bên bờ sông Thạch Hãn.

Những ký ức năm xưa không trôi theo dòng nước. Qua lăng kính của nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính và những bài viết trên Báo Thanh Niên, chuyến đò sinh tử đã được phục chế, trở thành biểu tượng bất diệt của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam về lòng quả cảm của người phụ nữ Quảng Trị.

Dòng Thạch Hãn hôm nay đã trong xanh trở lại. Nhưng dưới lòng sông tĩnh lặng ấy, khúc tráng ca của mùa hè đỏ lửa 1972 vẫn ngày đêm vang vọng.