Chuyện kể về cựu chiến binh Lương Đức Lợi – xã Đồng Kỳ, tỉnh Bắc Ninh

Tuổi thơ giữa thời bom đạn Ông Lợi sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở vùng quê Kinh Bắc. Những năm ông lớn lên cũng là lúc đất nước chìm trong chiến tranh. Tuổi thơ của ông không có nhiều niềm vui như trẻ nhỏ bây giờ. Đó là những đêm tối om phải chui xuống hầm trú ẩn, là tiếng máy bay gầm rú trên bầu trời, là những buổi sáng chạy ra đầu làng nhìn cột khói bốc lên sau một trận bom. Mẹ ông thường ôm các con vào lòng rồi khe khẽ nói: — “Rồi sẽ có ngày đất nước yên bình thôi con ạ…” Câu nói ấy theo ông suốt những năm tháng trưởng thành. Từ nhỏ, Lương Đức Lợi đã nổi tiếng là cậu bé khỏe mạnh, chăm chỉ và giàu tình cảm. Ngoài giờ học, ông phụ cha mẹ cày ruộng, cắt cỏ, chăn trâu. Dù cuộc sống thiếu thốn nhưng gia đình luôn đùm bọc nhau bằng tình thương giản dị của người nông dân quê lúa. Khi lớn lên, chứng kiến nhiều thanh niên trong làng lên đường nhập ngũ, trong lòng ông bắt đầu nung nấu ý nghĩ phải góp sức cho đất nước. Những lá thư báo tử gửi về làng khiến không khí tang thương bao trùm khắp xóm nhỏ. Nhưng cũng chính sự hy sinh ấy càng thôi thúc lớp thanh niên thời đó ra đi với một niềm tin mãnh liệt: phải giành lại hòa bình cho dân tộc. Ngày lên đường Mùa xuân năm ấy, khi vừa tròn mười tám tuổi, Lương Đức Lợi viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Ngày nhận giấy báo, mẹ ông lặng người. Bà ngồi bên bếp rơm đỏ lửa suốt đêm không nói. Đến sáng, bà gói cho con trai mấy bộ quần áo cũ, ít gạo rang và chiếc khăn tay tự khâu. Trước giờ chia tay, cha ông chỉ nói một câu ngắn gọn: — “Đã là người lính thì phải sống cho xứng đáng.” Đoàn tân binh rời quê trong tiếng trống thúc quân vang dội. Người dân đứng chật hai bên đường tiễn đưa. Những cô gái trẻ mắt đỏ hoe vẫy khăn trắng. Những bà mẹ cố nén nước mắt để con yên lòng ra trận. Khi chiếc xe quân sự chuyển bánh, ông ngoái lại nhìn mái nhà tranh nhỏ dần sau lũy tre làng. Trong lòng người lính trẻ vừa háo hức vừa nghẹn ngào. Ông không biết ngày trở về sẽ là bao giờ. Những năm tháng Trường Sơn Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế vào đơn vị chiến đấu hành quân vào chiến trường miền Trung. Những ngày vượt Trường Sơn là ký ức không thể nào quên. Đó là những con dốc dựng đứng trơn trượt vì mưa rừng. Những đêm hành quân xuyên rừng sâu chỉ nghe tiếng côn trùng rả rích và tiếng bom vọng từ xa. Có khi cả đơn vị phải nằm im hàng giờ dưới tán lá vì máy bay địch quần thảo trên đầu. Thiếu ăn, thiếu thuốc men là chuyện thường xuyên. Có thời điểm mỗi người chỉ còn vài nắm gạo rang chia nhau cầm hơi. Nhưng không ai kêu ca. Điều quý giá nhất với người lính lúc ấy chính là tình đồng đội. Ông vẫn nhớ như in người bạn thân tên Thành — chàng trai quê Thanh Hóa có giọng hát rất hay. Mỗi đêm nghỉ chân, Thành lại khe khẽ hát những bài ca cách mạng giữa rừng già: “Đường Trường Sơn đông nắng tây mưa
