Chuyện kể bên dòng Thạch Hãn-NĐC

Tôi là Lê Bá Dương, khi đó vừa tròn 22 tuổi, là một người lính tham gia chiến đấu tại Thành cổ Quảng Trị.

Những ngày mùa hè năm 1972, bom đạn dội xuống không ngớt. Đất trời Quảng Trị lúc đó gần như không còn phân biệt được ngày hay đêm. Khói bom, mùi đất cháy và tiếng nổ hòa vào nhau thành một thứ âm thanh ám ảnh đến suốt đời.

Muốn vào được Thành cổ, chúng tôi phải vượt qua Sông Thạch Hãn — con sông tưởng chừng hiền lành nhưng trong chiến tranh lại trở thành ranh giới sinh tử.

Đêm hôm đó, nước sông dâng cao. Trời tối đen, chỉ có ánh pháo sáng chốc chốc lại xé toạc bầu trời.

Chúng tôi lặng lẽ xuống nước.

Không ai nói với ai câu nào.

Vì ai cũng hiểu — qua được sông là sống, không qua được… thì nằm lại.

Khi bơi ra giữa dòng, tôi nghe tiếng nước khua mạnh. Một người đồng đội phía sau bị trúng đạn. Anh không kêu la, chỉ khẽ gọi:

“Dương… nếu tao không qua được… nhớ nhắn về quê…”

Tôi quay lại, cố kéo anh, nhưng dòng nước và sức nặng của ba lô khiến tôi gần như kiệt sức.

Chỉ trong vài giây, bàn tay anh tuột khỏi tay tôi.

Anh chìm xuống.

Không một tiếng động.

Không một dấu vết.

Chỉ còn dòng sông vẫn chảy.

Tôi tiếp tục bơi… không phải vì không muốn cứu, mà vì nếu dừng lại, cả hai sẽ chết.

Đêm đó, rất nhiều người đã không qua được sông.

Sau chiến tranh, mỗi lần trở lại bờ sông Thạch Hãn, tôi luôn đứng lặng rất lâu.

Có lần, tôi viết những dòng này:

“Đò lên Thạch Hãn ơi chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm…”

Không phải là thơ để nhớ, mà là để không bao giờ quên.

Với tôi, dòng sông ấy không chỉ là một địa danh — mà là nơi tuổi trẻ của cả một thế hệ đã gửi lại mãi mãi.