Cựu chiến binh

Chuyện đời xúc động của một cựu tù Côn Đảo

Chuyện đời xúc động của một cựu tù Côn Đảo

Quảng Trị18/05/2026Phạm Thị Duyên3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Những ngày này, trong căn nhà nhỏ của vợ chồng thương binh Trần Văn Xuân và bà Võ Thị Nhân ở thôn Làng Lau (xã Vượng Lộc, Can lộc), câu chuyện về những năm tháng chiến đấu anh dũng của ông và mối duyên chồng vợ của ông bà lại được kể thật nhiều. Những dấu mốc cuộc đời người lính cứ như những trang tiểu thuyết đầy xúc động…

a1.jpg

Ông Trần Văn Xuân và vợ là bà Võ Thị Nhân.

Người chiến sỹ ngoan cường

Lớn lên trong cuộc kháng chiến chống Pháp rồi chống Mỹ, ông Trần Văn Xuân (SN 1945) đã sớm ý thức trách nhiệm của mình đối với đất nước. Năm 1963, khi vừa tròn 18 tuổi, ông đã xung phong đi bộ đội và được biên chế vào Đại đội 3, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 95, Sư đoàn 325. Sau đó, ông được cử đi học Trường Hạ sĩ quan ở Thanh Hóa và sau khi tốt nghiệp (năm 1966), ông trở lại đơn vị, tham gia chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị.

Tháng 5/1967, đơn vị của ông Trần Văn Xuân thực hiện nhiều trận đánh, chuẩn bị mở màn cho Chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh và tiêu diệt một lượng lớn sinh lực địch. Lúc bấy giờ, ông Xuân là Tiểu đội trưởng Tiểu đội trinh sát. Trong một lần ông dẫn đơn vị đi nắm tình hình thì bị địch phát hiện, chúng bao vây đội hình, cho hỏa lực bắn vào tới tấp, ông Xuân và nhiều đồng đội bị thương. Không dừng lại ở đó, địch cho trực thăng rà soát, ông Xuân bị chúng phát hiện và kéo lên trực thăng. Lúc này, trên đầu ông vẫn còn mảnh đạn pháo găm vào thái dương nên bị chảy máu đến ngất lịm.

a2.jpg

Ông Trần Văn Xuân cùng vợ và các cựu chiến binh xã Vượng Lộc (Can Lộc) ôn lại những năm tháng chiến đấu gian khổ nhưng kiên cường.

Khi tỉnh lại, ông mới biết mình đã bị địch đưa về điều trị và giam giữ ở trại giam Đà Nẵng. Ở đây, địch dùng nhiều cực hình tra tấn dã man để lấy lời khai nhưng ông vẫn không hé nửa lời. “Một hôm chúng đưa tôi lên tra khảo. Trong phòng có 1 sỹ quan Mỹ, 2 tên ngụy. Tên sỹ quan Mỹ dùng thanh sắt nung đỏ ép vào má tôi quát lớn lên bằng tiếng Việt: Mày vào đây làm gì? Tôi đau đớn bật nảy mình hét vào mặt nó: “Tao vào đây để đánh chúng mày…”. Tên Mỹ gào lên: “Móc mắt nó ra”. Tên ngụy liền lấy thanh sắt đâm thọc vào mắt trái tôi, rồi giật ra… tôi đau đớn ngất đi. Khi tỉnh lại thấy mình nằm trong chuồng cọp, mắt trái không còn nhìn thấy nữa. “Gần 7 ngày sau, chúng lại lôi tôi lên tra khảo, tôi vẫn im lặng, chúng banh miệng tôi ra, lấy kìm bẻ 4 cái răng. Lúc ấy, tôi nghĩ: Chúng mày chỉ làm tổn hại được thân thể tao chứ không giết được ý chí của tao đâu” - thương binh Trần Văn Xuân kể lại.

Tháng 8/1967, địch đưa ông Xuân và các tù binh khác ra trại giam Chí Hòa (Sài Gòn), chúng tiếp tục tra tấn bằng nhiều cực hình suốt một tháng nhưng không lấy được thông tin gì. Đến tháng 9/1967, chúng đưa ông ra giam tại nhà tù Côn Đảo (Bà Rịa - Vũng Tàu). Tại đây, ông đã cùng đồng đội thực hiện nhiều cuộc đấu tranh và tiếp tục bị đánh đập, tra tấn dã man.

A8_Ava.jpg

Những hình thức tra tấn dã man chiến sỹ cách mạng tại các nhà tù của chế độ Ngụy quyền. Ảnh: Internet

Ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris được ký kết, các chiến sĩ bị địch bắt giam cũng được trao trả. “Lúc đó, tôi kiệt quệ không còn nhận biết được quê mình ở đâu nữa. Theo sự sắp xếp của đơn vị, tôi được đưa về an dưỡng và điều trị tại Đoàn 200 (ở Nghĩa Đàn, Nghệ An), rồi ra Hà Bắc (nay là Bắc Ninh và Bắc Giang). Đến cuối năm 1973, tôi mới được đơn vị cho người đưa về gia đình trong tình trạng cơ thể tàn phế, mắt trái bị hỏng, chấn thương sọ não, trên người vẫn còn nhiều mảnh đạn…” - ông Xuân nhớ lại.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn