Chuyến kiểm tra hầm ngầm Truông Bồn trong mưa bom
Ký ức sâu sắc về lần Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp xuống địa bàn trọng điểm Truông Bồn (Nghệ An) năm 1968 để kiểm tra hệ thống hầm ẩn nấp và phương án bảo vệ lực lượng thanh niên xung phong giữa những ngày Mỹ đánh phá ác liệt nhất.
Tuyến đường 15A qua ngầm Truông Bồn (Mỹ Lộc, Đô Lương, Nghệ An) năm 1968 được xem là "tọa độ chết" trên con đường huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam. Không quân Mỹ liên tục đánh phá theo kiểu hủy diệt nhằm biến nơi này thành túi nổ, chặt đứt sự tiếp tế của hậu phương lớn Bắc Việt.
Thượng tá Nguyễn Đăng Lưu nhớ lại, vào một buổi chiều tháng 9 năm 1968, mặt đất Truông Bồn vẫn rên xiết sau các đợt ném bom dây của máy bay B-52. Đất đá cày xới, cây cối cháy rụi, khói bom khét lẹt bao phủ khắp thung lũng. Giữa lúc nguy hiểm rình rập, một chiếc xe UAZ nhỏ chở Đại tướng Võ Nguyên Giáp lặng lẽ tiến thẳng vào khu vực trọng điểm.
Không chỉ dừng lại ở chỉ huy sở tiền phương, Đại tướng trực tiếp đi bộ xuống tận các hầm ngầm, trú ẩn dã chiến của các đội thanh niên xung phong và lực lượng công binh làm đường. Thấy nhiều căn hầm của chị em thanh niên xung phong còn đắp sơ sài bằng kèo gỗ nứa nhỏ, nguy cơ sập rất cao khi chịu chấn động bom heavy, Đại tướng tỏ ra vô cùng lo lắng.
Ông dừng lại rất lâu bên một căn hầm dã chiến, tự tay kiểm tra độ chắc chắn của lớp đất phủ trên mái hầm, rồi quay sang dặn dò Thượng tá Nguyễn Đăng Lưu và các cán bộ chỉ huy công binh tại mặt trận:
"Mặt trận Truông Bồn vô cùng ác liệt, nhưng bảo vệ tính mạng cho anh chị em thanh niên xung phong và công binh phải được đặt lên hàng đầu. Mở đường là nhiệm vụ số một, nhưng không được phép chủ quan trong công tác phòng tránh. Phải kiên quyết gia cố hệ thống hầm hào, đào sâu hơn, đắp dày hơn. Mất một người lính hay một nữ thanh niên xung phong là tổn thất không gì bù đắp nổi cho Quân đội và Tổ quốc!"
Ngay tại chỗ, Đại tướng đã chỉ đạo bổ sung lực lượng gỗ lớn và khí tài gia cố hầm ngầm cho các đại đội thanh niên xung phong trực chiến tại Truông Bồn.
Hình ảnh vị Tổng Tư lệnh tối cao không ngại hiểm nguy, lăn lộn giữa trọng điểm bom đạn Truông Bồn để lo lắng từng mái hầm trú ẩn cho các cô gái mở đường đã trở thành mệnh lệnh sưởi ấm lòng người, tiếp thêm quyết tâm cho Thượng tá Nguyễn Đăng Lưu cùng toàn bộ lực lượng bám trụ, giữ vững mạch máu giao thông thông suốt cho đến ngày toàn thắng.
