CHUYỆN ĐỜI ĐẶC BIỆT CỦA LIỆT SĨ CÓ 2 MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG

Liệt sĩ Lê Ngọc Long (SN 1941), quê xã Sơn Tiến, tỉnh Hà Tĩnh có một cuộc đời đặc biệt. Do hoàn cảnh gia đình, từ nhỏ, ông được mẹ Nguyễn Thị Minh nhận về nuôi dưỡng như con ruột. Lớn lên trong tình yêu thương của mẹ ruột Nguyễn Thị Quý và mẹ nuôi, ông lên đường nhập ngũ rồi anh dũng hy sinh năm 1966 trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Sau này, cả 2 người mẹ đều được Nhà nước phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng.

Hai người mẹ tiễn một người con ra trận

Ở tuổi 107, Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Minh sống trong căn nhà nhỏ ở thôn Khe Cò, xã Sơn Tiến. Trên bàn thờ giữa gian chính, di ảnh liệt sĩ Lê Ngọc Long đặt ở vị trí trang trọng. Xung quanh, bằng Tổ quốc ghi công, danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng, cùng những lá thư, thiệp chúc thọ treo ngay ngắn trên các bức tường.

Cuộc đời mẹ Minh chịu nhiều thiệt thòi vì chồng mất khi 2 người chưa có con, người con nuôi duy nhất là liệt sĩ Lê Ngọc Long đã mãi nằm lại chiến trường.

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh Nguyễn Duy Lâm (bên trái) thăm, tặng quà Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Minh dịp 30/4

Liệt sĩ Lê Ngọc Long là con cả trong gia đình có 4 người con. Cha mẹ ông, cụ Lê Quý và Nguyễn Thị Quý, quê gốc ở tỉnh Thái Bình (cũ). Sau khi nên duyên, 2 người vào vùng Sơn Thịnh (nay thuộc xã Sơn Tiến) buôn bán thuốc lào rồi lập nghiệp.

Giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp, cụ Lê Quý lên đường tòng quân và hy sinh, để lại người vợ trẻ một mình nuôi 4 con thơ.

Những năm tháng ấy, cuộc sống của mẹ Quý vô cùng chật vật. Sau mỗi vụ mùa, Mẹ thường dẫn cậu con trai đầu đi nhặt những củ khoai, hạt lúa còn sót lại trên đồng để cầm cự qua ngày. Trong những lần mưu sinh ấy, mẹ Quý quen mẹ Nguyễn Thị Minh.

Ông Nguyễn Văn Dưng là người trực tiếp chăm sóc mẹ Minh

Đồng cảm với hoàn cảnh của nhau, 2 người dần trở nên thân thiết. Thấy mẹ Minh sống đơn chiếc, còn bản thân quá vất vả để nuôi 4 con, mẹ Quý quyết định gửi cậu con trai đầu cho người bạn chăm sóc. Đón cậu bé về nhà, mẹ Minh yêu thương, nuôi nấng và dạy dỗ như con ruột. Đến năm 15 tuổi, chàng trai Ngọc Long chính thức nhận bà Nguyễn Thị Minh là mẹ nuôi.

Năm 1964, khi tròn 23 tuổi, chàng trai Lê Ngọc Long tiếp bước cha lên đường nhập ngũ. Thời gian đầu ở chiến trường, anh cũng ít có điều kiện biên thư gửi về gia đình. Đến năm 1966, người lính trẻ anh dũng hy sinh khi mới 25 tuổi, hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.

Di ảnh liệt sĩ Lê Ngọc Long

Ngày nhận tờ giấy báo tin liệt sĩ Lê Ngọc Long hy sinh, mẹ Nguyễn Thị Minh đã khóc rất nhiều. Bởi, với Mẹ, liệt sĩ Long là niềm an ủi và chỗ dựa tinh thần duy nhất sau những mất mát của cuộc đời.

Nhiều năm nay, Mẹ được cháu rể Nguyễn Văn Dưng (50 tuổi) chăm sóc. Theo ông Dưng, tuổi tác khiến ký ức của Mẹ không còn vẹn nguyên như trước. Thế nhưng, mỗi khi nhắc đến liệt sĩ Lê Ngọc Long, đôi mắt người mẹ già lại nhòe đi vì nước mắt.

"Bà lúc nào cũng thương nhớ con. Bây giờ không còn nhớ được nhiều chuyện, nhưng cứ nhắc đến anh Long là nước mắt bà lại rơi", ông Dưng xúc động kể.

