Chuyện người chuộc lỗi với Tổ Quốc

Không còn sự lựa chọnTrong những ngày đất nước chuẩn bị Kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025), chúng tôi có dịp gặp và trao đổi với ông Trần Văn On. Một nhân vật bị “mắc kẹt” giữa 2 chế độ và là thành viên quan trọng trong Phi đội Quyết thắng ném bom vào sân bay Tân Sơn Nhất.Ngồi uống ngụm trà rồi ông On kể lại câu chuyện về cuộc đời mình: “Năm 1968, chính quyền Sài Gòn ra lệnh tổng động viên. Lúc ấy, tất cả con trai ở quê tôi nói riêng và trong khu vực nói chung từ 18-20 tuổi đều phải phục vụ cho họ. Chúng tôi không có lựa chọn nào khác. Nằm trong vùng chế độ cũ chiếm đóng thì phải theo họ”.Thời điểm này, ông On đã tốt nghiệp lớp 12, thuộc “hàng hiếm” trong vùng nên chế độ cũ chọn đưa sang Mỹ đào tạo bay. Không lâu sau đó, ông được đưa về Việt Nam để hoạt động trong chế độ cũ.Ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết. Lúc này, Mỹ đã rút viện trợ, lũ lượt rời khỏi Việt Nam. Cá nhân ông cũng nhận định rằng chiến tranh sắp kết thúc. Bạn bè ở chế độ cũ cùng đồng loạt di tản sang Mỹ nhưng ông nhất quyết không đi. Bởi, bản thân cho rằng còn nợ quê hương, đất nước; gia đình, vợ con cũng còn ở lại trên mảnh đất này nên ông ra hàng binh, tham gia cải tạo thật tốt, đợi cơ hội đem những kiến thức và kinh nghiệm học bay được từ bên Mỹ để giúp cho cách mạng sớm giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.Chỉ mong sớm kết thúc chiến tranhKhoảng cuối tháng 3/1975, Quân giải phóng Việt Nam thu được khá nhiều chiếc A-37 của Mỹ nhưng chưa biết cách sử dụng. Đây là loại máy bay hai người lái chuyên dùng ném bom. Thời điểm này, Quân giải phóng có chủ trương lấy máy bay địch đánh địch, nhằm tạo ra cú đấm bất ngờ trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng miền nam, thống nhất đấtnước.Thời điểm đó, xét thấy lý lịch ông tốt, nhiều người thân trong gia đình tham gia cách mạng và có kinh nghiệm trong việc lái máy bay A-37, Quân giải phóng đã tuyển chọn để ông chỉ dạy việc vận hành cũng như điều khiển những chiếc máy bay này.Sau những ngày hướng dẫn một số kỹ thuật bay cơ bản, một số phi công trong quân giải phóng đã tự điều khiển bay.Đêm 27/4/1975, trước giờ bay, Đại tá Lê Văn Tri - Tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân, gọi anh em Phi đội Quyết thắng ra sân và nhấn mạnh: “Không đánh vào khu ga hàng không, không đánh trại Davis nơi có phái đoàn quân sự của ta, không phá đường băng, không để rơi bất kỳ quả bom nào xuống khu vực dân cư Sài Gòn... Mục đích là để cho địch có đường di tản “rút lui”, một cách đầy nhân văn của quân ta.Phi đội đã thực hiện đúng mệnh lệnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”, tức không tiêu diệt mà vẫn cho địch rút và giảm hoàn toàn thương vong. Ông On kể: “Kế hoạch tác chiến của trận đánh được vạch ra rất chi tiết. Sau khi cất cánh, Phi đội Quyết thắng bay theo đường bay từ sân bay Thành Sơn qua Phan Thiết, qua Hàm Tân, đến sân bay Tân Sơn Nhất. Độ cao bay bằng là 400m, để giữ bí mật, trên đường đi không sử dụng vô tuyến điện, chỉ được dùng ám tín hiệu”.Thứ tự bay theo đội hình được xác định: Bay số 1 là phi công Nguyễn Thành Trung dẫn đường do thông thuộc địa hình bay ở Sài Gòn, số 2 Từ Đễ, số 3 Nguyễn Văn Lục, số 4 gồm Hong Mai Vượng và tôi (Trần Văn On), số 5 Hán Văn Quảng bay sau cùng quan sát bảo vệ phía sau phi đội. Mọi công tác đã chuẩn bị xong, đến 14 giờ 30 phút, Tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân hạ mệnh lệnh chiến đấu. 16 giờ 25 phút, phi đội được lệnh xuất kích.Do đất nước chiến tranh, trước đây, tỉnh Tiền Giang là vùng trọng điểm tranh chấp rất quyết liệt giữa ta và địch. Anh Trần Văn On sống trong vùng địch tạm chiếm nên bị bắt thúc ép đi lính cho ngụy quân là không thể tránh được. Nhưng với tinh thần nhận thức về thời cơ của Cách mạng nên anh đã quay về cùng với đội hình Phi đội Quyết thắng của Quân chủng Phòng không-Không quân và đã lập nên thành tích đáng trân trọngVừa đến sân bay Tân Sơn Nhất, phi công Nguyễn Thành Trung (người bay đầu phi đội) báo mục tiêu cho toàn phi đội rồi nhắm đúng khu tập trung máy bay quân sự bổ nhào xuống cắt bom nhưng bom không rơi. Trong ống nghe bên tai các phi công bỗng dội vào tiếng nói nhốn nháo, xôn xao của đám lính truyền tin trên đài không lưu ở sân bay. Rồi có tiếng quát tháo của một sĩ quan ngụy: “A-37 của phi đoàn nào?”.Thời điểm này, phi công Từ Đễ bay sát phía sau máy bay số 1 nối tiếp bổ nhào xuống cắt bom. Nghe quân Ngụy hỏi, Từ Đễ đã trả lời là phi đoàn America (Mỹ) chúng mày đây.Cùng lúc đó, các phi công Lục, Quảng, Vượng và tôi cũng lần lượt nhào xuống cắt bom. Phi công Nguyễn Thành Trung quay lại lần thứ ba và cắt luôn cả 4 quả cùng lúc. Tiếng nổ rung chuyển Sài Gòn. Sân bay Tân Sơn Nhất bùng phát những đám lửa, cột khói cuồn cuộn.Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, cả Phi đội Quyết thắng không bị bất cứ thiệt hại nào, thẳng đường bay hướng về điểm xuất kích.Ngồi trầm ngâm hồi lâu, ông On chia sẻ với giọng nói nghẹn ngào và ánh mắt buồn rười rượi: “Chiến tranh đã diễn ra trên đất nước chúng ta. Người Việt Nam phải chia ra để đứng ở 2 đầu chiến tuyến. Chúng tôi đã đi theo con đường của chế độ cũ để đánh lại người Việt. Đau lòng lắm chứ! Nhưng tôi đã tỉnh ngộ và đóng góp chút công sức để chuộc lại lỗi lầm của mình. Thú thật, thời điểm ấy, tôi chỉ mong kết thúc chiến tranh càng sớm càng tốt. Để người Việt Nam không còn cảnh nhà tan cửa nát và sớm đoàn tụ với gia đình”.