Chuyện người lái xe Trường Sơn

Năm 1971, sau thời gian học lái xe ở Ba Vì, ông được điều vào lái cho cung đường khó khăn ác liệt nhất ở phía Tây Trường Sơn. Đại đội xe của ông có 70 chiếc, mỗi khi hành quân trên đường, chiếc nọ phải đi cách chiếc kia một cây số, quãng đường từ trạm này đến trạm khác là 200 cây với đường đèo hiểm trở, vách núi chênh vênh, cây rừng nghiêng ngả. Nhiều đoạn qua ngầm nước ngập bánh xe, phải cài số một và đạp ga cố định, nếu nhả ga nước sẽ vào ống xả và xe chết máy luôn tại chỗ, máy bay đến là trút bom cho nổ tan xe, cháy hàng, tắc đường ngay lập tức. Đi loại Zin 130 của Liên Xô leo núi rất khỏe, bánh đôi nên vượt dốc an toàn, nhưng vì là máy “bán dẫn” hoàn toàn, khi dừng lại, tắt máy rồi thì tần số âm thanh vẫn phát ra, dễ bị máy bay phát hiện. Còn nếu đi loại xe Gaz của Trung Quốc, không lo sóng âm cộng hưởng nhưng bánh đơn, rất dễ lật. Khi xe bị đánh trúng, việc cứu xe cũng phải rất cẩn thận nếu không là bị dính mìn vướng ngay. Loại mìn này được liên kết với nhau bằng những sợi dây lẫn vào môi trường xung quanh rất khó nhận biết. Khi vướng vào một chỗ nào đó, lập tức cả chuỗi mìn nổ liên thanh và có thể sát thương hàng loạt.

Tất cả phải hành quân ban đêm, đèn gầm chỉ chiếu sáng trong cự li 3 mét, xe nào cũng phải đập bỏ kính lái phía trước để lái xe nhìn thấy đường đi. Quanh buồng lái phải lấy nứa môi đập dập ép vào bên ngoài, vừa ngụy trang đề phòng máy bay phát hiện, vừa cản bớt sức công phá của mảnh bom, mảnh đạn văng vào. Hàng hóa chở trên xe cái gì cũng có, lương thực, thực phẩm, súng đạn, quân trang… Ông nói, “sợ nhất là chở xăng và bộc phá. Khi chở bộc phá phải xếp phần dưới sàn xe, chất gạo ở trên để đề phòng trúng đạn. Nhưng nếu đạn bắn chéo, bắn ngang là dính, nổ tan tành luôn. Còn chở bồn xăng, khi bị trúng đạn bốc cháy anh không được dừng xe đột ngột. Vì khi chạy, ngọn lửa tạt về phía sau, nếu dừng lại ngay thì ngọn lửa phản hồi về phía trước, táp vào buồng lái và anh cũng bị thiêu luôn trong đám lửa xăng đó”.

Hôm đó ăn cơm sớm, mặt trời chưa tắt nhưng cảm thấy an toàn, chỉ huy ra lệnh lên đường để vượt qua đồi trọc. Xe tôi dẫn đầu đoàn, chưa qua khỏi dốc thì máy bay phát hiện vì những đám bụi bốc lên đỏ ngầu ở phía sau xe. Máy bay phản lực của chúng thường đi hai tốp, mỗi tốp dăm bảy chiếc. Tốp thứ nhất bay thấp, nhả đạn, mình chưa kịp trở tay thì tốp sau hạ độ cao bồi thêm mấy loạt tiếp theo. Chỉ một chút nữa là tôi qua khỏi đồi trọc, vào rừng sẽ an toàn hơn. Thế mà không tránh nổi.

Năm nay ông đã ngoài 70 tuổi, vậy là những mảnh đạn nằm trong người ông suốt 46 năm qua. Khi ông bị thương (1972), giao liên đưa ông lên xuồng rồi men theo vợp sông ra tuyến ngoài. Kết thúc chiến tranh được mươi năm ông mới đi giám định thương tật, được xếp thương binh loại 4/4 (loại thấp nhất). Về quê ông làm đủ nghề để kiếm sống. Mảnh đạn vẫn còn trong người. Vết thương không nặng lắm, nhưng những năm tháng ông đã trải qua chiến tranh là một vết thương lớn không bao giờ quên được. Trong tâm trạng bùi ngùi nhớ về người đồng đội đã gục xuống trong buồng lái, ông bảo, cậu ấy là lính mới được điều về đơn vị đi phụ cho tôi, lúc ra, sẽ được lái xe không để quen đường quen sá. Vậy mà… ngay trận đầu cậu ấy đã hi sinh. Cậu ấy quê Thanh Hóa, còn trẻ lắm, mới mười tám đôi mươi nói chuyện về con gái vẫn còn đỏ mặt…

Chiến tranh là vậy, thương vong có thể đến bất cứ lúc nào, cho bất kỳ ai. Tuy nhiên những hy sinh đó không có sự hy sinh nào là vô ích khi đất nước đã được độc lập, Nam - Bắc sum họp một nhà.