Chuyện người con gái Nông Sơn: Nỗi đau 1972 và hành trình "bắt lính" ngày giải phóng

Người ta thường nói tuổi 14 là tuổi của những mộng mơ, của sách vở và những trò chơi con trẻ. Nhưng với tôi - Nguyễn Thị Nhị, và với cả thế hệ sinh ra trên mảnh đất Quế Lộc (Quảng Nam) ngày ấy, tuổi 14 không có màu hồng. Đó là màu của đất đỏ trộn lẫn thuốc súng, là màu của những vành khăn tang trắng xóa và màu của ý chí quật cường không tuổi tác.

Năm 1972, khi tiếng bom dội xuống Nông Sơn rung chuyển cả núi rừng, tôi quyết định đi theo cách mạng. Lúc ấy, tôi chỉ là một cô bé gầy gò, nhỏ thó. Các chú, các anh hỏi: "Con nít biết gì mà đánh giặc?". Tôi chỉ trả lời một câu mà đến giờ vẫn nhớ: "Giặc đến nhà thì ai cũng phải đánh, con nhỏ thì con làm việc nhỏ". Và thế là, tôi trở thành "tai mắt" của đơn vị, nhận nhiệm vụ canh gác, theo dõi di biến động của lính Mỹ - ngụy.

Công việc thầm lặng ấy tưởng chừng đơn giản nhưng lại là một cuộc đấu trí căng thẳng từng giây. Chỉ một cái hắt hơi, một tiếng cành khô gãy không đúng lúc cũng có thể đánh đổi bằng mạng sống. Nhưng nỗi sợ hãi thực sự chỉ ập đến với tôi vào cái ngày định mệnh năm 1972 ấy – ngày mà tôi vĩnh viễn mất đi một phần tuổi trẻ của mình.

Hôm đó, tôi cùng bốn người bạn đồng trang lứa đang thực hiện nhiệm vụ trong rừng sâu. Rừng chiều yên ắng đến rợn người. Bất ngờ, một tràng súng nổ xé toạc không gian. Chúng tôi rơi vào ổ phục kích!

Chưa kịp định thần, tôi thấy vai mình nóng ran, máu túa ra ướt đẫm vạt áo. Tôi gục xuống. Nhưng đau đớn thể xác chẳng thấm vào đâu so với nỗi đau khi tôi nhìn sang bên cạnh. Hai người bạn thân thiết, vừa mới cùng tôi chia nhau củ sắn lùi ban sáng, giờ đã nằm bất động. Hai người khác quằn quại trong vũng máu. Giây phút ấy, giữa ranh giới mong manh của sinh tử, tôi không khóc. Nước mắt dường như đã lặn ngược vào trong, hóa thành một khối thép nung nấu trong lồng ngực. Tôi sống sót, nhưng một phần hồn tôi đã nằm lại nơi cánh rừng ấy cùng các bạn. Tôi tự thề với vong linh đồng đội: "Mình phải sống, sống thay cả phần của các bạn để nhìn thấy ngày đất nước sạch bóng quân thù".

Gạt đi nước mắt và nỗi đau thương tích, tôi tiếp tục lao vào nhiệm vụ. Năm 1973, tôi nhận lệnh xuống vùng Khương Quế. Nhiệm vụ lần này không phải cầm súng, mà là "cầm" lấy niềm tin của nhân dân. Tôi dẫn đường cho những người dân bị địch bắt đưa vào các khu dồn, nay tìm đường trở về quê cũ. Nhìn những ánh mắt khắc khổ, những bước chân xiêu vẹo của bà con khi được đặt chân lên mảnh đất cha ông, tôi hiểu rằng mỗi bước đi của mình không chỉ là nhiệm vụ, mà là đang gieo mầm hy vọng sống.

Rồi ngày ấy cũng đến. Năm 1974, Nông Sơn được giải phóng. Cờ đỏ sao vàng tung bay trên khắp các nẻo đường quê hương. Tôi – cô du kích nhỏ bé năm nào – giờ đây hiên ngang tham gia vào đội hình truy bắt lính ngụy. Nhìn những kẻ từng gieo rắc cái chết trên quê hương mình nay cúi đầu bị bắt giải đi cải tạo, tôi thấy lòng mình nhẹ nhõm. Đó không phải là sự hả hê của hận thù, mà là sự khẳng định của công lý: Kẻ xâm lược và bán nước ắt phải đền tội.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, mái tóc xanh của cô du kích tuổi 14 ngày nào giờ đã điểm sương. Nhưng mỗi khi trái gió trở trời, vết thương cũ vẫn nhức nhối nhắc nhớ về một thời hoa lửa. Tôi kể lại câu chuyện này không phải để khoe chiến tích, mà để các cháu hiểu rằng: Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu của những người nằm xuống và nước mắt của những người ở lại. Hãy trân trọng từng phút giây yên bình, bởi đó là ước mơ xa xỉ nhất mà thế hệ chúng tôi đã phải dùng cả tuổi xuân để đổi lấy.