Chuyến hành quân lịch sử – Ký ức bất diệt của cựu chiến binh Bùi Đình Chiến (xã Khánh Thiện, Ninh Bình)

Bài viết sưu tầm đề án “Câu chuyện thời hoa lửa” (Đợt 2)

Tên bài viết: Chuyến hành quân lịch sử – Ký ức bất diệt của cựu chiến binh Bùi Đình

Chiến (xã Khánh Thiện, Ninh Bình)

Tác giả sưu tầm: Bùi Tuấn Nghĩa

Mã sinh viên: 24173400199

Chi Đoàn: DHBH18A2HN

Ngày sưu tầm: Tháng 4/2026

Ông Bùi Đình Chiến sinh năm 1946, hiện nay đã 80 tuổi, sống giản dị tại xóm 3, xã Khánh

Thiện, tỉnh Ninh Bình. Hàng ngày, ông vẫn miệt mài với công tác Hội Cựu chiến binh và

Hội Cựu Thanh niên Xung phong xã. Những tấm huân chương, huy chương và bằng

khen treo đầy tường nhà là minh chứng cho một thời “hoa lửa” rực cháy của ông – người

lính TNXP K53, một trong những đơn vị đặc biệt đầu tiên của Trung ương Đoàn được cử

thẳng vào chiến trường miền Nam năm 1965.

Khi còn là chàng trai 18 tuổi, ông Chiến được Bí thư Đảng ủy xã vận động tham gia Đội

Thanh niên Xung phong đặc biệt mang tên “Lớp Anh Trỗi 1” – Đội TNXP K53. Lúc ấy, ông

chỉ nặng 39 kg, suýt không qua vòng khám tuyển, nhưng nhờ lý lịch trong sạch và tinh

thần giác ngộ cách mạng cao, ông được chọn. Sau hơn 2 tháng huấn luyện cấp tốc tại

Trung ương Đoàn, ngày 16/8/1965, ông cùng hơn 300 đồng đội chính thức bước vào

“chuyến hành quân lịch sử” kéo dài gần 2 tháng trời, không một phương tiện cơ giới, chỉ

toàn bộ hành quân theo phương châm “đêm đi ngày nghỉ” để tránh bom đạn địch.

Đoàn vượt qua núi rừng Trường Sơn hùng vĩ, băng qua sông Bến Hải tại Quảng Trị, rồi

được biên chế vào đường dây 559 huyền thoại – đường mòn Hồ Chí Minh. Nhiệm vụ của

họ vô cùng gian khổ: vừa làm giao liên dẫn đường, vừa vận chuyển vũ khí, lương thực.

Những đôi vai non trẻ cõng hòm đạn nặng trịch, bao gạo, đạn B40; khi trở ra lại cáng

đồng đội bị thương từ mặt trận về tuyến sau. Ông Chiến kể lại: “Đi đâu, qua địa bàn nào

cũng không nhớ hết, chỉ nhớ những điểm hay bị địch đánh phá như mấy cái bến phà ở

Thanh Hóa, Quảng Bình thôi”.

Gian khổ không dừng lại ở hành quân. Khi vượt sông Thạch Hãn trong mùa nước lũ, sợi

dây thừng đứt, đồng đội tên Hưởng bị nước cuốn trôi và hy sinh mà chưa kịp nổ súng.

Ông Chiến bị sốt rét ác tính nặng khi cõng 2 thùng đạn B40 nặng hơn 30 kg, ngất lịm 3

ngày liền. Đồng đội phải cáng ông qua núi để chữa trị. Năm 1967, đơn vị bổ sung vào

Quân giải phóng, ông Chiến tham gia Trung đoàn 6, Quân khu Trị Thiên (sau là Trung

đoàn Phú Xuân Anh hùng). Ông chiến đấu suốt 26 ngày đêm trong Chiến dịch Mậu Thân

1968 tại Huế. Năm 1972, bom B-52 đánh sập hầm trú ẩn, thanh gỗ đập mạnh vào đầu

khiến ông chảy máu rất nhiều, nhưng ông vẫn nén đau tiếp tục chiến đấu.

Những năm tháng ấy, ông xa nhà, bỏ lỡ cơ hội gặp mẹ lần cuối trước khi mẹ qua đời

năm 1974. Hàng trăm đồng đội ngã xuống, trong đó có 111 chiến sĩ TNXP K53 hy sinh

anh dũng. Ông Chiến may mắn trở về, nhưng mang theo thương tật và những ký ức

không phai mờ.

Năm 1976, ông xuất ngũ, trở về quê hương Ninh Bình. Ông đảm nhận vai trò Bí thư Chi

bộ hơn 10 năm, làm xóm trưởng, rồi tích cực tham gia Ban Chấp hành Hội Cựu chiến

binh xã. Hiện ông là Chủ tịch Hội Cựu TNXP xã Khánh Thiện. Dù tuổi cao, sức khỏe

không còn tốt, ông vẫn ngày ngày “vác tù và hàng tổng”, nhiệt tình với công tác hội. Khi

được hỏi tại sao vẫn miệt mài cống hiến, ông cười hiền: “Tôi ăn cơm Nhà nước từ năm

18 tuổi, đến giờ là bệnh binh, vẫn là ăn ‘gạo’ của Nhà nước. Không vác tù và hàng tổng

thì làm cái gì?”.

Ông Phạm Văn Toàn – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và Chủ tịch Hội Cựu

chiến binh xã Khánh Thiện – nhận xét: “Ông Chiến là người nhiệt tình, trách nhiệm, luôn

đi đầu trong mọi phong trào”.

Câu chuyện của ông Bùi Đình Chiến không chỉ là ký ức cá nhân mà là minh chứng sống

động cho tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của thế hệ thanh niên xung phong

K53 – đơn vị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Hôm

nay, khi hòa bình đã về trên mảnh đất Ninh Bình, những câu chuyện thời hoa lửa như

của ông chính là ngọn lửa truyền lại cho thế hệ trẻ chúng ta: phải biết trân trọng độc lập

tự do, biết sống có trách nhiệm với non sông và luôn sẵn sàng cống hiến khi Tổ quốc

cần.

Nguồn sưu tầm:

Bài báo “Những câu chuyện thời hoa lửa: Chuyến hành quân lịch sử” trên Báo Thanh

Niên (29/9/2025).

Tài liệu lịch sử về Đội TNXP K53 trên các nguồn chính thống (Website Đề án Câu chuyện

thời hoa lửa và báo chí trung ương).