Chuyến hành hương về thời quá vãng

Ngày 30.4 năm nay đến với bao chuyện trùng hợp ngẫu nhiên. Cách đây mấy tuần, tôi nhận được cú điện thoại của anh Ái, cựu giảng viên Đại học Bách khoa TP.HCM, nói muốn gặp. Thì ra, anh muốn tôi giúp đưa về thăm vùng căn cứ nơi ba anh, nhà báo Bùi Cảnh (Lê Phan), từng hoạt động trong kháng chiến chống Mỹ. Nơi đó đang có những di tích, những công trình tưởng niệm mà anh chưa hề đến. Trong báo Giải Phóng lúc đó có các nhà báo quê Quảng Ngãi, tập kết ra Bắc rồi đi B (vào Nam bộ), trong đó có nhà thơ Hoài Vũ và nhà báo Bùi Cảnh, mà bọn trẻ chúng tôi gọi là chú Tư Phan.

Tôi hứa với anh và đang sắp xếp lịch thì chợt nhớ, sắp đến ngày 30.4 rồi! Với tôi, mỗi lần về lại vùng rừng Lò Gò - Xa Mát luôn là một chuyến hành hương về nơi mình đã để lại một thời thanh xuân đầy hiểm nguy và gian khổ, và may mắn sống sót cho đến ngày hòa bình. Với anh Ái và vợ con anh, về thăm cánh rừng và dòng sông biên giới này là một sự kiện đầy cảm xúc.

Đây là nơi mà hơn 60 năm trước, cha của anh, đang sống yên bình ở thủ đô, đã nhận một nhiệm vụ bí mật cả với vợ con và đồng nghiệp: đi bộ, chịu đói, nhịn khát nhiều tháng ròng qua hàng nghìn cây số đường mòn xuyên bao cánh rừng sâu, bao ngọn núi cao, để trở thành một trong những cây bút chủ lực của báo Giải Phóng, tiếng nói của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.