Chuyến Đò Xuyên Mưa Bom: Huyền Thoại Về Mẹ Suốt Trên Dòng Nhật Lệ
Đầu năm 1965, đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc. Cửa biển Nhật Lệ (Đồng Hới, Quảng Bình) lập tức trở thành một trong những "tọa độ lửa" khốc liệt nhất. Bầu trời không ngày nào ngớt tiếng gầm rít của máy bay cường kích, mặt nước đục ngầu, sôi lên sùng sục bởi những trận bom cày xới và khét lẹt mùi thuốc súng. Giữa thời khắc ác liệt ấy, lịch sử không chỉ gọi tên những người lính trẻ, mà còn khắc ghi hình bóng của một người mẹ làng chài bình dị: Mẹ Nguyễn Thị Suốt.Mẹ Suốt (sinh năm 1906, quê ở thôn Mỹ Cảnh, xã Bảo Ninh) lúc bấy giờ đã bước sang tuổi 60. Khi chiến tranh ập đến, thanh niên trai tráng đều cầm súng ra mặt trận, mẹ tình nguyện đứng ra nhận một nhiệm vụ vô cùng hiểm nguy: Cầm chèo lái đò đưa bộ đội, thương binh, hàng hóa và đạn dược qua sông Nhật Lệ."Bom đạn trên trời rơi xuống như mưa, nhưng đò của mạ vẫn cứ phải sang ngang. Bộ đội bên kia đang chờ, pháo cao xạ đang khát đạn."Thực tế chiến đấu trên sông Nhật Lệ những năm tháng đó là chuỗi ngày đối diện với tử thần trong từng gang tấc. Có những chuyến đò vừa dời bến, máy bay Mỹ đã bổ nhào cắt bom. Cột nước hất tung trắng xóa, chiếc thuyền gỗ nhỏ bé tròng trành chực lật úp. Những cựu chiến binh từng đi trên chuyến đò ấy kể lại, có lúc đạn rốc-két bắn rào rào quanh mạn thuyền, mảnh bom găm phập phập vào ván gỗ, những người lính trẻ lo lắng giục: "Mẹ ơi, mẹ cúi rạp xuống đi!". Nhưng mẹ Suốt vẫn điềm tĩnh, đôi bàn tay gân guốc siết chặt mái chèo, gồng mình rẽ sóng: "Các con cứ ngồi yên, mạ quen con nước này rồi, không lật được đâu!".Chiếc đò của mẹ không chỉ chở sức người. Đó là đường dây liên lạc huyết mạch. Mẹ chở dây thông tin, chở đạn pháo phòng không tiếp viện cho các trận địa bên kia bờ vây ráp máy bay địch. Có những đêm đông rét cắt da cắt thịt, gió bấc thổi ràn rạt qua khúc sông trống trải, mẹ vẫn thức trắng chèo hàng chục bến. Chỉ tính riêng trong năm 1965, với thân hình nhỏ bé và tấm lưng đã còng, mẹ Suốt thực hiện thành công hơn 1.400 chuyến đò an toàn dưới làn hỏa lực địch.Sự kiên cường của một người mẹ tuổi lục tuần đã trở thành nguồn sức mạnh tinh thần to lớn. Nhìn mẹ dầm mình trong mưa bom, các chiến sĩ pháo binh, thanh niên xung phong như được tiếp thêm lửa, giữ vững trận địa bảo vệ bầu trời Đồng Hới. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, mẹ Nguyễn Thị Suốt được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – một sự ghi nhận cao quý dành cho người có công đặc biệt xuất sắc. Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một trận ném bom ác liệt của máy bay Mỹ vào khu vực bến đò Bảo Ninh, mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, dòng Nhật Lệ nay đã trong xanh, hiền hòa chảy qua một thành phố Đồng Hới nhộn nhịp. Nhưng câu chuyện về mẹ Suốt – một người thật, việc thật, một biểu tượng của sự hy sinh thầm lặng mà vĩ đại – vẫn mãi là chứng nhân lịch sử không thể phai mờ trên dải đất miền Trung khói lửa.
