Chuyện kể ở nhà tù Phú Quốc

Theo lời kể của ông Nguyễn Đình Hiện. Hội cựu chiến binh thôn Bách Phương 3.
Mảnh đất lịch sử này đã liên tiếp chứng kiến biết bao cảnh đàn áp, tra tấn cực hình của địch với tù binh; tinh thần đấu tranh qủa cảm của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân ta trước kẻ thù hung bạo. Được biết, trên mảnh đất đầy đau thương này, trước đó vào năm 1953 thực dân Pháp cũng dựng lên một trại giam tù binh khét tiếng về đàn áp, tra tấn tù nhân có tên gọi: “Trại giam cây dừa”. Trại này đã giam giữ trên 14.000 chiến sĩ cách mạng và những người bị địch tình nghi tham gia lực lượng quân sự chống lại chúng. Đến thời kỳ Mỹ - Ngụy chiếm đóng, thực hiện dã tâm xâm lược và hòng khuất phục nhân dân ta, cùng với việc lê máy chém đi khắp nơi, tại đây năm 1967 chúng tiếp tục cho xây dựng một “lò nướng” rộng lớn gồm 12 khu nhà giam mang tên từ khu 1 - 12 được canh giữ nghiêm ngặt bởi 4 tiểu đoàn quân cảnh. Toàn bộ nhà tù là những dãy nhà mái tôn được rào bằng nhiều tầng dây kẽm gai, bùng nhùng nằm giữa trời không một bóng cây. Bởi trước khi xây dựng, chúng đã cho rải một đợt chất độc hóa học phá trụi hết cây cối cả một vùng rộng lớn xung quanh để dễ bề quan sát, cai quản tù binh và ngăn ngừa lực lượng của ta tấn công từ ngoài vào. Điều khiển và cai quản Nhà tù Phú Quốc là một bộ chỉ huy Ngụy quân đặt dưới sự giám sát của Ban cố vấn Mỹ do một tên trung tá phụ trách. Hệ thống cố vấn Mỹ được tổ chức từ Bộ Chỉ huy Nhà tù đến từng khu giam. Dưới Bộ chỉ huy có các ban chuyên môn, các tiểu đoàn quân cảnh, giám thị, ban an ninh...
Nhà tù Phú Quốc có nhiệm vụ tiếp nhận tù binh từ các trại giam trong đất liền chuyển đến. Theo số liệu, đến ngày 25/1/1973, số tù binh mà chúng giam giữ (chưa tính số đã hy sinh trong trại) là 37.577 người, trong đó Nhà tù Phú Quốc trên 30.000 người. Từ dã tâm của kẻ xâm lược, chúng đã đề ra một chế độ trại giam hà khắc để thực hiện khủng bố, đàn áp, tra tấn, hành hạ tù binh bằng nhiều hình thức dã man, thâm độc, đặc biệt tại các biệt giam. Trước là nhằm khai thác thông tin bí mật quân sự, an ninh quốc gia của ta, hủy hoại tinh thần và thể xác, sau là mua chuộc, dụ dỗ, ép buộc tù binh làm lính chiêu hồi, tay sai cho chúng, đi ngược lại lợi ích quốc gia, dân tộc.
Bị địch bắt, tra tấn cực hình, khốc liệt nhưng dưới sự lãnh đạo của các tổ chức cách mạng trong nhà tù, phong trào đấu tranh của tù binh đòi dân sinh, dân chủ, quyền sống con người không ngừng lên cao. Ở Nhà tù Phú Quốc, tù binh có nhiều hình thức đấu tranh, như: Đấu tranh trực diện, tuyệt thực, tổ chức diệt mật báo và bọn trật tự; đánh bắt quân cảnh, trừng trị giám thị; đòi ra tòa quân sự, đào hầm vượt ngục về với cách mạng...

Chiến tranh đã lùi xa cách đây hơn 40 năm. Hôm nay, về Phú Quốc, thăm nhà ngục - dấu tích của một thời chiến tranh ác liệt, một lần nữa nhắc lại cho ta nhớ về quá khứ oai hùng của dân tộc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ xâm lược. Khơi dậy mỗi người lòng tự hào dân tộc, càng ra sức phấn đấu học tập, lao động và cống hiến sao cho xứng đáng với sự hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước để có ngày hôm nay.