Chuyện người mẹ tiễn con ra trận

Mùa thu năm 1967, làng quê nhỏ ven sông Hồng chìm trong tiếng loa phát thanh kêu gọi thanh niên lên đường nhập ngũ. Khắp các ngõ xóm, những lá đơn tình nguyện được viết vội dưới ánh đèn dầu leo lét. Trong căn nhà mái rơm cuối làng, bà Nguyễn Thị Tâm lặng lẽ ngồi vá lại chiếc áo quân phục cho con trai mình – anh Lê Văn Hòa, vừa tròn hai mươi tuổi.

Hòa là con trai duy nhất trong gia đình. Cha mất sớm vì bệnh, một mình bà Tâm tần tảo nuôi con khôn lớn bằng mấy sào ruộng và đôi quang gánh bán rau ngoài chợ huyện. Từ nhỏ, Hòa đã hiểu nỗi nhọc nhằn của mẹ nên học xong cấp hai liền ở nhà phụ giúp. Nhưng khi đất nước bước vào giai đoạn chiến tranh ác liệt, anh viết đơn tình nguyện nhập ngũ mà không hề do dự.

Ngày nhận giấy báo lên đường, bà Tâm cầm tờ giấy mà tay run run. Bà nhìn con trai thật lâu rồi quay mặt đi lau nước mắt. Hòa biết mẹ buồn nên cố cười:

“Mẹ đừng lo cho con. Đất nước còn chiến tranh thì con phải đi.”

Đêm trước ngày nhập ngũ, căn nhà nhỏ sáng đèn rất khuya. Bà Tâm ngồi bên bếp lửa, nấu cho con nồi khoai lang cuối vụ. Ngoài sân, tiếng côn trùng rả rích hòa với tiếng gió mùa đầu đông khiến không gian càng thêm lạnh lẽo.

Bà lấy trong chiếc hòm gỗ cũ ra một chiếc khăn tay đã sờn mép:

“Đây là khăn mẹ thêu hồi còn con nít. Mang theo bên mình để nhớ nhà.”

Hòa cầm chiếc khăn, im lặng rất lâu. Anh hiểu mẹ đang cố giấu nỗi đau vào từng lời dặn dò.

Sáng hôm sau, cả làng đưa thanh niên ra bến xe huyện. Lá cờ đỏ sao vàng bay phần phật giữa tiếng trống, tiếng hát “Năm anh em trên một chiếc xe tăng”. Những chàng trai trẻ vai đeo ba lô, đầu đội mũ tai bèo, ánh mắt đầy quyết tâm.

Bà Tâm đứng chen giữa dòng người, tay nắm chặt bàn tay con trai như sợ buông ra sẽ mất mãi mãi. Hòa cúi xuống:

“Mẹ ở nhà giữ gìn sức khỏe. Ngày chiến thắng con sẽ về.”

Bà không nói được gì, chỉ lặng lẽ sửa lại cổ áo cho con. Đôi bàn tay gầy guộc run lên từng nhịp. Khi tiếng còi xe vang lên, bà cố gượng cười:

“Đi mạnh giỏi nghe con… đừng lo cho mẹ.”

Chiếc xe chuyển bánh. Hòa ngoái đầu nhìn lại. Trong làn bụi mờ, anh vẫn thấy mẹ đứng đó, dáng người nhỏ bé giữa sân đình rộng lớn, tay không ngừng vẫy theo chiếc xe khuất dần.

Từ ngày con đi, mỗi buổi chiều bà Tâm đều ra đầu ngõ ngóng thư. Những lá thư từ chiến trường trở thành niềm vui lớn nhất của bà.

Trong thư, Hòa kể:

“Con và đồng đội vẫn khỏe. Ở chiến trường thiếu thốn nhiều nhưng ai cũng quyết tâm. Mẹ đừng lo cho con nhé.”

Bà Tâm đọc đi đọc lại từng dòng chữ đến thuộc lòng. Có những đêm nhớ con quá, bà ngồi bên ngọn đèn dầu nhìn tấm ảnh cũ rồi khóc lặng lẽ.

Một năm sau, vào một chiều mưa lạnh, người cán bộ xã ghé vào nhà. Nhìn ánh mắt ông, bà Tâm bỗng thấy tim mình thắt lại.

Ông nghẹn ngào báo tin:

“Anh Hòa đã hy sinh trong một trận đánh ở Quảng Trị…”

Chiếc bát trên tay bà rơi xuống nền đất vỡ tan. Bà ngồi lặng đi rất lâu, như không còn nghe thấy tiếng mưa ngoài hiên nữa.

Đêm ấy, cả căn nhà chỉ còn tiếng nấc nghẹn của người mẹ già. Bà ôm chặt chiếc khăn tay ngày nào đã gửi cho con trai. Đó cũng là kỷ vật cuối cùng đơn vị gửi về sau khi anh hy sinh.

Những năm tháng sau hòa bình, bà Tâm vẫn giữ thói quen quét dọn bàn thờ con mỗi sáng. Mỗi lần có đoàn học sinh hay đoàn viên thanh niên đến thăm, bà lại kể về Hòa bằng giọng đầy tự hào:

“Con tôi không trở về, nhưng đất nước đã hòa bình. Thế là nó sống xứng đáng rồi…”

Người mẹ ấy đã tiễn con ra trận bằng nước mắt, nhưng cũng bằng lòng yêu nước lớn lao và sự hy sinh thầm lặng của hậu phương Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.