Chuyến hải trình cuối cùng của Tàu không số 235
Chuyến hải trình sinh tử hướng về bến Hòn Hèo
Tàu cao tốc 235 có 4 máy, đạt tốc độ trung bình lên tới 22 hải lý/giờ. Đầu tháng 2/1968, tàu xuất phát chuyến đầu nhưng do địch theo dõi gắt gao nên buộc phải quay ra miền Bắc. Đến ngày 27/2/1968, con tàu lại rẽ sóng ra khơi trong chuyến hải trình thứ hai, chở theo 14 tấn vũ khí (chủ yếu là súng đạn chống tăng B40, B41) chi viện cho chiến trường Khánh Hòa.
Mục tiêu cập bến là vùng biển Hòn Hèo thuộc đất Ninh Hòa, cách thị xã Nha Trang khoảng 12km. Đây là vùng biển hiểm trở, đá ngầm lởm chởm, luồng lạch hẹp được bao bọc bởi các dãy núi cao dựng đứng, nơi mà người Pháp từng nhận định thuyền trưởng phải có tuổi nghề xấp xỉ 20 năm mới có thể điều khiển tàu ra vào an toàn. Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh (quê Điện Bàn, Quảng Nam) với kinh nghiệm hàng chục chuyến đi biển lão luyện cùng Chính trị viên Nguyễn Tương đã tự tin dẫn dắt con tàu vượt qua hai ngày đêm sóng gió trên vùng biển quốc tế.
Đêm kịch chiến không cân sức giữa vòng vây chiến hạm
Chiều tối 29/2/1968, khi tàu chạy ngang vùng biển Nha Trang, máy bay trinh sát của đối phương phát hiện và bám đuôi. Biết hành trình đã bị lộ, nhưng trước yêu cầu vũ khí bức thiết của chiến trường Mậu Thân, Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh vẫn quyết đoán cho tàu hướng thẳng vào bến Ninh Phước.
Tại đây, quân đội Sài Gòn đã điều động một lực lượng áp đảo bao vây gồm 3 tàu chiến lớn (Ngọc Hồi, HQ12, HQ617), 4 tàu của Duyên đoàn 25 cùng nhiều hải thuyền và máy bay yểm trợ. Địch thả pháo sáng rực trời, bật đèn pha công suất lớn quét sáng mặt biển. Nhận thấy không thể đưa tàu cập cầu cảng để bốc dỡ, Thuyền trưởng lệnh thả toàn bộ số vũ khí xuống lòng biển để quân dân trong bờ trục vớt sau, rồi ngoan cường mở đường máu.
Các khẩu súng DKZ và 12,7 ly trên tàu 235 liên tục nhả đạn, đánh chìm và đẩy lùi nhiều đợt áp sát của tàu địch. Tuy nhiên, hỏa lực đối phương quá dày đặc, thương vong bên ta ngày một nặng, bản thân Thuyền trưởng Phan Vinh bị mảnh đạn sượt rách da đầu. Giữa lúc vòng vây khép chặt, thợ máy báo cáo động cơ chính bị trúng đạn hỏng nặng, con tàu mất khả năng cơ động ra khơi.
Tiếng nổ 2 giờ 40 sáng và trận chiến cuối cùng trên bờ
Quyết không để vũ khí và con tàu tối mật rơi vào tay giặc, Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh ra lệnh cho những đồng đội còn sức bơi vào bờ, còn mình cùng thợ máy Ngô Văn Thứ tình nguyện ở lại châm ngòi kíp nổ tự hủy. Đúng 2 giờ 40 phút sáng ngày 1/3/1968, một tiếng nổ kinh thiên động địa vang rền vọng xa tới tận thị xã Nha Trang. Sức ép khủng khiếp hất tung một nửa thân tàu văng tít lên sườn núi Bà Nam, nửa còn lại chìm sâu dưới đáy biển.
Lên bờ, cuộc chiến đấu không cân sức tiếp tục diễn ra bi tráng giữa núi rừng Hòn Hèo. Thuyền trưởng Phan Vinh cùng thợ máy Ngô Văn Thứ dựa vào các hốc đá kiên cường đánh trả đến viên đạn cuối cùng rồi anh dũng hy sinh, Thuyền phó Đoàn Văn Nhi ngã xuống bên cuộn băng cứu thương đã khô máu, chiến sĩ hàng hải Mai Văn Khung bị giặc bắt. 14 cán bộ, chiến sĩ đã ngã xuống trong đêm lịch sử ấy.
Nhiều năm sau, tạp chí Lướt sóng của Hải quân Sài Gòn cũ vẫn bàng hoàng viết về trận đánh, họ tưởng rằng mình đã đụng độ với "cả một tiểu đoàn Việt Cộng gan góc và thiện chiến", nổ súng đến viên đạn cuối cùng. Tên tuổi của Thuyền trưởng Anh hùng Nguyễn Phan Vinh sau này đã được Tổ quốc trang trọng đặt cho một hòn đảo kiên trung nơi quần đảo Trường Sa thiêng liêng.