Mẹ ruột và mẹ nuôi của liệt sĩ Lê Ngọc Long đều được tặng và truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng

Hơn nửa thế kỷ chờ ngày cha, anh trở về

Cách nhà Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Minh hơn 15km, nhiều năm qua, bà Lê Thị Lan (73 tuổi, em gái liệt sĩ Lê Ngọc Long) vẫn đều đặn sang thăm hỏi sức khỏe mẹ nuôi của anh trai.

Nhắc đến người anh cả, bà Lan vẫn bồi hồi nhớ về buổi chia tay cách đây hơn 60 năm. Trước ngày lên đường nhập ngũ, anh Long mượn chiếc xe đạp, vượt quãng đường đồi núi hơn chục cây số để về thăm mẹ và các em. Khi ấy, bà vừa tròn 11 tuổi, không ngờ cuộc sum họp ngắn ngủi ấy lại trở thành kỷ niệm cuối cùng của gia đình.

Bà Lê Thị Lan, em gái liệt sĩ Lê Ngọc Long

"Hôm đó, anh ôm mẹ, ôm từng đứa em rồi bảo anh vào chiến trường vài năm sẽ trở về. Anh dặn mẹ giữ gìn sức khỏe, các em cố gắng học hành. Vậy mà lời hẹn ấy mãi không thành hiện thực", bà Lan kể.

Năm 1972, giấy báo tử của liệt sĩ Lê Ngọc Long được gửi về nhà mẹ nuôi. Phải một thời gian sau, tin dữ mới đến với mẹ ruột. "Mẹ và chúng tôi chỉ biết ôm nhau khóc vì thương anh", bà Lan nhớ lại.

Tiếp nối truyền thống gia đình, người em trai Lê Đình Phượng (SN 1944) cũng lên đường nhập ngũ. Sau khi bị thương nặng, ông xuất ngũ, lập gia đình ở Thanh Hóa.

Dù người con trai thứ đã trở về sau chiến tranh, nỗi day dứt lớn nhất của mẹ Quý vẫn là chồng và con trai cả chưa tìm thấy phần mộ. Trước khi qua đời năm 1999, hưởng thọ 84 tuổi, Mẹ vẫn mang theo nỗi trăn trở ấy. Trước lúc nhắm mắt, Mẹ dặn các con tiếp tục tìm kiếm, đưa cha và anh trai trở về với gia đình, quê hương.

Suốt nhiều năm, bà Lan và chị gái Lê Thị Đào (77 tuổi) cùng con cháu lặn lội đến nhiều địa phương tìm kiếm thông tin nhưng đều chưa có kết quả.

Cụ Lê Quý, bố của bà Lan, cũng là liệt sĩ hy sinh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

Đầu tháng 7 vừa qua, 2 chị em bà Lan được cơ quan chức năng lấy mẫu ADN phục vụ giám định, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Sau hơn nửa thế kỷ mòn mỏi chờ đợi, gia đình lại thắp lên một niềm hy vọng. "Chúng tôi chỉ mong một ngày nào đó, cha và anh trai được trở về với gia đình, quê hương", bà Lan mong muốn.

Mong ước ấy cũng là điều Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Minh ôm ấp gần trọn cuộc đời, kể từ ngày tiễn người con nuôi mà Mẹ yêu thương như máu mủ lên đường nhập ngũ rồi mãi mãi không trở về.

Ông Trần Bình Thân, Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tiến, cho biết ghi nhận những cống hiến, hy sinh to lớn của 2 người mẹ đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, ngày 3/9/2015, Chủ tịch nước quyết định phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng đối với bà Nguyễn Thị Minh và truy tặng danh hiệu này đối với bà Nguyễn Thị Quý.

Theo ông Thân, Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Minh hiện được gia đình cháu rể Nguyễn Văn Dưng trực tiếp chăm sóc. Bên cạnh đó, 4 cơ quan, đơn vị trên địa bàn nhận phụng dưỡng Mẹ suốt đời.

"Để tri ân những cống hiến, hy sinh của mẹ Minh và gia đình liệt sĩ Lê Ngọc Long, địa phương luôn quan tâm, thăm hỏi, động viên. Các tổ chức, đoàn thể cũng thường xuyên đến dọn dẹp nhà cửa, chăm sóc vườn tược, giúp mẹ Minh trong sinh hoạt hằng ngày", ông Thân chia sẻ.