Ai chưa đến đó như chưa hiểu mình…” Tiếng hát giúp những người lính quên đi mệt mỏi và nỗi nhớ nhà. Trận đánh năm ấy Năm 1972, đơn vị ông tham gia một trận đánh ác liệt tại chiến trường Quảng Trị. Đêm hôm đó, pháo sáng rực trời. Bom đạn dội xuống như xé nát cả núi rừng. Đơn vị bị địch bao vây nhiều phía. Tiếng súng, tiếng hô xung phong, tiếng thương binh gọi nhau vang lên giữa khói lửa mịt mù. Ông Lợi khi ấy là tiểu đội phó. Nhìn nhiều đồng đội bị thương nằm lại giữa chiến hào, ông cùng vài chiến sĩ lao ra cứu người dưới làn đạn dày đặc. Trong lúc cõng một thương binh rút lui, một mảnh pháo găm vào chân khiến ông ngã gục. Máu thấm đỏ cả ống quần. Nhưng ông vẫn nghiến răng dìu đồng đội tiếp tục bò về phía tuyến sau. Đêm ấy, nhiều người đã hy sinh. Người bạn thân tên Thành cũng mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Trước lúc nhắm mắt, Thành nắm chặt tay ông: — “Nếu cậu còn sống… nhớ về thăm mẹ mình…” Câu nói ấy theo ông suốt cuộc đời. Ngày hòa bình Năm 1975, đất nước thống nhất. Ngày trở về quê hương, người lính trẻ năm nào bước xuống xe với chiếc ba lô bạc màu và đôi chân tập tễnh vì vết thương chiến tranh. Mẹ ông ôm chầm lấy con trai khóc nghẹn. Nhiều gia đình trong làng hôm ấy cũng đón người thân trở về. Nhưng cũng có nhiều mái nhà mãi mãi không còn người trở lại. Ông Lợi thường nói: — “Người còn sống phải sống thay cả phần của những người đã ngã xuống.” Cuộc chiến thời bình Rời quân ngũ, ông trở lại với ruộng đồng và cuộc sống đời thường. Nhưng thời hậu chiến vô cùng gian khó. Nhà nghèo, thiếu thốn đủ bề, vết thương cũ thường tái phát mỗi khi trái gió trở trời. Dù vậy, ông chưa bao giờ đầu hàng số phận. Ban ngày ông làm ruộng, tối tham gia công tác địa phương. Ông luôn đi đầu trong các phong trào của xã, vận động bà con đoàn kết xây dựng quê hương. Những năm sau này, khi kinh tế khá hơn, ông vẫn giữ lối sống giản dị của người lính. Trong căn nhà nhỏ của ông luôn treo trang trọng bộ quân phục cũ cùng những tấm huân chương. Mỗi lần con cháu hỏi về chiến tranh, ông đều kể bằng giọng chậm rãi: — “Hòa bình hôm nay được đổi bằng máu của rất nhiều người…” Người giữ lửa truyền thống Ở xã Đồng Kỳ, cựu chiến binh Lương Đức Lợi được nhiều người kính trọng không chỉ bởi quá khứ chiến đấu oanh liệt mà còn bởi tấm lòng chân thành, nhân hậu. Ông thường xuyên tham gia gặp mặt cựu chiến binh, kể chuyện truyền thống cho thanh niên trong xã. Những câu chuyện mộc mạc của ông khiến lớp trẻ hiểu hơn về sự hy sinh của cha anh. Mỗi dịp tháng Bảy tri ân, ông lại cùng đồng đội thắp hương cho những người đã nằm xuống. Có lần, một học sinh hỏi ông: — “Ông có sợ chiến tranh không?” Ông im lặng hồi lâu rồi đáp: — “Có chứ… ai mà không sợ. Nhưng khi Tổ quốc cần thì người lính phải bước tới.” Câu trả lời giản dị ấy khiến ai nghe cũng xúc động. Thời hoa lửa không thể nào quên Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về “thời hoa lửa” vẫn sống mãi trong tâm hồn người cựu chiến binh già. Đó là tuổi trẻ cháy hết mình cho Tổ quốc.
Là tình đồng đội sâu nặng hơn cả máu thịt.
Là những người lính ra đi khi tóc còn xanh và mãi mãi nằm lại tuổi đôi mươi. Giờ đây, mỗi sáng thức dậy giữa quê hương yên bình, nghe tiếng trẻ con cười vang ngoài ngõ, ông Lương Đức Lợi lại thấy những hy sinh năm xưa hoàn toàn xứng đáng. Bởi điều người lính mong mỏi nhất sau chiến tranh không phải là huân chương hay danh vọng, mà chính là được nhìn thấy đất nước thanh bình, nhân dân no ấm, và thế hệ mai sau được sống trong hòa bình mãi mãi.