Chuyện Kể Về Người Đội Trưởng Đầu Tiên

Trong thung lũng Nà Mạ rợp bóng tre ngà dưới chân núi cao của tỉnh Cao Bằng, có một cậu bé người Nùng dáng người nhỏ nhắn, nhanh nhẹn tên là Nông Văn Dền. Dền mất cha từ sớm do đòn roi phu phen của giặc Pháp, nhà chỉ còn người mẹ ốm yếu và anh trai đi theo bộ đội. Chứng kiến xóm làng bị đốt phá, lòng căm thù giặc đã lớn lên cùng cậu bé từ những ngày chăn trâu trên thảo nguyên.

Năm 1941, bước sang tuổi 12, Dền vinh dự trở thành một trong năm đội viên đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc và được giao trọng trách làm Đội trưởng [Kim Đồng]. Bí danh ấy có nghĩa là "Gang Thép", như một lời thề sắt son của người thiếu niên đi theo con đường cách mạng.

Hằng ngày, với chiếc quần chàm ngắn và giỏ cá trên tay, Kim Đồng hóa trang thành một cậu bé chăn trâu nghịch ngợm để làm nhiệm vụ giao liên. Vũ khí của anh là sự mưu trí. Có lần, mật thư được anh cuộn tròn, giấu khéo léo vào trong cần câu tre. Gặp lính bốt chặn đường lục soát, anh thản nhiên cười nói, giả vờ ngây ngô hỏi đường đi câu cá khiến bọn giặc không chút nghi ngờ. Những tài liệu mật của Đảng, những chuyến đưa đón cán bộ qua vùng kìm kẹp của địch cứ thế trót lọt nhờ sự gan dạ của người đội trưởng nhỏ tuổi. Anh còn vinh dự được gặp Bác Hồ tại hang Nộc Én, được Bác xoa đầu khen ngợi và căn dặn phải giữ bí mật tuyệt đối.

Mùa xuân năm 1943, trời Cao Bằng rét căm căm. Rạng sáng ngày 15 tháng 2, khi sương mù còn giăng kín các lối mòn, một cuộc họp khẩn cấp của các cán bộ cách mạng đang diễn ra bí mật tại căn cứ trong rừng. Kim Đồng cùng đồng đội được phân công canh gác từ xa.

Đột nhiên, từ phía bụi rậm, tiếng bước chân dồn dập cùng ánh súng lạnh lùng xuất hiện. Một đại đội lính dõng phối hợp với mật thám Pháp đang lầm lũi bao vây ngọn núi. Vòng vây khép lại ngày một chặt. Tình thế ngàn cân treo sợi tóc, nếu chạy về hang báo động thì không kịp, mà đứng im thì các chú cán bộ sẽ bị bắt gọn.

Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Kim Đồng đưa mắt nhìn về phía dòng suối Lê-nin, nảy ra một quyết định táo bạo. Anh quyết định dùng chính bản thân mình làm mồi nhử để đánh lạc hướng quân thù.

Kim Đồng bất ngờ nhảy phắt ra khỏi bụi cây, chạy băng băng về phía ngược lại với hang trú ẩn. Anh vừa chạy vừa cất tiếng huýt sáo vang dội, giả vờ gọi chim sáo để gây tiếng động lớn.

"Có đứa trẻ liên lạc! Bắt lấy nó!" - Tên chỉ huy giặc hét lên.

Thấy bóng người chạy trốn, bọn giặc tưởng đã tìm thấy đầu mối quan trọng liền lập tức đổi hướng, đồng loạt nổ súng bắn đuổi theo Kim Đồng. Tiếng súng chát chúa vang động cả núi rừng Pác Bó. Nghe thấy tiếng súng báo động ở hướng ngược lại, các cán bộ cách mạng trong hang lập tức hiểu ra tình hình, nhanh chóng thu dọn tài liệu và rút lui an toàn qua đường lối hiểm trở sau núi.

Giữa làn mưa đạn, cậu bé 14 tuổi vẫn lao đi như một con hoẵng rừng. Nhưng rồi, một loạt đạn tàn khốc đã trúng vào ngực anh. Kim Đồng lảo đảo rồi ngã xuống bên bờ suối Lê-nin, máu của anh nhuộm đỏ một khoảng đất quê hương. Anh ra đi khi trên môi vẫn còn vương nụ cười, vì biết rằng các chú cán bộ đã an toàn.

Người đội trưởng đầu tiên Nông Văn Dền đã ngã xuống ở tuổi 14, nhưng tinh thần gang thép của anh đã trở thành ngọn đuốc sáng ngời, dẫn đường cho hàng triệu thiếu niên Việt Nam vững bước.