Chuyện Người Vợ Không Nhận Chồng

Năm 1964, khi cưới nhau được một năm, có với nhau một mặt con thì ông Lý nhập ngũ. Năm 1966, trước khi vào chiến trường, ông Lý được về thăm nhà, bà Lương mang bầu đứa con thứ 2. Hai năm sau thì bà Lương bặt tin chồng. "Năm 1969, giấy báo tử ông ấy được gửi về. Là cái giấy báo tử thứ 2 của gia đình tôi trong năm ấy. Nhìn hai đứa con thơ dại, cái Mai (người con gái thứ 2 - PV) còn chưa từng được gặp bố, tôi như chết từng khúc ruột", bà hồi tưởng.

Mất chồng, mất đi chỗ dựa tinh thần nhưng bà không cho phép mình được yếu mềm mà lao vào sản xuất, tham gia hoạt động đoàn thể để quên đi nỗi đau. Suốt cuộc trò chuyện, bà luôn dành cho bố mẹ chồng những lời tốt đẹp, bởi họ đã quên nỗi đau mất con, để dành mọi yêu thương, san sẻ gánh nặng cho con dâu, bù đắp thiệt thòi cho các cháu.

Trong tâm trí người vợ, bà đã mãi mãi mất chồng, cho đến một ngày giữa năm 1973, nhận được bức thư từ Quảng Ninh gửi về. "Trong phong bì là một lá thư và một bức ảnh. Ông ấy kể sơ qua về việc bị bắt giữ, tù đày, cho biết hiện đang đi an dưỡng. Trong bức ảnh là người đàn ông gầy gò, hốc hác, tóc bờm xờm dựng đứng, một chân cụt đến đầu gối. Tôi nhìn ảnh, không nhận ra chồng, bảo "đây không phải là anh Lý", bà Lương kể.

Ngồi bên cạnh, ông Lý tủm tỉm cười. Một phần ông không biết mình đã được báo tử, một phần vì thân thể tàn tạ sau thời gian dài tù đày nên ông không báo tin về cho gia đình. Ở trại an dưỡng một thời gian, ông viết thư "dò" hỏi anh trai. Khi biết mình đã có giấy báo tử nhưng vợ vẫn một lòng thờ chồng, phụng dưỡng bố mẹ chồng, nuôi dạy các con ông như mở cờ trong bụng. Nhưng ông cũng muốn làm một "phép thử" bằng cách chụp một bức ảnh co chân lên, giả như người lính đã bị thương, mất một chân, gửi về cho vợ.

Nhận được thư chồng, bà Lương bán tín, bán nghi nhưng hồi đó tàu xe cách trở, lại khó khăn trăm bề bủa vây, bà cũng chẳng thể ra Quảng Ninh để xem sự thể thế nào.

Một ngày tháng 1/1974, đang ngồi sàng gạo, bà thấy chồng khoác ba lô bước vào sân. Nhìn thấy chồng bằng da, bằng thịt nhưng bà không dám tin. Đôi chân người vợ như chôn dưới đất, đứng bất động kệ nước mắt lăn dài. Còn ông, chỉ đứng đó, nheo nheo đôi mắt trũng sâu và cười...

Trở về, người lính tiếp tục chiến đấu trên mặt trận chống đói nghèo, cùng vợ nuôi dạy 4 người con khôn lớn, trưởng thành, tham gia hoạt động đoàn thể, nhiều năm liền là Chủ tịch Hội chiến sỹ cách mạng bị địch bắt tù đày huyện Hưng Nguyên. Cuối năm ngoái, dù được vận động tiếp tục "giúp anh em" nhưng tuổi cao, sức yếu, ông Lý xin phép từ chối, trở về làm một "ông tri điền" vui thú ruộng vườn và vui vầy bên con cháu.

Người lính già tóc bạc trắng nhiều khi ngồi im lặng, trầm tư nhìn lên tán cau trước nhà, nhớ những người đồng đội, đồng chí, nhớ về những người đã cùng sát cánh ở "địa ngục trần gian", người còn, người mất, người ngót nửa thế kỷ chưa gặp lại. Ông háo hức chờ đến tháng 3. Những người lính bị địch bắt, tù đày sẽ có một cuộc hẹn ở dòng sông Thạch Hãn...