Chuyện những vị tướng tư lệnh

Thiếu tướng Trần Tiến Cung - nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục 2 kể: “Trong chiến dịch Át-lăng 1953 - 1954, tôi phụ trách đội trinh sát của Liên khu 5. Đồng chí Nguyễn Chánh lúc này là Tư lệnh Liên khu 5, tôi nhận thấy ông có 3 cái giỏi. Thứ nhất, quyết định đưa lực lượng chủ lực của ta từ đồng bằng lên Tây Nguyên, nơi Na-va tập trung một lực lượng cơ động chiến lược lớn đông hơn ta gấp 5 lần. Nhờ vậy ta đã giành chiến thắng vẻ vang. (Sau Hiệp định Giơnevơ 1954, có một viên tướng người Pháp tên là De Beaufort nhờ Đại tướng Võ Nguyên Giáp cho ông ta gặp bằng được người chỉ huy đánh bại chiến dịch Át-lăng. Viên tướng này đã không tin rằng ngồi trước mặt mình là Nguyễn Chánh “một vị tướng đã làm cho tôi điêu đứng trên chiến trường” - như hồi ký sau này ông ta đã thuật lại. Thứ hai, là sử dụng tối đa lực lượng trinh sát, quân báo. Khi Binh đoàn 100 bị đập tan, Pháp điều Binh đoàn 42 cứu viện. Để khỏi đổ thêm xương máu cho quân ta, Nguyễn Chánh đã dùng trinh sát kỹ thuật phát lệnh công khai (nghi binh) trên mạng thông tin của ta “tập trung đánh Sóc-canh”. Đại tá Sóc-canh nghe điện nghi binh đó, tưởng lực lượng ta rất mạnh nên đã dừng lại không đi chi viện nữa. Thứ ba, là bảo vệ toàn vẹn chiến lợi phẩm. Khi chiến thắng, ta thu hồi hàng trăm xe tăng, xe tải địch bỏ lại ngổn ngang, đồng chí Nguyễn Chánh kêu gọi lực lượng tù binh ai biết lái xe tăng, xe kéo pháo, xe tải ra đầu hàng sớm để cho về đồng bằng. Nhờ vậy cả đoàn xe mấy trăm chiếc được tù binh lái đưa về căn cứ an toàn. Nhiều chiếc đã được theo tàu tập kết ra Bắc…”.

Tướng “thét ra lửa” tìm nước cho bộ đội

Thượng tướng Nguyễn Chơn - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, quê Đà Nẵng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Tư lệnh Quân khu 5, nổi tiếng là vị tướng “thét ra lửa”. Đặc biệt khi ông chỉ huy Sư đoàn 2 lập nên những chiến công vang dội, nhất là ở chiến trường Quảng Nam với những trận đánh như Đồng Dương, Hiệp Đức, Việt An, Cấm Dơi, Nông Sơn… Theo ông, chuẩn bị tỉ mỉ cho một trận đánh, tránh thương vong là yêu cầu bắt buộc của người chỉ huy. Khi làm nghĩa vụ quốc tế ở chiến trường K đánh Pôn Pốt, ông là người cầm quân cho trận cuối cùng đánh cao điểm 547 ở Prết-vi-hia trên cương vị Tư lệnh Quân khu 5.